Page 38 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

2 ENFEKSİYON HASTALIKLARINDA

GENEL BELİRTİ VE BULGULAR

Mehmet BAKIR

Diğer hastalıklarda olduğu gibi enfeksiyon vücut ısısı düzeyine iner ve lizis şeklinde düşüş
hastalıklarında da doğru tanımlama için bulgu ve olarak isimlendirilir. Enfeksiyon olgusunda ateş
belirtilerin tespit edilmesi, bunun içinde hastanın akut, subakut ya da nedeni bilinmeyen ateş şek-

detaylı bir öykü ve fizik muayenesinin yapılması linde karşımıza çıkar.
gereklidir. Genel belirti ve bulgular başlığı altında Akut ve subakut ateş: Akut ateş olguları ge-
öncelikle enfeksiyon hastasında önemli bir bulgu nellikle hastalığın ilk haftası içinde tanımlanan
ve belirti olan ateş hakkında bilgi verilecek, daha bulgudur. İkinci ve üçüncü hafta süresince de
sonra ateş ile birlikte deri döküntüleri ve diğer or- devam ediyorsa subakut ateş olarak tanımlanır.
gan ve sistem bulguları üzerinde durulacaktır. İki haftadan daha kısa süren akut febril hastalık-
ların büyük çoğunluğunun nedenini enfeksiyon
hastalıklarıdır. Bunlar çoğunlukla üst ve/veya alt
Ateş solunum yolları, gastrointestinal sistem, genito-
üriner sistem ve deriyi tutan enfeksiyonlardır.
Akut solunum sistemi ve gastrointestinel sistem
Vücut ısısı ölçümü oral, rektal, aksiller ve
enfeksiyonlarında etkenlerin büyük çoğunluğu-
timpanik membrandan yapılabilir. Pratik uygu-
o
lamalarda, oral ölçümün 37.8 C üzerinde, rek- nu ise virüsler oluşturmaktadır.
Nedeni bilinmeyen ateş (NBA): Eğer ateşin
tal ölçümün 38 C üzerinde ve aksiller ölçümün süresi üç haftadan daha uzun sürmüş ve nedeni
o
o
37.3 C üzerinde olması erişkinlerde ateş yönün-
bulunamamış ise NBA olarak tanımlanır. Amaç
den değerlendirilmelidir. Timpanik membran- bu süre içerisinde virüslere bağlı, ilaçlara bağlı
dan vücut ısısı ölçümü son zamanlarda yaygın
ateşleri dışlamaktır. İkincisi, en az birkaç ölçüm-
kullanılmaya başlamıştır. Bu yöntem ile ölçüm- o
de vücut sıcaklığının 38.3 C’nin üzerinde olma-
de, 37.8 C üzerinde olması erişkinde ateş olarak sıdır. Üçüncüsü ise hastaneye yatırılarak ateş ne-
o
değerlendirilir. deni araştırılan hastada, bir hafta içerisinde veya
Ateş genellikle uyaran ile ortaya çıkar ve uya- üç poliklinik ziyaretinde tanı konulamamasıdır.
rı ortadan kalkınca hipotalamustaki ısı ayarı ile Bu üç kriteri kapsayan hasta NBA grubunda de-
olağan sınırlara döner. Ateş genellikle üşüme ğerlendirilmektedir. Günümüzde, nötropenik
ve titreme ile yükselir ve daha sonra terleme ile hastalarda, HIV hastalarında ve hastanede yatan
düşer. Hastalarda ateşin sonlanması iki şekilde hastalarda gelişen NBA ayrıca alt grup olarak ta-
ortaya çıkar. İlki vücut ısısı yüksek giderken 12- nımlanmaktadır.
o
24 saat içinde bol terleme ile 37 C’nin altına dü- Yaşlı hastalarda ateş ciddi hastalığı belirleme-
şer ve kriz şeklinde düşüş olarak adlandırılır. Ya sine rağmen, ateş yokluğunda da önemli enfek-
da yavaş azalmalarla bir hafta içerisinde normal siyon bulunabilir.

18