Page 453 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı
P. 453
BRUSELLOZ107
Can Polat EYİGÜN, Cumhur ARTUK
Primer olarak ot yiyen hayvanların hastalığı Brusella cinsi bakteriler kanlı ve çikolatamsı
olup, hayvanlardan doğrudan veya ürünleri ara- agarda yavaş olarak üremektedir. Brain-Heart
cılığıyla insanlara bulaşarak farklı klinik tablola- infüzyon-agar, serumlu dekstrozlu agar, tripti-
ra yol açabilen bir zoonozdur. kaz soy agar gibi zenginleştirilmiş besiyerleri ile
Micrococcus melitensis adı ile David Bruce ta- primer olarak Legionella izolasyonu için kullanı-
rafından 1886’da izole edilen etken, 1920’lerde lan Charcoal-Yeast Extract Agar’da da üretile-
Brucella olarak adlandırılmıştır. Serum agglüti- bilmektedir. Bifazik ekimler üreme şansını art-
nasyon testi 1897 yılında ilk kez Wright tarafın- tırmaktadır.
dan gerçekleştirilmiştir. Malta humması, Akde- Brusella Lipopolisakkarit (LPS)’i serolojik
niz humması, Cebelitarık humması, dalgalı (on- tanı testlerinin temelini oluşturmaktadır. Ancak
dülan) ateş, koyun hastalığı, mal hastalığı, yavru Escherichia coli O116, E. coli O157, Francisella
atma hastalığı isimleriyle de anılmaktadır. tularensis, Salmonella O30, Stenotrophomonas
maltophilia, Vibrio cholerae O1 ve Yersinia en-
Etiyoloji terocolitica O9 LPS’leri ile çapraz antijenisite
Etken; 0.6 μm -1.5 μm ebatlarında, hareketsiz göstermektedir.
o
(yerlerinde titreşirler=Braunien hareket) spor- Brusella cinsi mikrorganizmalar 60 C’da 10
suz, kapsülsüz, tek tek ve bazen de uç uca zin- dk.’da, % 0,1 fenolde 15 dk.’da tahrip olur. Nor-
cirler oluşturabilen, intrasellüler üreyen gram- mal mide asidi mikroorganizmayı öldürmeye
negatif aerop kokobasildir. Bazı kökenler izolas- yeterlidir. Ahır tozlarında 6 hafta, suda 10 hafta,
o
yon için CO ’ye gereksinim duyarlar. toprakta 10 hafta, gübrede 2 yıl, 4-8 C’da sakla-
2
Brusella türleri ve hayvan konakları aşağıda nan keçi peynirinde ise 6 ay ve daha uzun süre
sunulmuştur: yaşadığı gösterilmiştir. Düşük materyalinde 75
gün, dondurmada 30 gün, krema yağında 142
Tür Rezervuar gün, %10 tuz içeren salamura peynirde 45 gün
yaşayabilir. Isı ve pastörizasyona ise oldukça du-
B. melitensis Keçi, koyun, deve
yarlıdır.
B. abortus Sığır, at, bizon, deve
B. suis Domuz, sığır, ren geyiği, kemiriciler Epidemiyoloji
B. canis Köpek
B. neatomae Kemiriciler Bruselloz tüm dünyada yaygın olarak görül-
B. ovis Koyun mekte olup, sıklığı ülkelerin gelişmişlik düzeyi
B. ceti Yunus, balina, köpek balığı ters orantılıdır. Hastalığın kontrolünde hayvan-
B. pinnipedialis Fok balığı ların aşılanması önemli bir değere sahiptir. İn-
B. microti Tilki, tarla faresi sanlara bulaşmada üç önemli yol bilinmektedir;
B. inopinata Bilinmiyor 1. Kontamine et veya süt-süt ürünlerinin sindi-
rim yolu ile alınması
433

