Page 304 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

284 Enfeksiyon Hastalıkları

Seyahat anamnezi de ishal etkeni hakkında ip küçük çocuklar, yaşlılar ve koleradaki gibi çok
uçları verir. Genelde seyahatle ilişkili ishal (tu- ciddi ishali olanlarda hızla gelişir. Bikarbonat

rist ishali) ETEC ile oluşmaktadır. Bunun dışın- kaybı sonucu metabolik asidoz meydana gelir.
da Salmonella, Shigella, E. histolytica ve G. in- Akut ishalli bir hastada Kussmaul solunumu
testinalis ve diğer etkenler de ishalden sorumlu (taşipne + hiperventilasyon) varsa metabolik
olabilir. asidoz akla gelmelidir. Hipokalemi (hipopotas-
Persistan ishalde (>14 gün) kilo kaybı da var- semi), ciddi veya kronik ishallerde veya dışkı
sa; etken olarak Giardia, Cryptosporidium veya aşırı mukus içerirse oluşabilir. Serum potasyu-

enflamatuvar bağırsak hastalığı araştırılmalıdır. mu 3 meq/L altına inince yorgunluk, miyalji, alt
İmmunsüprese bir hastanın ishalinde Rota- ekstremitelerde güçsüzlük başlar. İleri devrede
virüs, CMV, HSV, Coxsackie virüs, Salmonel- hipoventilasyon, paralizi, paralitik ileus oluşabi-
la, Myocobacterium avium kompleksi, Giardia, lir. Bağırsak sesleri alınamıyorsa paralitik ileus
Entamoeba histolytica, Strongyloides, Isospora, olasılığı akla gelmelidir. Hipopotasemide EKG
Cryptosporidium ve Cyclospora etken olabilir. değişiklikleri de (T dalgası negatifl iği, belirgin
U dalgası, ST segmenti çökmesi) saptanır. Uzun
Fizik Muayene süreli ishallerde oluşan hipomagnezemi tetaniye

Akut ishalli hastada genel durum gözden ge- neden olabilir.
çirilir; dehidratasyonun derecesi ve ishalin cid-
diyeti hakkında bilgi sağlayıcı muayene bulguları Etkene Özel Komplikasyonlar
araştırılır. Nabız, kan basıncı, solunum durumu Kolon dilatasyonu-Ciddi şigelloz, yersinioz,
bakılıp kaydedilir; hastanın karın muayenesi ve C. diffi cile ishali, Campylobacter ishali;
diğer sistem muayeneleri yapılır. İshal kompli- Kolon perforasyonu- Ciddi şigelloz, C. diff cile
kasyonlarınin bulguları fi zik muayenede dikkat- koliti, yersinioz;
le araştırılır. Bakteriyemi/sepsis-Salmonella enfeksiyonla-
rı, yersinioz, C. fetus enfeksiyonları, ciddi şigel-
İshal Komplikasyonları loz (nadir);
Hemolitik üremik sendrom Özellikle EHEC
Akut ishal seyrinde genel ve etkene özgül
komplikasyonlar oluşabilir. (O157:H7 vd serotipler) ishalinde ilk 7 günde ve
Genel komplikasyonlar dehidratasyon, metabo- şigelloz (S. dysenteriae tip1) olgularının iyileşme
lik asidoz, elektrolit düzensizlikleridir Tablo 68.2). devrinden sonra (1. haftanın sonu) görülen bir
Elektrolit (Na, K, Mg ve Cl) ve sıvı kaybı so- komplikasyondur (ishalli olguların %2-5’inde
nucu dehidratasyon (sekretuvar ishallerde daha görülür). Akut hemolitik anemi, akut böbrek
belirgin) ve kollaps meydana gelir. Kollaps çok yetmezliği, yaygın damar içi pıhtılaşmayla sey-

Tablo 68.2. Akut Enfeksiyöz İshallerde Kliniğe Göre Olası Etiyolojik Tanı.

Klinik Belirti ve Bulgu Olası Etiyoloji
Ciddi bulantı ve kusma Bakteriyel toksinlerin hazır alındığı besin zehirlenmeleri (S. aureus,
B. cereus)
Pirinç suyu görünümünde bol sulu ishal (karın ağrılı ve ağrısız) Kolera veya turist ishali (ETEC)
Dizanteri sendromu Şigelloz, amebiyoz, pseudomembranöz enterokolit, nonenfeksiyöz
nedenler (ülseratif kolit gibi)
Hemorajik kolit (dışkı lökositsiz) EHEC (O157:H7)
Hemolitik üremik sendrom EHEC (0157:H7), Shigella dysenteriae (Tip 1)
Akut apendisit benzeri sendrom veya eritema nodozum Yersinioz
Konvüzyon S. flexneri
Yüksek ateş Mukoza invazyonu: İnflamatuvar ishal veya dizanteri
Shigella, Salmonella, Campylobacter, virüsler Minimal invazyon:
Rotavirüs, Norovirüs
Reaktif artrit (Spondilartropati) Shigella (özellikle S. flexneri), Y. enterocolitica, C. jejuni