Page 94 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

74 Enfeksiyon Hastalıkları

MİK≥16). Tolerans penisilinler tarafından tetik- oz, sitomegalovirüs enfeksiyonu, kronik lenfosi-
lenen otolitik aktivitenin azalması veya ortadan tik lösemide, böbrek yetmezliğinde ve aynı anda
kalkması sonucudur. Stafi lokok, streptokok, en- allopurinol kullananlarda ampisilin veya amok-
terokok türlerinde tolerans görülebilir ve böyle sisilin kullanımı yaygın döküntüye sebep olabilir
bakteriler penisilin tedavisine daha az veya geç (% 69-100).

cevap verir. Sifiliz, leptospiroz, Lyme hastalığı tedavisin-
Aynı bakteride bu mekanizmalardan birden de öldürülen bakterilerden açığa çıkan pirojen-
fazlası aynı anda bulunabilir. lerin etkisi ile Jarisch-Herxheimer reaksiyonu
oluşabilir. Penisilinlerin yüksek dozda uzun süre
kullanımı sonucunda immün komplekslerin
Penisilinlerin Profilaktik Kullanımı hücre membranında birikmesine bağlı olarak
nötropeni veya trombositopeni gelişebilir. En sık
Penisilinler birçok hastalığın profi laksisinde metisiline bağlı olmakla birlikte nadiren intersti-
de kullanılabilirler. 12 saatte bir 200.000 Ü pe- siyel nefrit gelişebilir. Yüksek dozlarda kullanım-
nisilin G veya penisilin V ya da ayda bir uygu- la veya böbrek yetmezliği olanlarda ensefalopati,
lanan 1.2 milyon Ü benzatin penisilin, akut ro- konvüzyon, nöromusküler irritabilite gelişebilir.
matizmal ateşin rekürrensini önlemede etkilidir. Penisilin kullanımı sırasında bulantı, kusma
Streptococcus pyogenes’e bağlı salgınlar, 5 gün ve ishal görülebilir. İshal ve pseudomembranöz
süre ile penisilin G veya penisilin V’nin günde enterokolit en sık ampisilin kullanımı sırasında
iki kez 200.000 Ü verilmesiyle veya tek doz ben- gelişir. Ampisilin % 20, amoksisilin % 5 oranında
zatin penisilinle önlenebilmektedir. Agammag- ishale yol açar. İshal çocuklarda daha sıktır. Peni-
lobülinemisi olan veya asplenik çocuklara H. silinleri İV alanlarda yaklaşık % 3 oranında ishal
infl uenza ve S. pneumoniae’ya bağlı enfeksiyon- gelişir. Hepatotoksisite nadirdir. Üreidopenisi-
ların önlenmesi için PO ampisilin veya amoksi- linler kolestatik hepatite yol açabilir. Penisilin
silin verilebilir. Bakteriyel endokardit profi laksisi kullananlarda nadiren alkalen fosfataz ve transa-
için 2 g PO amoksisilin önerilmektedir. minaz düzeyleri yükselebilmektedir.
Bazı penisilinlerin (karbenisilin, üreidopeni-
silinler) kullanımı sırasında yüksek sodyum içe-
Yan Etkiler rikleri nedeniyle hipernatremi gelişebilir. Penisi-
lin G potasyum kullanımı sonrası hiperkalemi,
Penisilin kullanımı sırasında % 1-4 oranında renal tübüller üzerine potasyum kaybettirici etki
yan etki görülebilmektedir. En önemli yan etki, nedeniyle de hipokalemi gelişebilir. Böbrek yet-
alerjik reaksiyonlardır ve deri döküntüsünden mezliği olanlarda elektrolit takibi yapılmalıdır.
anaflaksiye kadar değişebilir. Penisilinlere karşı Penisilinler gebelikte kullanılabilir. Food and

alerji % 0. 7-10, anaflaksi % 0.004-0.015 oranın- Drug Adminstration (FDA)’ya göre gebelik ka-

da görülmektedir. Oral kullanımda bu oran daha tegorisi B’dir. (Hayvan çalışmalarında fetus için
düşüktür. Atopik kişilere penisilin yapılmadan riskli değil, yeterli düzeyde insan çalışması yok).
önce test yapılması önerilir.
Penisilin kullananlarda makülopapüler deri
döküntüleri görülebilir. Enfeksiyoz mononükle-