Page 307 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

Akut İshal 287

Tablo 68.3. Ampirik antimikrobiyal tedavi yapılması gereken Tablo 68.4. Antimikrobiyal ilaçların etkisinin kanıtlanmış olduğu
(AEİ) hastalar. (AEİ) etkenlerinin tedavisi.
1. İleri derecede dehidratasyona yol açan ishali olanlar (kolera ?) Shigella Siprofloksasin* 500 mgx2, 3-5 gün
2. Enflamatauvar ishali olup (dışkıda lökosit var), genel durumu Trimetoprim-sulfametoksazol 160/800 mg x2, 5 gün
bozuk (ateş, karın ağrısı) olanlar (Shigella, Salmonella, C. jejuni Azitromisin 10 mg/kg/gün, 3 gün(çocuklarda)
?) Salmonella** Siprofloksasin* 500 mgx2, 7-10 gün
3. İshalin başlamasından önceki bir ay içinde herhangi bir sebeple Trimetoprim-sulfametoksazol 160/800 mgx2, 10 gün
antimikrobiyal bir ilaç kullanan veya kullanırken ishali başlayan
(C. difficile ?) hastalar Azitromisin 500 mg/gün, 7 gün
4. İmmün yetmezliği olan kişide gelişen ishal Seftriakson 2 gr/gün, 7 gün
C. jejuni Eritromisin stearat 250 mg x 4, po, 5 gün
Siprofloksasin 500 mg x 2, 5 gün
Ampirik antimikrobik tedavi durumları tab-
loda özetlenmiştir (Tablo 68.3). C.difficile Metronidazol 250 mg, pox4, 7-10 gün
Vankomisin 125-250 mg, pox4, 7 gün
Ampirik antimikrobiyal tedavi yapılması ka- ETEC Siprofloksasin* 500 mgx2, 5 gün
rarlaştırıldığında verilecek ilaç şüphe edilen et- Trimetoprim-sulfametoksazol, 160/800 mg x2, 5 gün
kene göre değişir. Shigella, Salmonella spp (en- Doksisiklin, 2 x100 mg, 3 gün
dikasyon varlığında), V. cholerae veya C. jejuni V. cholerae Rifaksimin 3x200 mg, 3 gün
Tetrasiklin 500mgx4,3 gün
şüphesi varsa bunların hepsine birden etki gös- Doksisiklin 300 mg po x1,
teren sadece kinolon türevleridir. İlk üçüne etki- Azitromisin 10 mg/kg/gün , 3 gün (çocuklarda)
li olabilen trimetoprim-sülfametoksazol direnci G. intestinalis Metronidazol*** 250 mg, pox3, 5-7 gün
ülkemizde çok yüksektir; kinolon türevlerine Furazolidon**** 100 mg x4, 7 gün
Küinakrin**** 100 mg, pox3, 7 gün
karşı son yıllarda direnç gelişmesi söz konusu- E. histolytica Metronidazol*** 750 mg, pox3, 10 gün
dur. C. jejuni enfeksiyonunda trimetoprim-sül- +
fametoksazolun yeri olmayıp, eritromisin veya Paromomisin **** 25-35 mg/kg/gün (üçe
bölünerek), 7 gün,
bir kinolon(direnç oranı giderek artıyor) ile İodoküinol ****650 mg, pox3, 20 gün
tedavi edilebilir. Bu nedenlerle eksüdatif isha-
* Siprofloksasin yerine diğer kinolonlar da (ofloksasin, levofloksasin, moksif-
li olan, genel durumu bozuk erişkin hastaların loksasin) kullanılabilir
ampirik olarak bir kinolon türevi ile tedavi edil- ** Normal durumlarda non-tifoid Salmonella gastroenteritlerinde antimikrobik
madde kullanılmaz. Ancak, yenidoğan Salmonella enteritleri (çocuklarda, non-
meleri önerilmektedir C. diffi cile enfeksiyonun- typhi Salmonella bakteriyemisinde menenjit sıktır), 50 yaşından büyük ate-
dan şüphe edildiğinde metronidazol ilk seçilecek rosklerozlu hastalar, kardiyovasküler sistemde anatomik anomali veya protezi
olanlar (damar enfeksiyonlarını önlemek için), AIDS’li veya organ transplantı
ilaçtır. Diğer seçenekler vankomisin (oral yolla yapılanlar, eklem ve kemik protezliler, hemoglobinopatililerdeki non-tifoid Sal-
monella gastroenteritleri antibakteriyel ilaçlarla tedavi edilir.
uygulanır), rifaksimin, fusidik asid, fi daksomisin, *** Metronidazol yerine ornidazol veya tinidazol kullanılabilir
basitrasin, kolestramindir. **** ilgili antiparaziter ilaçlar ülkemizde yoktur.
Etken belli ise antimikrobik tedavide kullanı-
lacak seçenekler Tablo 68.4’de gösterilmiştir. bağırsak motilitesini azaltıp, sodyum ve su emi-
limini arttırarak krampları ve dışkılama sıklığını
Probiyotikler azaltırlar. Loperamid özellikle turist ishalinde
kullanılabilir; kullanım süresi 48-72 saati aşma-
Probiyotikler, bağırsakda patojen olmayan
mikrooorganizmalarla yeniden kolonizasyonu malıdır. Shigella, EHEC, C. diffi cile gibi etkenler-
temin için (tekrarlayan C. diffi cile ishalinde), tu- le oluşma olasılığı olan ishal olgularında ve ateş-
rist ishalinde ve çocukların akut özgül olmayan le seyreden ishallerde zararlı olabileceklerinden
(nonspesifik) ishallerinde yararlı olmaktadır. kullanılmamalıdırlar.

Attapulgit, turist ishali olan gebe için öneril-
İshali Azaltan İlaçların Tedavideki Yeri mektedir.
Antikolinerjik ilaçlar genellikle etkisizdirler
Bu gruptaki ilaçlar daha çok iltihapsız ishal ve önerilmezler.
olgularına sınırlandırılması için belirli durum-
larda kullanılır. Korunma
Bizmut subsalisilat, bağırsaktan turist isha-
linde korunma ve tedavi amaçlı yeri vardır. Temiz su, emniyetli gıda temini ve kişisel hij-
Opiyoid türevi olan loperamid ve difenoksilat yen kurallarına uyulması (el yıkama vb.), uygun