Page 445 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

Riketsiyoz 425

Tablo 104.1. İnsanın başlıca riketsiyalarla ve diğer etkenlerle oluşan hastalıkları*.
Vektör İnsanlara Omurgalı
Etken Hastalık Doğal zincir Dağılım coğrafyası
Artropod Bulaşması rezervuar
Benekli R. rickettsii Kayalık dağlar Kene Kene sokması Köpekler Kenelerde nesilden Batı Yarıküresi
ateş benekli ateşi Kemiriciler nesile ABD’nin doğusu
grubu ve kemirici kene
zinciri
R. akari Riketsiya Akar Akar sokması Fareler Akarlarda nesilden Eski Sovyetler Birliiği,
Çiçeği nesile ve akar fare Asya, Kore, Afrika,
zinciri ABD
R. conorii Akdeniz Kene Kene sokması Köpekler Kenelerde nesilden Güney Akdeniz,
benekli ateş Kemiriciler nesile Orta Doğu, İsrail,
Afrika
R. africae Afrika kene Kene Kene sokması Köpekler Kenelerde nesilden Doğu ve Güney
sokması ateşi Kemiriciler nesile Afrika, Karaip Adaları
R. japonica Japon benekli Kene Kene sokması Köpekler Kenelerde nesilden Japonya
Ateşi Kemiriciler nesile
R. honei Flinders adası Kene Kene sokması Köpekler Kenelerde nesilden Avustralya
benekli ateşi Kemiriciler nesile
R. australis Queensland Kene Kene sokması Köpekler Kenelerde nesilden Avustralya
kene tifüsü Kemiriciler nesile
R. felis Kedi piresi tifüsü Pire Bilinmiyor Kediler Kedi pirelerinde Kuzey ve Güney
nesilden nesile Amerika, Avrupa
R. sibirica Kuzey Asya Kene Kene sokması Köpekler Kenelerde nesilden Asya
kene benekli ateşi Kemiriciler nesile
Orientia Çalılık tifüsü Akar Akar sokması Kemiriciler Kenelerde nesilden Uzak doğu
tsutsugamushi nesile
Tifüs R. prowazekii Epidemik tifüs Vücut Sıyrıklarla bit İnsan İnsan-bit-insan Afrika, Güney
Grubu Biti dışkısı ile Amerika, Asya
R. typhi Endemik fare Pire Zedelenmiş Kene Keneler ve Bütün Dünya
Tifüs deriden pire Fareler
dışkısı ile
Brill-Zinsser R. prowazekii Brill-Zinsser Yok Yok İnsan Yok Bütün Dünya
Hastalığı Hastalığı
Diğerleri Coxiella Q ateşi Hiçbiri Enfekte mater- Koyun İnsan-kene-inek, Bütün Dünya
Burnetii yalin Keçi Sığır koyun, köpek-insan
solunumu ile
Bortonella Kedi tırmığı Yok Kedi Kedi ve İnsan-kedi, Bütün Dünya
hanselae hastalığı tırmalaması Köpekler köpek-insan
Bortonella Siper ateşi Bit Bitle İnsan İnsan-bit-insan Asya, Afrika, Merkezi
quintana ve Güney Amerika
Ehrlichia İnsan erlihyozisi Kene Kene sokması Köpek Geyik Köpek, geyik, Amerika
(birkaç tür) Anaplazma Kemiriciler kemiriciler-kene Japonya (E.sennetsu)
Phogocytophilum
* Willke Topçu A. Enfeksiyon Hastalıkları ve Mikrobiyolojisi. 3. baskı. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri, 2008, tablo:150-1 kaynak alınarak.

nekrotik hale dönüşebilir. MSS tutulumuna bağ- ve daha kısa süreli durumudur. Bu dönemde an-
lı konfüzyon, koma, menenjit kliniği ve deliryum tikor saptanamaz.
epidemik tifüste daha sıktır.
Tedavisiz olgularda yakınmalar endemik ti- 2. Benekli Ateş Grubu Riketsiyozlar
füste 1-2 hafta, epidemik tifüste 3-4 hafta sü- Vektör “riketsiya çiçeği”nde akar, diğerlerinde
rerken; mortalite, endemik tifüste yaklaşık %5, kenelerdir. Kene tutunmasıyla etken inokülasyo-
epidemik tifüste %40’ların üzerindedir. Brill- nuyla lenfohistiositik vaskülit oluştur. Dört-on
Zinsser hastalığı, R. prowazekii’nin primer en- günlük kuluçka evresinden sonra, kenenin yapış-
feksiyondan yıllar sonra ortaya çıkan, daha hafi f ma yerinde eskar (tache noire-kara leke), bölgesel