Page 71 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

Antibiyotiklerin Farmakokinetik-Farmakodinamik Özellikleri 51

Şekil 9.2. Antibiyotiklerin plazma konsantrasyon eğrisi.

Renal disfonksiyonu mevcut olan hastalarda Antibiyotik aktivitesini gösteren en önemli
iki şekilde doz ayarlanması yapılmalıdır. Kon- birincil parametre MİK değeridir. MİK in vitro
santrasyon bağımlı ilaçlarda ilaç atılımı azalacağı mikroorganizmanın üremesinin tamamen önle-
için doz sabit tutulurken, doz aralığı açılmalıdır yen en düşük konsantrasyon değeridir. Antibi-
(aminoglikozidler vb.). Zaman bağımlı ilaçlarda yotiğin etkisi için güvenilir bir indikatör olmakla
ise doz aralığı korunurken dozun azaltılması ge- birlikte zaman ile ilişkisi hakkında bilgi vermez.
rekir (-laktamlar vb.). Antibiyotik zaman ilişkisini gösteren önem-
Karaciğer yetmezliği mevcut olan hastalarda li üç farmakokinetik parametre vardır. Bunlar;
sitokrom P450 enzimleri değişik oranlarda etki- (C ), antibiyotik düzeyinin zamana göre deği-
maks
lenir. Bu da ilaçların metabolitlerini etkileyerek şimi ile elde edilen grafik eğri, zaman eğrisi al-

serbest ilaç düzeylerinde değişikliğe neden olur. tında kalan alan (EAA). Bu parametreler antibi-
Hipoalbuminemi durumunda hidrofi lik ilaçla- yotik konsantrasyonu ile zaman ilişkisi hakında
rın serbest formları artacağı için hem dağılım bilgi verir, ancak öldürme aktiviteleri hakkında
hacimleri, hem de klirensi artar. Bazı ilaçlar da bilgi vermez. Antibiyotiklerin bu özellikleri ile
(rifabutin, rifampin vb.) antibiyotiklerin karaci- beraber FK/FD parametreleri göz önünde bu-
ğerde metabolizmasını indükliyerek tedavi edici lundurularak ideal veriliş dozu ve veriliş aralık-
konsantrasyonlarının düşmesine neden olur. ları belirlenmiştir. FK ve FD parametreleri (Şekil
Renal kan akımını artıran her durumda renal 9.1); C /MİK (tepe ilaç konsantrasyon değe-
maks
yolla atılan ilaçların klirensi artar ve daha yüksek rinin MİK’e oranı), T>MİK (ilaç konsantrasyon
idame dozlarının uygulanması gerekir. MİK değeri üzerinde kaldığı sürenin doz aralığı
süresine oranı) ve 24 saat EAA/MİK oranıdır
Farmakodinamik Özellikler (24 saat içinde zaman eğrisi altında kalan ilaç
konsantrasyon MİK değerine oranı)
Farmakodinami ilaç konsantrasyon ile anti-
Antibiyotikler bakterisidal özelliklerine göre
bakteriyel etki arasındaki ilişkiyi inceler. İlk ola-
konsantrasyon bağımlı ve zaman bağımlı olmak
rak konsantrasyon artışı ile mikroorganizmanın
üzere iki gruba ayrılır.
ölümü arasındaki ilişkiyi, ikinci olarak ise mi-
Konsantrasyon bağımlı ilaçların (aminogli-
nimal inhibitör konsantrasyon (MİK) düzeyi-
kozidler, daptomisin, fl orokinolonlar, ketolitler)
nin altındaki konsantrasyonlarda organizmanın
konsantrasyon miktarı artırıldıkça doğru oran-
üzerindeki inhibitör etkilerini inceler.
tılı olarak öldürme etkileri de artar. Bu grubun