Page 74 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

54 Enfeksiyon Hastalıkları

Tablo 10.1. Gebelerde antibiyotik kullanım gruplandırılması. bu risk daha az olsada zorunlu değilse kullanıl-
Kategori İlaç İsmi mamalıdır.
B Penisilinler, azitromisin, eritromisin, fosfomisin, Azitromisin: Kategori B’de yer alan bu ilaç
aztreonam, klindamisin, amoksisilin/klavulonat, için yeterli seçenek yok ise kullanılması öneril-
meropenem, ertapenem, metronidazol, nitrofurantoin, mektedir.
sefalosporinler, amfoterisin B, prazikuantel, asiklovir,
famsiklovir, valasiklovir Eritromisin: Kategori B’de yer alan bu ilacın
C İmipenem/silastatin, kinolonlar, klaritromisin, teratojenik etkisi bildirilmemiştir.
kloramfenikol, ko-trimaksazol, linezolid, rifampisin, Fosfomisin: Kategori B’de yer alan bu ilaç
kinopristin, dalfopristin, piperasilin-tazobaktam, için teratojenik etki bildirilmemiştir.
teikoplanin, telitromisin, vankomisin, kaspofungin,
flukonazol, itrakanazol, ketokanazol, posakanazol, İmipenem/Silastatin: Kategori C’de yer alan
albendazol/mebendazol, klorokin, meflokin, adefovir, bu ilaçlar için hayvan çalışmalarında teratojenik
amantadin, gansiklovir, indinavir, oseltamivir, zanamivir etki bildirilmiş olup potansiyel yararın risklerin-
D Aminoglikozidler, tetrasiklinler, vorikonazol, tigesiklin, den fazla olduğu durumlarda kullanılması öne-
efavirenz
X Kinin, talidomid, ribavirin rilmektedir.
Kinolonlar: Kategori C’de yer alan bu ilaç-
Sadece gebelikte kullanılan vitaminler bu grup- ların gebelikte kullanılması önerilmemektedir.
tadır. Hayvan çalışmalarında artropati yaptığı göste-

Kategori B: Bu gruptaki ilaçlarla ilgili deney rilmiştir. Ofloksasinin gebe hayvanlar üzerinde
hayvanı ile yapılan çalışmalarında herhangi te- yapılan çalışmalarda yüksek dozda iskelet defor-
ratojenik bir etki saptanmadığı halde insanlar mitesine yol açtığı diğer kinolonların ise fetusun
üzerinde yapılan herhangi bir çalışma yoktur. kaybına yol açabildiği bildirilmiştir.
Bu gruptaki ilaçlar gerekli görüldüğü durumlar- Klaritromisin: Kategori C’de yer alan bu ilaç
da gebelerde kullanılabilir. için potansiyel yararın riskden fazla olduğu du-
Kategori C: Bu gruptaki ilaçların ise deney rumlarda kullanılması önerilmektedir.
hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalarda fetüs Klindamisin: Kategori B’de yer almaktadır
üzerinde teratojenik etkileri saptanmıştır. Ge- ve zararlı bir etkisi bildirilmemiştir.
belerde yapılmış kontrollü bir çalışma yoktur. Kloramfenikol: Kategori C’de yer almakta-
Bu kategorideki ilaçlar fayda ve zarar durumları dır.
hekim tarafından gözetilmek suretiyle kullanıl- Amoksisilin/Klavulonat: Kategori B’de yer
malıdır. Gebelikte kullanılan ilaçların çoğu bu almasına ve teratojen etkiye yönelik bulgu olma-
grupta yer alır. masına rağmen zorunlu olmadıkça kullanılma-
Kategori D: Fetal toksisite riski mevcuttur. ması önerilmektedir.
Gebede yaşamı tehdit eden bir hastalıkta son Kolistin: Ciddi fetotoksik etkisi olması sebe-
tercih olarak kullanılması önerilmektedir. Bu bi ile gebelerde kullanılmamalıdır.
gruptaki ilaçlar kar/zarar oranı kar lehine oldu- Ko-trimaksazol: Bir folat antagonisti olan
ğunda kullanılabilecek ilaçlardır trimetoprimin gebelik döneminde kullanımı
Kategori X: Teratojenik etki hem insanda sonucunda teratojen etki riski vardır. Sulfame-
hem de deney hayvanlarında kanıtlanmış olup taksazol ise yenidoğanda hemoliz ve methemog-
gebelerde ve gebe kalması muhtemel olan kişi- lobinemi yapabilir. Gebe kadınlarda doğuma
lerde kullanılması önerilmez. Bu gruptaki ilaçlar yakın dönemde kullanılması sonucunda yenido-
gebelikte kullanıldığında kar/zarar oranı her za- ğan sarılığını arttırarak kernikterus riski yarata-
man zarar lehine olan ilaçlardır. bilirler. Bu plazmada proteine bağlı bilirübinin
Bu kategoriler doğrultusunda antibiyotiklerin yerine geçmek suretiyle onu açığa çıkarmalarına
kullanımları şu şekilde önerilmektedir: bağlıdır. Kategori C grubunda yer almaktadırlar.
Aminoglikozidler: Vestibulokoklear sinir Linezolid: Kategori C’de yer alan bu ilaç için
üzerinde yaratmış oldukları hasarlanma sebebi potansiyel yararın riskden fazla olduğu durum-
ile kategori D’de yer almaktadırlar. Streptomisin larda kullanılması önerilmektedir.
en riskli ilaç iken, gentamisin ve tobramisin ile Meropenem, ertapenem: Kategori B’de yer
almaktadır.