Page 42 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

3 ENFEKSİYON HASTALIKLARINDA

LABORATUVAR TANI

Ayhan AKBULUT

Enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji Örnek Toplanması
laboratuvarında; mikroskobik inceleme ve kül-
tür gibi standart konvansiyonel yöntemlerin ya- I. Kan Örneği
nında, bulunduğu yörede sık görülen enfeksiyon
1. Mikroskobik İnceleme: Parmak ucundan
hastalıklarının ihtiyacına uygun bir test menusu
alınan periferik kan ya da EDTA’lı kandan
oluşturularak kaliteden ödün vermeden, mini-
kalın damla ve ince yayma preparatları ha-
mum test maliyeti ile çalışmalar sürdürülür. La-
zırlanır.
boratuvardan maksimum verim alınması için;
2. Kültür: Rutin aerop ve anaerop kültür için,
öncelikle uygun örnek toplanması, taşınması ve
hastanın kan alınacak kısmı önce iodin ve
laboratuvar kurallarına uyulması gerekmektedir.
sonra alkol ile dezenfekte edilir. Dezenfek-
tanların kurumasına izin verilir. Erişkinler
için 10-20 ml, çocuklar için 1-3 ml kan alınıp
Örneklerin Seçilmesi kültür şişesinin üst kısmı etil alkol ile silin-

dikten sonra kan şişeye bırakılır.
Uygun örneklerin seçimi yapılacak teste göre
farklılık göstermektedir. II. Solunum Yolu Örnekleri:
1. Mikroskopik inceleme hızlı tanı aracıdır, fa-
1. Boğaz kültürü: Kültür çubuğu tükürüğe
kat hassasiyeti ve özgüllüğü düşüktür. Plas-
değmeden tonsil ve farenkse sürülür. Bakte-
modyum gibi özellikli incelemelerde birden
riyel farenjitli hastalardan alınan boğaz kül-
fazla ve özel boyalar gerekebilir.
türü diğer patojenler için özel bir istekte bu-
2. Kültür için örnek canlı mikroorganizma
lunulmamışsa sadece Streptococcus pyogenes
içermelidir. Antibiyotik alınmadan, uygun için yapılır.
zamanda, yeterli miktar ve sayıda örnek alın- 2. Balgam örneği: Mikroskobik incelenmesi
malıdır. ve kültürü yapılır. Ağız temizlendikten sonra
3. Mikrobiyal antijenin taranması için uygun derin öksürük ile balgam örneği alınır. Tek
örneğin seçimi şüpheli patojen tarafından bir öksürme ile alınan balgam doğru etkenin
tayin edilir. Örneğin; kriptokok menenjiti saptanmasını sağlar. Aşrı tekrarlar kontami-
için beyin omurilik sıvısı (BOS), Legionella nasyonu artırır. Balgamın kontaminasyonu
pneumonia için bronko-alveolar lavaj (BAL) skuamöz epitel hücrelerinin çokluğu ile ta-
veya idrar uygundur. nınır. Alınan balgamda, 25’in üstünde löko-
4. Serolojik testler; kan alımı antikorların pik sit ve 10’dan daha az epitel hücresi görülmesi
yaptığı dönem ya da önemli bir artış göster- kaliteli balgam olarak tanımlanır.
diği dönem gibi uygun zamanlarda alınırsa
faydalıdır.

22