Page 312 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

292 Enfeksiyon Hastalıkları

Tablo 70.1. Akut Enfeksiyöz Diyare ve Besin Zehirlenmelerinde Epidemiyoloji.
Araç Klasik patojenler
Su (sözkonusu su ile yıkanan yiyecekler) Vibrio cholerae, Caliciviruses (Norwalk agent), Giardia, Cryptosporidium
Yiyecekler
Kümes hayvanları Salmonella, Campylobacter, Shigella
Sığır, pastörize olmamış meyve suyu Enterohemorajik Escherichia coli
Vibrio cholerae, V. parahaemolyticus ve V. vulnificus; Salmonella and Shigella spp; Hepatit
Deniz ürünleri ve kabuklu ürünler
A and B virüsleri; solucanlar
Peynir, süt Listeria spp
Yumurta Salmonella spp
Mayonez içeren yiyecekler ve krema Stafilokokkal ve klostridiyal besin zehirlenmesi
Kızarmış pirinç Bacillus cereus
Taze çilek Cyclospora spp
Konserve edilmiş sebze ve meyveler Clostridium spp
Lahana Enterohemorrhagic E. coli, Salmonella spp.
Hayvan-insan teması (evcil hayvanlar ve besi Salmonella, Campylobacter, Cryptosporidium, enterohemorrhagic E. coli ve Giardia
hayvanları)
İnsan- insan teması (seksüel ilişki dahil) Tüm enterik bakteriler, virüsler ve parazitler
Bakımevleri Shigella, Campylobacter, Cryptosporidium ve Giardia, virüsler, Clostridium difficile
Hastanede yatma, antibiyotik kullanımı,
kemoterapi C. difficile
Yüzme havuzu Giardia ve Cryptosporidium
E. coli, Salmonella, Shigella, Campylobacter, Giardia ve Cryptosporidium, Entamoeba
Seyahat
histolytica
B. cereus inkübasyonu 1-6 saat olan ve bu- Salmonella, Shigella ve Vibrio parahaemolyti-
lantı kusma ile karakterize kısa inkübasyonlu cus’dur. Campylobacter türleri hem evcil hem
“emetik” sendrom ile inkübasyonu 8-16 saat de evcil olmayan hayvan türleri tarafından taşı-
olan, karın ağrısı ve diyare ile karakterize uzun nabildiğinden hem gelişmiş hem de az gelişmiş
inkübasyonlu “diyare” sendrom olmak üzere iki ülkelerde oldukça sık olarak görülebilirler. Süt,
farklı besin zehirlenmesine neden olur. Olay- süt ürünleri, az pişmiş tavuk eti önemli kaynak-
dan sorumlu toksin ısıya dayanıksız olup etkisi- lardır. Jejunum, ileum veya kolon tutulabilir.
ni cAMP salınımını arttırarak gösterir. Soğukta Ateş hafi f olabileceği gibi 40 dereceye de yükse-
saklanılmasında yetersizlik olmuş her türlü be- lebilir. Dışkı sulu veya kanlı olabilir. Farklı oran-
sin ile bulaşabilir. larda kanlı diyare ve kusma görülür. Hastalık
tablosu genellikle 2-7 gün içerisinde geriler.
8-16 Saat İçinde Gelişen Karın Ağrısı ve Diyare
16-72 Saat İçinde Gelişen Karın Ağrısı ve
En sık etkenler Clostridium perfringens ve B.
cereus’dur. Stafilokokkal besin zehirlenmesi ve Sulu Diyare

kısa inkübasyonlu B. cereus’un aksine C. perfrin- En sık etkenler enterotoksijenik E. coli (ETEC),
gens ve uzun inkübasyonlu B. cereus’da toksinler V. parahaemolyticus, V. cholerae non-O1 ve en-
in vivo üretilir ve buna bağlı olarak inkübasyon demik bölgelerde V. cholerae O1 ve O139’dur. C.
süresi daha uzundur. C. perfringens’e bağlı besin jejuni, Salmonella ve Shigella da bu tabloya ne-
zehirlenmesinde diyare ve karın ağrısı ön planda- den olabilir. V. cholerae O1, V. cholerae non-O1
dır. Toksininin 5 farklı tipi olmasına rağmen bu ve ETEC’de enterotoksin sentezi bu tablodan
sendroma en sık ısıya dayanıksız tip A neden olur. sorumludur. Salmonella, Shigella veya V. para-
haemolyticus da ise enterotoksinler, sitotoksin-
6-48 Saat İçinde Gelişen Karın Ağrısı, Ateş ve ler veya her ikisi de sorumlu olabilir. V. paraha-
Diyare emolyticus enfeksiyonunun en fazla görüldüğü

En sık etkenler Campylobacter jejuni, E. coli, ülke Japonya’dir. Özellikle deniz kenarlarında ve
yaz aylarında daha sıktır. Başlıca enfeksiyon kay-