Page 305 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

Akut İshal 285

reden hemolitik üremik sendrom önemli komp- 1. Genel Laboratuvar İncelemeleri
likasyonlardan biridir ve özellikle çok genç ve Hematokrit, lökosit sayısı (Salmonella ve Shi-
yaşlılarda görülür; gella enfeksiyonlarında yükselebilir; dehitratas-
Reaktif artrit - Yersinia ve diğer bazı ishal yona bağlı yalancı yükselmelere dikkat edilmeli-
yapan bakterilerden (S. fl exneri) sonra, HLA dir), lökosit formülü, BUN, kreatinin, elektrolit-
B27(+)lerde Reiter sendromu (artrit, uretrit, ler genel olarak yeterlidir.
konjonktivit) oluşabilir; Uzamış ishalde daha ileri testler, radyolojik
Konvüzyon - C. jejuni, S. fl exneri enfeksiyon- ve endoskopik incelemeler gerekir.
larında (nadir) görülebilir;
Guillain-Barré sendromu- C. jejuni enfeksi- 2. Mikrobiyolojik İncelemeler
yonları sonrasında (1-3 hafta) görülebilir.
A. Makroskopi: Kıvam, mukus, kan varlığı
Akut İshalde Ayırıcı tanı araştırılır. Dışkıda az miktarda mukus irritabl
bağırsak hastalığında, fazla miktarda mukus in-
Akut ishalli bir hastada aşağıdaki tablolar ayı- vazif bakteri ishallerinde görülür; dışkıda kan
rıcı tanıda düşünülmelidir: varlığı kolon mukozasının enfl amatuvar hasta-
- İlaç (laksatifler, magnezyum içeren antia- lıklarını öncelikle düşündürür; ayrıca iskemik

sidler, antibiyotikler, kemoterapötikler, bazı bağırsak hastalığı, divertikülit, radyasyon koliti
hipolipidemik ve nöropsikiyatrik ilaçlar, teo- ve diğerleri ayırıcı tanımda dikkate alınır.

filin, troid hormonları) veya başka bir kimya B. Mikroskopik inceleme: Serum fi zyolojik,
maddesi kullanma ile oluşan toksik ishaller lugol, metilen mavisi kullanılarak yaş preaparat-
(organofosfat insektisitler, mantar, arsenik lar yapılır.
zehirlenmesi) Metilen mavili preparatta lökosit varlığı
- Akut divertikülit: ateş, karın ağrısı ve ishale araştırılır. Büyük büyütmeyle (X40) her alanda
neden olabilir ortalama 3-5 lökosit görülmesi enfl amatuvar
- Akut kanlı ishal tablosu, superior mezanter ishalden şüphelendirir. Shigella, Salmonella,
arter veya ven trombozu, iskemik veya ilaç Campylobacter, EIEC, Yersinia, C. diffi cile, enf-
indüklemesiyle oluşan kolit, radyasyon koliti, lamatuvar bağırsak hastalıkları, radyasyon koliti,
enflamatuvar bağırsak hastalıklarında (ülse- iskemik kolit olgularında dışkıda lökosit artar.

ratif kolit, Crohn hastalığı) oluşabilir. Beklemiş dışkıda lökositler tahrip olur; böyle-
si durumlarda laktoferrin pozitifl iği enfl amatu-
Laboratuvar Tanı var ishallerin güvenilir göstergecidir.

Anamnez ve sistemik muayene ishalli her Serum fi zyolojik ve lugol preparatlarında pa-
hastada zorunludur. Yukarıda açıklandığı gibi razit yumurtası, kist, trofozoit aranır. Parazit in-
bu aşamada bile genellikle olası tanının konma celemeleri en az 3 kez yapılmalıdır. Parazitolojik
şansı yüksektir. inceleme için gereğinde bağırsak parazitlerini
Anamnez ve fizik muayene sonrasında aşa- tanımada trikrom boyama; Cryptosporidium,

ğıdaki bulgular veya durumlardan herhangi bi- Isospora, Cyclospora için modifiye EZN boya-
rine sahip olanların izlenmesine karar verilir: ması yapılır. Cryptosporidium için Auramin-

ateş (≥38.5ºC, tenezm, dışkıda kan ve mukus, Rhodamin floresans boyama da yapılablir.
dehidratasyon (orta/ciddi), kilo kaybı, tropikal C. Kültür çalışmaları: Ciddi seyirli ishal, 3-4
bölgeye seyahatle ilişkili ishal, >60 yaş, immün günden uzun devam eden ishal, ateş veya di-
yetmezlik, besin zehirlenmesi veya gastroente- zanteri ile seyreden ishal, AIDS’li hastada veya
rit salgını kuşkusu, ishalin 2 haftadan uzun sür- başka immün yetmezliği olan hastada gelişen
mesi. Bu hastalarda laboratuvar incelemelerine, ishal, hamburger yenmesi sonrası gelişen ishal,
mikrobiyolojik çalışmalara baş vurulur. dışkıda lökosit varlığı durumunda dışkı kültürü
Tanım için genel laboratuvar incelemeler ya- yapmak uygundur. Ateşle seyreden ciddi seyirli
nında mikrobiyolojik araştırmalara baş vurulur. olgularda ayrıca kan kültürü de yapılmalıdır.