Page 451 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

Lyme Hastalığı 431

maktadır. Bazı durumlarda mikroorganizma kene ayrıldıktan 7-14 (3-30 gün) gün sonra ke-
konak içinde öldürülmüş olsa da immün yanıt nenin ısırdığı yerde ortaya çıkar. İlk önce küçük
sürebilir. Bu, konak makrofajlarının mikroorga- kırmızı makül veya papül şeklinde başlar daha

nizma artıklarını temizleyene kadar, belki aylar- sonra annüler forma döner hafif kaşıntılı, deri-

ca enflamasyonun devam etmesi demektir. Et- den hafif kabarık, çapı 5 cm’den büyük veya eşit
kili antibiyotik tedavisine rağmen semptomların yuvarlak veya oval dir. Bazen lezyonun ortasında
sürmesi bu mekanizma ile açıklanabilir. kenenin ısırdığını belirten bir punktum olabilir
(Şekil 106.1). Kırgınlık, yorgunluk, boğaz ağrısı,
Klinik Özellikler başağrısı, gezici artralji ve ateş gibi nonspesifi k
viral enfeksiyon bulgularının olması hastalığın
Lyme hastalığının kliniğinde üç farklı evre
görülebilir. Bu evreler klinik belirti ve bulgular, yayılmaya başladığının göstergesi olabilir.
özellikle tanı, tedavi ve prognoz açısından bü- Erken Dissemine Enfeksiyon (Evre 2)
yük farklılıklar gösterir. Bir hastada bu evrelerin
hepsinin görünmesi şart değildir. İlk EM lezyonunun başlangıcından birkaç gün
Erken lokalize enfeksiyon (Evre 1): Tipik ola- veya hafta sonra sekonder annüler deri lezyonla-
rak bir adet eritema migrans (EM) deri lezyo- rının gelişmesi hemotejen yayılımın bir göster-
nu vardır, beraberinde viral enfeksiyon benzeri gesidir. Bu lezyonlar ilk oluşan EM’a benzemele-
semptomlar olabilir veya olmayabilir, ancak eks- rine rağmen genellikle daha küçük, merkezinde
tra kütanöz tutulum yoktur. endurasyon ve kene ısırığı ile ilgisi yoktur. EM ve
Erken dissemine enfeksiyon (Evre 2): Genel- sekonder lezyonlar genellikle 3-4 hafta (1 gün-14
likle multipl eritema migrans deri lezyonları var- ay) içinde solarlar. Bu evrede nörolojik, kardiyak
dır. Erken nörolojik Lyme hastalığı veya Lyme ve iskelet sistemine ait semptom ve bulgular bu-
karditi görülebilir. lunur. Birinci evrede tedavi edilmemiş olguların
Geç Lyme hastalığı (Evre 3): Genellikle artrit yaklaşık %15’inde sinir sistemi tutulumu sonucu
ile kendini gösterir ancak nadir olarak nörolojik menenjit, en sık fasiyal sinir (Bell’s palsy) olmak

tutulum veya kronik atrofik akrodermatit (KAA) üzere kraniyal sinir felçleri, meningoensefalit,
olarak da bilinen deri lezyonları görülebilir. periferik nöropati, meningoradikülopolinörit,
Çocuk ve erişkinlerde klinik tablolar benzer- mononöritis multipleks ve daha ender ensefa-
dir. lit, miyelit, serebral vaskülite rastlanabilir. Sinir
sistemi tutulumu sonucu bellek ve bilinç duru-
Erken Lokalize Enfeksiyon (Evre 1) munda değişiklik görülebilir. Tedavi edilmeyen
hastaların yaklaşık %5’inde de kardit gelişir. Ge-
Eritema migrans, Lyme hastalığının en yay-
gın klinik tablosudur. Bu hastalıkta oldukça ayı- çici atrioventriküler blok, perikardit, miyokar-
rıcı bir tablo olmasına rağmen Lyme hastalığı dit ve kalp yetmezliği gelişebilir. Kardit genelde
için patognomonik değildir. Eritema migrans, kendiliğinden iyileşmekle birlikte akut tampo-
nada yol açan perikardit veya fatal pankardit
de görülebilir. Lyme hastalığının her evresinde
ortaya çıkabilmesine karşın en sık ikinci evrede
görülen borreliyal lenfositoma mavi-mor renkte
tümör benzeri deri lezyonları olup, çocuklarda
en sık kulak memesi erişkinlerde meme başında
görülür. Bir diğer ikinci evre bulgusu artralji ve
miyozit ile birlikte gözlenen lenfadenopatidir.
Gezici kas-iskelet sistemi ağrıları yaygındır ve
eklem, tendon, bursa, kas ve kemikte görülür.
Bu evre içinde oftalmik bulgular (konjonktivit,
iridosiklit, optik nöropati) ve nadir olarak tam
Şekil 106.1. Eritema migrans. körlüğe neden olan panoftalmi görülebilir. En-