Page 291 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

Enfektif Endokardit 271

Hastalığın yeni tanımlanan bir şekli de nozoko- ması ve yerleşmesi EE patogenezinde kritik bir
miyal endokardit’dir. Bundan ise İV kateterler, evredir. Viridans streptokoklar, stafi lokoklar,
total parenteral beslenme, pacemaker’lar ve di- enterokoklar ve P. aeruginosa diğer bakterilere
aliz şantları sorumludur. Bugün EE olgularının göre daha kolayca tutunurlar. Oral streptokok-
%10-30’u nozokomiyal endokardit’tir. lar NBTE’e tutunmalarını ürettikleri kompleks
Kalp kapakları arasında en sık tutulanı mit- ekstrasellüler polisakkarid yapısındaki dekstran
ral kapaklardır (%28-45). Mitral kapağı sırasıyla ile sağlarlar. Bakteriler ayrıca tutunma işlemin-
aort kapağı (%5-36), birleşik aort ve mitral kapak den sonra trombosit agregasyonunu daha fazla
(%0-35), triküspit kapak (%0-6) ve pulmoner ka- etkinleştirirler. Sonuçta bir taraftan bakterilerin
pak (%<1) izler. Geçmişte romatizmal kalp has- çoğalması, diğer taraftan trombosit-fi brin kit-
talığı EE olgularının %37-76’sından sorumlu idi. lesinin daha da artması ile gittikçe büyüyen bir
Bu olguların %85’inden daha fazlasında mitral vejetasyon meydana gelir.
kapak tutulumu olmaktaydı. Bugün romatizmal
kalp hastalığının rastlanma oranı %25’in altına Klinik Özellikler
inmiştir. Konjenital kalp hastalıklarından PDA, Klinik tablodan dört süreç sorumludur: 1-Lo-
VSD, aort koartasyonu, biküspid aorta, Fallot kal kalp içi komplikasyonlara yol açan kapaktaki
tetralojisi ve çok nadiren de pulmoner stenoz- enfeksiyonun gelişimi, 2-Herhangi bir organ-
da EE görülebilir. Mitral kapak prolapsusunda da septik embolizasyon, 3-Sürekli bakteriyemi,
da EE görülebilmektedir. Olguların %30-40’ında 4-Dolaşan immün kompleksler ve diğer immü-

dejeneratif kalp hastalıkları (kalsifiye mitral an- nopatolojik etmenler. Bu süreçleri gözönüne
nulus, arterosklerotik kardiyovasküler hastalığa alındığında EE’in oldukça değişken bir klinik

sekonder kalsifik nodüler lezyonlar, postmiyo- tablosu olacağı açıktır. Bu yüzden birçok hasta-
kardiyal enfarktüs trombüsler) altta yatan has- lıkla ayırıcı tanıya girer.
talık olarak karşımıza çıkabilmektedir. Prostetik Ateş en sık rastlanan bulgudur. Konjestif
kapak endokarditinin insidensi gittikçe yüksel- kalp yetersizliği, böbrek yetersizliği, terminal
mektedir. Ayrıca damar yoluyla uyuşturucu kul- hastalığı olan, ileri yaş ve önceden antibiyotik
lananlarda diğer riskli gruplardır.
tedavisi alanlarda ateş olmayabilir. Ateş paterni
Patogenez ve Patofizyoloji genellikle remittandır.
Üfürümler olguların yaklaşık %85’inde gö-
En önemli ve ilk etmen kapak yüzeyinin rülmektedir. Değişken veya yeni bir üfürümün
bakterilerin yapışmasını ve kolonize olmalarını varlığı seyrek görülmesine karşın daha önemli-
kolaylaştıracak şekilde değişikliğe uğramasıdır. dir. EE’in seyrinde komplikasyon olarak kalp ye-
Değişikliğe uğrayan kapak yüzeyinde trombo- tersizliği gelişebilir. Bu komplikasyon ölüme yol

sit ve fibrinden oluşan bir birikim ortaya çıkar. açan en büyük nedendir.
Bu duruma nonbakteriyel trombotik endokardit Olguların yarısında perifer bulguları göz-
(NBTE) adı verilir. Bunu NBTE’e bakterilerin lemlenir. Hastalık uzun sürüyorsa çomak par-
oturması ve kolonize olması izler. Kolonizas- mak olguların %1-20’sinde gelişir. Splinter he-
yondan sonra yüzey fi brin ve trombositlerden morajiler sık olarak bulunan, el ve ayak tırnak

oluşan yeni bir koruyucu kılıfla örtülür ki bu kı- yataklarının proksimalinde görülen, kırmızıdan
lıf bakteri çoğalmasını kolaylaştırır ve vejetasyon kahverengine değişen renklerde çizgilenmeler-
oluşumuna yol açar. dir. Peteşiler olguların %20-40’ında rastlanır ve
EE oluşabilmesi için NBTE’in oluşumu ile uzamış olgularda görülme şansı daha da artar.
birlikte geçici bakteriyemilerin olması da gerek- Sıklıkla konjonktiva, yanak mukozası, damak
lidir. Geçici bakteriyemiler bakterilerle kolonize ve ekstremitelerde ortaya çıkar. Lokal vaskü-
olan mukozal bir yüzeyin travması sonucu (diş lit veya emboliye bağlıdır. Osler nodülleri el
çekimi ve tedavisi, gastrointestinal, ürolojik, ji- ve ayak parmaklarının iç tarafında, nadiren de
nekolojik işlemler) meydana gelir. NBTE’e bak- tenar bölgeye yerleşimli, 2-15 mm boyutların-
teriyemi sonucunda bakterilerin gelip tutun- da, multipl, küçük, ağrılı, nodüler lezyonlardır.