Page 92 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

72 Enfeksiyon Hastalıkları

Penisilinlerin antimikrobiyal etkinlikleri Tablo noglikozidler yüksek dozda penisilinle inaktive
13.1’de verilmiştir. olmaktadır. Bu nedenle aynı sıvı içinde karıştırıl-
Penisilin G, metisilin, karboksipenisilin ve mamalıdır. Ampisilinin bakterisit etkisi aynı anda
üreidopenisilinler mide asidine dayanıksız olup, kloramfenikol, eritromisin, tetrasiklin ve sulfona-
emilimleri kötüdür ve PO kullanılamazlar. Mide mid kullanımı ile azalabilir. Penisilinler oral anti-
asidinden etkilenmeyen penisilinler (penisilin V, koagülanların etkisini azaltabilir. Ayrıca ampisilin
ampisilin, amoksisilin) duodenumdan emilip 1-2 ve oksasilin düşük dozlarda östrojen içeren oral
saatte serum tepe seviyesine ulaşır. Metisilin dı- kontraseptiflerin etkisini östrojenin enterohepa-

şındaki penisilinazlara dayanıklı penisilinlerin tik dolaşımını düşürerek azaltır.
emilimleri besin varlığında azaldığı için PO kulla-
nımları güvenli değildir. Aminopenisilinler mide Bakteriyel Direnç
asidine dayanıklıdır ve özellikle amoksisilin bağır-
saktan yeterli düzeyde, besinlere bağlı olmaksızın Günümüzde gerek toplum gerekse hastane
ve hızla emilir. Ampisilinin emilimi besinlerle ge- kökenli bakterilerde penisilinlere karşı önemli
ciktiği için preperat yemekten bir saat önce veya ölçüde direnç gelişmiştir. Direnç gelişiminden
iki saat sonra alınmalıdır. En iyi şartlarda dahi sorumlu olan mekanizmalar;
ampisilinin ancak yarısı bağırsaktan emilir. Kla- 1. Enzimatik yıkım (β-laktamaz yapımı):
vulonatın bağırsaktan emilimi sulbaktamdan faz- Gram-pozitif ve gram-negatif bakterilerde en
ladır ancak sulbaktam ile ampisilinin ester bağıyla sık görülen direnç β-laktamaz üretimine bağ-
bağlanması ile elde edilen ön ilaç (sultamisilin) bu lıdır. β-laktamaz, β-laktam halkasının siklik
sorunu ortadan kaldırmıştır. amid bağını koparıp penisilin etkisini yok eder.
Penisilinlerin yarı ömürleri kısa olduğundan β-laktamazlar etki spektrumu açısından 4 ana
uygulama sıklıkları fazladır. Penisilin G’nin yarı gruba ayrılır.
ömrü 30 dk kadardır ve 4-6 saatte bir uygulan- a. Geniş spektrumlu β-laktamazlar (TEM-1,
malıdır. Prokain penisilin G daha geç elimine TEM-2, SHV-1).
olur ve 12 saatte bir uygulanır. Benzatin penisili- b. Oksasilinazlar
nin etkisi ise 3-4 hafta kadar sürmektedir. c. Karbenisilinazlar
Serum proteinlerine değişik oranlarda (% 17- d. Genişlemiş spektrumlu β-laktamazlar (ESBL)
97) bağlanırlar. Serum ve dokularda (akciğer, 2. Hücre duvarından penetrasyon azalma-
karaciğer, böbrek, kas, kemik) yeterli konsant- sı: Gram-negatif bakterilerde antibiyotiğin etkili
rasyonlara ulaşabilirler. Beyin parankimi, apse olabilmesi için hücre dış membranındaki porin-
içeriği, orta kulak, göz içi, BOS, prostat dokusu lerden geçmesi gereklidir. Porinlerin sayısı ya da
ve lökositler içine iyi penetre olmamakla birlikte geçirgenliğindeki azalma dirence neden olur.
enflamasyon varlığında bu bölgelere yeterli kon- 3. PBP hedef molekülünde değişiklik:

santrasyonda geçebilirler. β-laktam antibiyotiklerin afinitesinin daha az ol-
Penisilinlerin sadece % 10-20’si karaciğerde duğu değişmiş PBP yapımı dirence sebep olur.

metabolize edilir, çoğu böbrek yoluyla değişik- Örneğin stafilokoklarda PBP 2 yerine PBP 2a
liğe uğramadan atılır. Yalnızca nafsilin, oksasilin yapımı (mec A geni tarafından kodlanır) meti-
ve penisilin V’nin yarısı karaciğerde metaboli- siline karşı direnç gelişimine neden olur. S. pne-
ze edilip safra ile atılır. Tikarsilin ve karbenisi- umoniae, E. faecium, β-laktamaz yapmayan H.

lin hariç kreatinin klirensi 10 mL/dk üzerinde influenzae ve N. gonorhoeae’de penisiline direnç
olan durumlarda önemli doz ayarlamak gerek- gelişmesi PBP değişimine bağlıdır.
mez. Penisilinaza dirençli penisilinler dışındaki- 4. Aktif dışarı pompalama (efl uks): Aktif
ler hem periton diyalizi hem de hemodiyaliz ile efl uks mekanizması P. aeruginosa, E. coli ve N.
uzaklaştırılabilirler. gonorhoeae’de önemlidir.
5. Otolitik enzimlerin olmayışı: Tolerans,
İlaç Etkileşimi bakteriyi öldürmek için gerekli antibiyotik yo-
ğunluğunun bakteriyi inhibe edebilen miktar-
İlaç etkileşimleri seyrektir. İnvitro olarak ami- dan 16 kat veya daha fazla olmasıdır (MBK/