Page 477 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

Hantavirüs Enfeksiyonları 457

ise hastalık en sık İskandinav ülkelerinde görül- Hantavirüs enfeksiyonunun insanlardaki sey-
mektedir. ri; hantavirüs tipine ve kişinin immün yanıtına
Asya kıtasında en sık görülen RSKA etkenle- bağlı olarak değişkenlik gösterir. Asemptomatik
ri HTNV, SEOV ve AMRV’dir. Avrupa kıtasın- veya subklinik bir enfeksiyon tablosu görülebil-
da yaygın olarak PUUV enfeksiyonu görülmek- diği gibi hızla hipotansiyon-şok-organ yetmezli-
tedir. Ayrıca Orta ve Doğu Avrupa’da SAAV, ğiyle seyreden ve ölümle sonuçlanan tablolar da
Balkanlar’da ise DOBV enfeksiyonu bildirilmek- gelişebilir.
tedir. Amerika kıtasındaki hantavirüs enfeksiyo-
nu insidansı Avrasya’dakine göre daha düşüktür. Klinik
Kuzey Amerika’da başlıca HPS etkeni Sin Nomb- Avrupa ve Asya’da bulunan hantavirüs tipleri
re virüs, Güney Amerika’da ise Andes virüstür.
RSKA tablosuna yol açarlar. Bunlardan PUUV

Bulaşma hafif seyirli bir enfeksiyona neden olurken (fa-
talite oranı %0.1 civarındadır), HTNV ve DOBV
Hantavirüs enfeksiyonu kemiricilerde genel- ile oluşan enfeksiyon daha ağır seyirlidir ve %5-
likle asemptomatik fakat kronik bir seyir gös- 10 oranında ölüm görülür. Amerika Kıtası’nda
terir. Enfekte kemiriciler idrar ve dışkılarıyla bulunan hantavirüs tipleri HPS tablosuna neden
çevreyi hantavirüs ile kontamine ederler. Han- olur ve oluşan enfeksiyonun fatalitesi oldukça
tavirüsler çevresel ortamda canlılığını haftalarca yüksektir (%30 civarında).
sürdürebilir ancak ultraviyole, ısı, deterjan ve hi- RSKA formunda; inkübasyon süresi ortalama
poklorit gibi dezenfektanlara son derece duyar- üç haftadır. Hastalığın seyrinde klasik olarak beş
lıdırlar. İnsanlara bulaşma virüsün inhalasyon dönem görülür: febril dönem, hipotansif dönem,
veya mukozal (orofarinks, konjonktiva) yolla vü- oligürik dönem, poliürik dönem ve konvelesan
cuda alınmasıyla gerçekleşir. dönem. Hastalık yüksek ateş, halsizlik, iştahsız-
lık, baş ağrısı, adale ağrısı, karın ağrısı, bulantı-
Patogenez kusma gibi yakınmalar ile başlar. Ateşli dönemin

ardından hastaların bir kısmında hipotansiyon
Vücuda giren hantavirüs önce doku makro-
fajları tarafından bölgesel lenf bezlerine taşınır ve oligüri gelişir. Hipotansif dönemdeki hasta-
ve burada replike olduktan sonra primer viremi ların yaklaşık üçte birinde şok ve mental kon-
ile hedef organlara ulaşır. Hantavirüs vücutta füzyon görülür. Hastalarda pulmoner tutuluma
temel olarak; akciğer, kalp, böbrek ve lenfoid bağlı solunum sıkıntısı, kardiyak anormallikler
organların vasküler endoteline yerleşmektedir. ve artrit görülebilir. Ölüm çoğunlukla böbrek
Hantavirüsler enfekte ettiği hücrelere direkt si- yetmezliği, şok veya kanamaya bağlı olarak ge-
topatik etki göstermez. İmmün sistemin aktive lişir.
olması sonucunda; tümör nekrozis faktör-alfa, Olguların yaklaşık üçte birinde konjonkti-
interlökin-1 ve interlökin-6 gibi proenfl amatu- valarda, gastrointestinal sistemde veya beyinde
var sitokinler salgılanır. Bu sitokinler vasküler kanamalar ortaya çıkabilir. PUUV ile enfekte
permiabilitede artışa ve damar dışına sıvı kaçışı- olgularda ciddi kanama nadirdir ancak hipofi z
na neden olurlar. Hantavirüs enfeksiyonlarında içi kanamaya bağlı çok sayıda hipofi z yetmezliği
görülen hipotansiyon ve şok bu sitokinlerin etki- bildirilmiştir.
si sonucu gelişir. Göz tutulumuna bağlı semptom ve bulgular
Hastalığın akut döneminde virüsün N prote- bu hastalık için çok tipiktir. HTNV enfeksiyo-
inine karşı, geç döneminde ise G ve G prote- nunda %60 civarında ve PUUV enfeksiyonunda
N C %20-30 civarında olguda geçici görme kaybı, bu-
inlerine karşı nötralizan antikorlar oluşur. Has-
talığın erken döneminde oluşan güçlü antikor lanık görme ve çift görme gibi semptomlar gö-
yanıtı virüs yayılımını önleyerek hastalığın şid- rülür. Nadir olmakla birlikte santral sinir sistemi
detini azaltır. Oluşan nötralizan antikorlar se- invazyonu görülebilir.
rumda yıllarca varlığını sürdürür ve kişiyi aynı RSKA formunda hastalığın en belirgin hasa-
hantavirüs tipi ile re-enfeksiyondan korur. rı böbreklerde ortaya çıkar. HTNV ve DOBV