Page 309 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

69

VİRAL GASTROENTERİTLER

Suzan SAÇAR

Akut gastroenterite en sık neden olan viral neden olmaktadır. Beş yaş altındaki çocuklarda
patojenler Caliciviridae (Norwalkvirüs), Reovi- şiddetli ishalin en sık sebebidir. Gelişmekte olan
ridae (Rotavirüs), Astroviridae (Astrovirüs), ve ülkelerde çocuklar arasında ishale bağlı ölümle-
Adenoviridae (Adenovirüs) ailesi içinde yer al- rin en sık sebebidir.
maktadır. İlk üç virüs ailesi üyeleri RNA virüsü Rotavirüsler kişiden kişiye temas (fekal-oral
iken, Adenovirüsler DNA virüsüdür. yolla) ve solunum yoluyla bulaşmaktır. İki-altı
günlük inkübasyon periyoduna sahiptir. Rota-
Etiyoloji virüs enfeksiyonunun şiddeti yaşla ilişkilidir.

Calicivirüs Enfeksiyonu Her yaşta görülmesine rağmen, önemli klinik
bulgular küçük bebeklerde ve çocuklarda ortaya
Calicivirüsler non-bakteriyel gastroenterit çıkmaktadır. Semptomlar genelde 5-7 gün sür-
salgınlarının en sık nedenidir. Caliciviridae ai- mektedir. Erişkinlerde ana bulgu ishaldir ve “gaz
lesinde yer alan Norovirüsler hem çocuklarda sancısı” veya karın ağrısı ile ilişkilendirilebilmek-
hem erişkinlerde nonbakteriyel akut gastroente- tedir. Ateş, başağrısı, iştahsızlık ve halsizlik sık
rit salgınlarının ve sporadik gastroenteritin ana görülmektedir. Diğer viral enteropatojenlerle
sebebidir. Enfeksiyona neden olan virüs sayısı- kıyaslandığında, Rotavirüs enfeksiyonu sempto-
nın düşük olması (10 viral partikül), hastalık ön- matik olup, dehidratasyon, elektrolit düzensiz-
cesi dönemden 8 hafta sonrasına kadar viral atı- liği ve konvüzyonlar görülebilmektedir. Rotavi-
lımın devam etmesi, geniş ısı aralığına ve birçok rüse bağlı şiddetli enfeksiyon geçiren çocuklar
standart evsel temizleyicilere dirençli olması ne- Rotavirüsü 1-3 hafta boyunca yaymaktadırlar.
deniyle bu virüs son derece bulaşıcıdır. Kişiden Hafif veya orta şiddette semptomları olan hasta-

kişiye temas yoluyla geçmekte, salgın sırasında lar ise 4-8 hafta boyunca virüsü yaymaya devam
kabuklu deniz ürünleri, soğuk yiyecekler ve içme etmektedirler. Virüs kuru yüzeylerde 10 günden
suları bulaş kaynağı olabilmektedir. Genelde fazla ve el bölgesinde ise 4 saate kadar canlılı-
hastalık kendi kendini sınırlamakta, fakat bakım ğını sürdürebilmektedir. Rotavirüs enfeksiyonu
evinde kalan yaşlılarda ve immün yetmezlikli ayrıca non-tifoidal Salmonella gastroenteriti
hastalarda enfeksiyon süresinin uzaması morta- olan çocuklarda bakteriyemi enfeksiyonunu ar-
liteyi artırmaktadır. tırmaktadır.

Rotavirüs Enfeksiyonu Adenovirüs Enfeksiyonu

Çoğu rotavirüs enfeksiyonu 6 ay-2 yaş ara- Adenovirüse bağlı gastroenterit genelde iki
sındaki çocuklarda, genellikle kış aylarında orta- yaşın altındaki çocuklarda görülmekte olup ağır-
ya çıkmaktadır. Bu yaş grubunda daha şiddetli lıklı olarak yılın ikinci yarısında ortaya çıkmak-
seyretmektedir. Bunun yanı sıra, özellikle yaşlı tadır. Sekiz-on gün gibi göreceli olarak uzun bir
bireylerde mevsimden bağımsız olarak ishale inkübasyon süresine sahiptir ve semptomatik

289