Page 448 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

105 LİSTERİYOZ

Behice KURTARAN

Etiyoloji Klinik Özellikler ve Tanı

Listeria monocytogenes doğada sık görülen L. monocytogenes, bağışıklığı baskılanmışlar-
bir organizmadır ve kolaylıkla toprak, toz, su, iş- da, yenidoğanlar ve yaşlı bireyler gibi uç yaşlar-
lenmiş gıda, çiğ et, insan ve hayvan feçesinden da ve gebelerde, menenjit, meningoensefalit ve
izole edilebilir. Aerop, hareketli bir basil olup, bakteriyemi gibi invazif hastalıklara neden ola-
rutin besiyerinde sıklıkla üreme özelliğindedir. bilmekle birlikte, yüksek miktarda organizma ile
Listeria intrasellüler bir yaşam döngüsüne sa- karşılaşan normal konaklarda, kendini sınırla-
hiptir. Kontamine gıda fagosite edildikten son- yan febril gastroenterit gibi tablolara neden ola-
ra Listeria, gastrointestinal hücrelerce fagosite bilmektedir.
edilebilir ve gastrointestinal sistemin bütünlü- Sık rastlanan semptomlar ateş, grip benzeri
ğünü bozmadan konağa girmiş olur. Listeria’ya hastalık, karın ve sırt ağrısı, baş ağrısı, kusma,
karşı konak defansı, hücresel immünitedir ve diyare ve miyaljidir. Hastaların yaklaşık üçte bi-
gebelik gibi hücresel immünitenin baskılandığı rinde semptom gözlenmemektedir.
durumlar, listeryal enfeksiyonlara yatkınlık oluş- Listeriyoz sıklıkla son trimesterde görülmek
turmaktadırlar. Listeria’nın intrasellüler geçiş ile birlikte gebeliğin tüm dönemlerinde gelişe-
paterni, plasental bariyerden geçiş kabiliyetini bilmektedir. En sık tanı aracı kan ya da plasenta
kültürüdür. Santral sinir sistemi tutulumu olan
açıklamaktadır. Listeria ayrıca kan-beyin bariye-
rini geçebilme özelliği ile de menenjit ve ensefa- listeriyoz olgularında nöbet, kraniyal sinir de-
lite de neden olabilmektedir. fektleri, tremor gibi semptomlar görülmekte-
dir. Listeria, endokardit ve beyin apselerine de
Epidemiyoloji neden olabilmektedir. Dissemine hastalığı olan
immünkompromize hastalarda mortalite oranı
Listeriyoz sıklığı gebelerde 100.000’de 12 %20 ile %50 arasında seyretmektedir .
iken, genel popülasyonda 100.000’de 0,7 ora- Annedeki hastalıktan farklı olarak, fetal ve
nındadır. Listeria, enfeksiyonları giderek artan neonatal enfeksiyonlar ciddi ve sıklıkla fatal sey-
şekilde bildirilmektedir. Yenidoğanda listeriyoz retmektedir (%20-%30). Neonatal listeryal en-
insidansı 100.000 canlı doğumda 8,6 olarak bil- feksiyon, pnömoni, sepsis ve menenjite neden
dirilmektedir. olabilir. Listeryal enfeksiyonu olan yenidoğanda
Listeriyoz salgınları sıklıkla yaz aylarında gö- görülen patognomonik bulgu granülomatöz in-
rülmektedir. Listeria çevresel koşullara dirençli fantiseptika olup, nadir görülen, yaygın mikro-
bir mikroorganizmadır; 4ºC ile 37ºC arasında apseler ve granülomlarla karekterize olan disse-
yaşayabilmektedir. İnkübasyon periyodu 24 saat mine hastalık formudur.
ile 70 gün arasında değişmektedir.

428