Page 437 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

Layşmanyaz Enfeksiyonları 417

dalak tutulumu ve sonrasında pansitopeni gelişir. Post Kala-Azar Dermal Layşmanyaz
Hastalık ilerledikçe anemi, halsizlik, hipoalbu- VL’un iyileşmesinden sonra hastaların bir
minemi ve sarılık ortaya çıkar. Tedavi ile yüksek kısmında maküler, makülopapüler veya nodü-
oranda iyileşme görülür. Kronik Layşmanyaz ise ler döküntüler ile karakterize bir klinik tablo

daha hafif seyirlidir. Kilo kaybı, hepatosplenome- görülür. Döküntüler genellikle ağız çevresin-
gali ve anemi görülür.
den başlayıp vücudun diğer kısımlarına yayılır.
Kütanöz ve Mukokütanöz Layşmanyaz Sudan’da tedavi edilmiş VL olgularının %20’sin-
de, Hindistan’da ise %5-10’unda görülmektedir.
Deride uzun süren nodülo-ülseratif yara- Tanı klinik bulguların yanında yaymada para-
larla seyredip atrofik skatrisle iyileşen bir cilt zitlerin görülmesiyle konulmaktadır. Serolojik

hastalığı tablosudur. Hastalık yüzyıllardır ül- testler ve deri testinin duyarlılığı kısıtlıdır.
kemizde tanınmakta olup Antep Çıbanı, Urfa
Çıbanı, Şark Çıbanı gibi isimlerle bilinmekte- Tanı
dir. Lezyonlar yüz ve ekstremiteler gibi giysiyle
örtülmeyen alanlarda eritemli bir papül olarak Endemik bölgelerde uzun süren ateş, kilo
başlar ve yavaşça ağrısız ve üzeri krutlu bir no- kaybı, hepatosplenomegali ve pansitopeni var-
düle dönüşür ve nodüller genellikle volkan tar- lığında viseral Layşmanyaz araştırılmalıdır. Ke-
zında ülserleşir. İyileşme olmazsa skatris doku- sin tanı kültürde organizmanın üretilmesi veya
su ile iyileşir. KL lezyonları iki yıl içinde tedavi dokularda amastigotların gösterilmesiyle olur.
ile ya da spontan olarak iyileşmez ise kronik KL Kemik iliği aspirasyonu en güvenli yöntemdir.
olarak adlandırılır. Amastigotlar, Wright ve Giemsa boyamalarıyla
olguların %54-86’sında görülebilir (Şekil 102.4).
AIDS ve Viseral Layşmanyaz Dalak aspirasyonu yüksek oranda sonuç ver-
mekle birlikte ciddi rüptür riski vardır. Karaciğer
HIV ile enfekte bireylerde VL’a yatkınlık biyopsisi daha az duyarlıdır ve ciddi kanama ris-
daha fazla olup özellikle CD4 sayısı 200’ün al- ki mevcuttur. Bazı olgularda parazit kandan bile
tında atipik bulgular görülebilir. Ateş, pansito- üretilebilmekte, nadiren de direkt mikroskopi ile
peni ve hepatosplenomegali hastaların çoğunda mononükleer hücrelerde görülebilmektedir.
saptanmaktadır. HIV pozitif hastalarda kronik Kültür örnekleri Novy-MacNeal-Nicole
diyare etiyolojisinde Layşmanyaz da akla gelme- (NNN) besiyerine ekilir. Kültürde birkaç gün
lidir. Layşmanyazın endemik olduğu bölgelerde ila 4 hafta içinde üreme gözlenir. Tür tayini için
HIV’le enfekte bireylerde açıklanamayan belirti- PCR, izoenzim elektroforezi veya monoklonal
ler veya hepatosplenomegali varsa ayırıcı tanıda antikor yöntemleri ile tiplendirme yapılır. PCR
Layşmanyaz akla gelmelidir.
tekniği ile serolojik olarak pozitif veya hatta ne-
gatif olgularda parazit DNA’sı araştırılabilir. Te-
davinin etkinliğinin değerlendirmesinde de PCR
değerli bir yöntemdir.
ELISA spesifi k Leishmania antikorlarını sap-
tamada en duyarlı ve spesifik yöntemdir. Rekom-

binan K39 antijenlerine karşı gelişen antikorları
saptamak için kullanılan direkt aglütinasyon tes-
ti viseral hastalığın aktivitesinin saptanmasında
başarılıdır.
Layşmanyazın (Montanegro) Deri Testi: Aktif
VL’da negatif olup tedavi sonrası pozitifl eşir ve
epidemiyolojik çalışmalar için kullanılmaktadır.
Viseral Layşmanyaz’da kemik iliği tutulu-
Şekil 102.4. Kemik iliğinde hücre içinde ve dışında yerleş- muna bağlı olarak anemi, lökopeni ve trombo-
miş Leishmania parazitleri.
sitopeni görülür. Karaciğer enzimlerinde hafi f