Page 286 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

65 EKSTRAPULMONER TÜBERKÜLOZ

Tuba TURUNÇ

Akciğer ve plevra dışı organların tutulduğu %30.6’sının ekstrapulmoner tutulum ile izlendi-
tüberküloz, ekstrapulmoner tüberküloz (EPT) ği rapor edilmiştir. Yine aynı rapora göre; ülke-
olarak tanımlanmakla, lenf bezleri, santral sinir mizde en sık plevra (%37.4), ikinci sıklıkta ise
sistemi, cilt, kemik eklem, gastrointestinal ve ekstratorasik lenf nodlarının (%30.2) tutulduğu
üriner sistem başta olmak üzere tüm organ tü- bildirilmektedir. Tablo 65.1’de tutulan organla-
berkülozlarını kapsamaktadır. rın dağılımı sıklık sırasına göre gösterilmiştir.

Etiyoloji Plevra Tüberkülozu
Ekstrapulmoner tüberkülozların en sık görü-
Mycobacterium tuberculosis, Mycobacteri-
len klinik şeklidir. Tüberküloz basilinin plevral
aceae ailesinin Mycobacterium cinsi içinde yer
aralığa geçişi direkt, hematojen ya da lenfojen
alan ve günümüzde insanlarda görülen tüberkü-
yayılım yolu ile olabilir. En sık hematojen ya-
lozun esas etkenidir.
yılım esnasında ortaya çıkar. Eff üzyon sıklıkla
Epidemiyoloji primer parankimal odağın bulunduğu tarafta ol-
makla birlikte nadiren bilateral şekilde de olabi-
Tüm tüberküloz olgularının %85’ini pulmo- lir. Plevral boşlukta toplanan sıvı %98 oranında
ner tüberküloz, geri kalan %15’ini ise EPT ol- plevral membranın spesifik allerjik reaksiyonu

guları oluşturmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti sonucu oluşmaktadır.
Sağlık Bakanlığı Verem Savaşı Dairesi Başkanlığı Kuru öksürük (%70) ve plöritik tipte göğüs
tarafından hazırlanan Türkiye’de Verem Savaşı ağrısı (%75) en sık görülen semptomlar olmakla
2010 Raporu’na göre tüm tüberküloz olgularının birlikte plevral sıvının artmasıyla nefes darlığı ge-
lişebilir. Ateş, kilo kaybı, iştahsızlık, halsizlik, gece
Tablo 65.1. Ülkemizde Ekstrapulmoner Tüberküloz Olgularında terlemesi gibi sistemik yakınmalar da olabilir.
Tutulan Organların Dağılımı, 2008. Plevral sıvı saptandığında ilk iş olarak tanısal
Tutulan Organ % torasentez yapılmalıdır. Tüberküloz plöreziler-
Plevra 37.4 de sıvı, sarı saman renginde, berrak veya hafi f
Ekstratorasik lenfadenopati 30.2 bulanık bazen de kanlı olabilir. Tipik olarak ek-
Gastrointestinal sistem-periton 4.7 süda tarzında olup protein düzeyi genellikle 5gr/
Genitoüriner sistem 4.4 dl’nin üzerindedir, glukoz düzeyi ise düşük ola-
İntratorasik lenfadenopati 4.4 bilirse de genellikle 60 mg/dl’nin altına düşmez.
Vertebra dışı kemik 3.7 Tüberküloz plörezilerde ampiyem gelişmedikçe
Vertebra 3.2
Miliyer 2.4 plevral sıvıda basil saptamada oranı çok düşük-
Menenjit 2.3 tür (%2-10), plevral sıvının mikobakteriyel kül-

Menenjit dışı santral sinir sistemi 0.4 tür pozitifliği ise %15-60 arasında bildirilmiştir.
Diğer 6.9 Plevra biyopsisi tüberküloz plörezi tanısında son
266