Page 480 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

115 TATARCIK ATEŞİ

Yusuf Ziya DEMİROĞLU

Tatracık ateşi, literatürde “üç gün ateşi” Epidemiyoloji
(three day fever), “papatasi ateşi” (papataci fe-
Tatarcık ateşi ilk olarak 1943-1944 yılların-
ver) adlarıyla da bilinen ateş, retroorbital ağrı,
da İtalya’da görev yapan Amerikan askerlerinde
miyalji ve güçsüzlük gibi semptomlara yol açan,
SFSV ve SFNV’lere bağlı salgın olarak tanım-
bir hafta içinde tamamen iyileşen selim seyirli
lanmıştır. Kıbrıs’ta 1986-1989 yılları arasında
bir hastalıktır.
tatil yapan İsveçli 37 turistte SFSV enfeksiyonu,
Etiyoloji bir olguya SFNV enfeksiyonu tanısı konulmuş-
tur. Kıbrısta görev yapan 581 Yunan askerinin
Tatarcık ateşine yol açan virüsler Bunyaviri- 256’sında SFSV’e bağlı salgın bildirilmiştir. Kıb-
dae ailesinin üyesidir. Bunyavirüs ailesi içerin- rıs, Cezayir, Mısır, İran, İsrail, İtalya, Ürdün ve
de yer alan hayvanlarda hastalık yapan 200’den Portekiz’den insan olguları ve virüs izolasyonu
fazla virüs genetik, morfolojik, biyokimyasal ve bildirilmiştir. Bangladeş, Cibuti, Etopya, Irak,
immünolojik özelliklerine göre beş cinse (Ort- Fas, Suudi Arabistan, Somali, Sudan, Tunus,
hobunyavirus, Phlebovirus, Nairovirus, Hanta- Orta ve Güney Asya’daki eski Sovyetler Birliği
virus ve Tospovirus) ayrılır. ülkeleri ve eski Yugoslavya’dan virüs izolasyonu
Tatarcık ateşine yol açan virüsler fl ebovi- olmaksızın serolojik olarak hastalığın görüldüğü
rüs cinsi içerisinde yer alır. Flebovirüsler de 40 bildirilmiştir.
serotip içeren Sandfl y fever (SF) grubu ve 13 Akdeniz havzasında yer alan ülkemizde de
serotip içeren Uukuniemi (UUK) grubu ola- hastalığın varlığı uzun yıllardır bilinmesine kar-
rak 2 ana kategoride incelenir. Flebovirüsler şın etkenin gösterilmesi son yıllarda olmuştur.
artropodlarla çoğunlukla tatarcıklarla (phlebo- İlk etken gösterilmiş olgu bildirimi Başkent Üni-
tomine sandflies) ile bulaştığından bu adla anı- versitesi Adana Hastanesinden yapılmıştır; 2008

lırlar. Ancak sivrisinek ve keneler ile de taşına- yılında Adana’da Kozan merkezli salgın esnasın-
bilirler. Flebovirüs grubunda insanda hastalık da Ağustos-Eylül döneminde Adana’da Başkent
yapan 3 genus vardır. Bunlar Rift Valley fever Üniversitesi hastanesinde izlenen 15 olguda
virus (RVFV), Toscana virus (TSV), Sandfl y fe- SFSV ve Kıbrıs tipi (Sandfly Fever Cyprusvirus,

ver virus (SFV) virüs genuslarıdır. Klasik ola- SFCV) virüse karşı antikorlar saptanmıştır. Bir
rak tatarcık ateşinin etkeni olan Sicilya tipi başka çalışmada İzmir, Ankara ve Adana’dan

(Sandfly fever Sicillian virus, SFSV) ve Napoli 106 hastada yapılan bir çalışmada SFSV ve SFCV

tipi (Sandfly fever Naples virus SFNV) virüsler tipine antikor saptanmış ve aynı çalışmada Tür-
SFV genusunda yer alır. kiye tipi (Sandfly fever Turkey virus, SFTV) bir

Flebovirüsler zarflı, negatif polariteli, tek sar- virüs izole edilmiştir.
mallı, 80-110 nm çapında, her virionunda 200-
1500 spike içeren RNA virüsleridir.

460