Page 69 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

9

ANTİBİYOTİKLERİN FARMAKOKİNETİK-

FARMAKODİNAMİK ÖZELLİKLERİ

Büşra ERGÜT SEZER, Dilek ARMAN

Bir enfeksiyonun tedavisinde antibiyotik seçimi zamanlarda artan direnç nedeni ile farmokodi-
yaparken, mikroorganizmanın özellikleri (direnç namik özellikler de dirence karşı koymak veya
paternleri, antibiyotik duyarlılıkları), konakçıya önlemek için önemli bir role sahip hale gelmiştir.
ait faktörler, enfeksiyon bölgesi, antibiyotiğin o
dokuya penetrasyonu, yan etkiler gibi özellikle- Farmakokinetik Özellikler
rinin göz önünde bulundurulması gerekir. Uy- Farmakokinetik ilaç alındıktan sonra absorsi-
gun bir antibakteriyel ajanın enfeksiyon bölge- yon, dağılım, metabolize edilmesi ve eliminas-
sinde mikroorganizmayı öldürmek için gereken
konsantrasyona ulaşması ve bu seviyede iste- yon sürecinde vücut sıvılarındaki ilaç seviyeleri-
nilen sürede kalması gerekir. Buna göre uygun nin zaman içindeki seyrini gösterir
tedavinin seçimi için kullanılan antibiyotiklerin Emilim: Uygulama bölgesinden ilacın siste-
mik dolaşıma geçmesine emilim denir. Bir çok
farmakokinetik ve farmakodinamik özellikleri-
ilaç pasif difüzyon ile sistemik dolaşıma geçer.
nin iyi bilinmesi gereklidir.
Beklenen etkinin olabilmesi için serum konsant-
Farmakokinetik antibiyotiğin konsantrasyo-
rasyonun belli bir değere ulaşması gerekir. Ula-
nu ile zaman ilişkisini, farmakodinamik ise ilaç
şabileceği en yüksek değere tepe konsantrasyon
verildikten sonra geçen zamana ve konsantras-
yona bağlı olarak etkisini inceler. Antibiyotikle- (C maks ) değeri denilir. Parenteral yolla uygulama-
rin veriliş dozları genel olarak ilacın farmakoki- da, infüzyon bitiminde plazma tepe konsantras-
netik özellekilerine göre belirlenir. Ancak son yon değerine ulaştığı varsayılır. Tepe konsant-

Doku ve
Proteinlere Doku ve
sÕvÕlarda/
Sistemik DolaúÕm ba÷lanma sıvılarda/ Antibak
enfeksiyon teriyel/
enfeksiyon
bölgesinde
bölgesinde toksik
Absorbsiyon
konsantrasy
Serbest ilaç konsantrasyon etki
on zaman
Metabolize zaman
iliúkisi
Metabolitler olmasÕ ilişkisi
ødrar, safra, feçes

FARMAKOKøNETøK FARMAKODøNAMøK

Şekil 9.1. Farmakokinetik ve Farmakodinamik özellikler.

49