Page 284 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

264 Enfeksiyon Hastalıkları

Tablo 64.1. Tüberkülin deri testi değerlendirme kriterleri. lerde veya TB prevalansının düşük olduğu böl-

gelerde, TDT pozitifliği tanıyı destekler. İmmün
BCG Aşılı BCG Aşısız
baskılanmış kişilerde ve ağır TB olgularında %25
0-5 mm Negatif 0-5 mm Negatif yalancı negatif sonuçlar elde edilir. TDT değer-
6-14 mm BCG nedeni ile pozitif 6-9 mm Şüpheli. 1 hafta son-
ra tekrar; lendirme kriterleri Tablo 64.1’de gösterilmiştir.
6-9 mm negatif, 10 mm po-
zitif Tedavi
15 mm Anlamlı pozitif, enfeksiyon 10 mm Pozitif
M. tuberculosis’te direnç, spontan kromo-
Genetik Testler zomal mutasyonlar ile oluştuğu için sağaltımda
tek ilaç değil, mutlaka birkaç ilaç birlikte kulla-
Polimeraz zincir tepkimesi (PZT) ile miko- nılmalıdır. DSÖ kısa süreli, doğrudan gözlem al-
bakteriyel nükleik asidlerin çoğaltılmasını temel tında tedavi önermektedir.
alan çeşitli sistemler vardır. PZT bazlı teknoloji- Birinci kuşak antitüberküloz ilaçlar; izonia-
ler, ilaç ve çoğul ilaç dirençli TB basillerinin hızlı zid (INH), rifampisin (RIF), pirazinamid (PZA),
tanınmasını sağlarken, yüksek maliyet ve düşük etambutol (ETM), streptomisin (SM)’dir. Baş-
duyarlılıkları nedeni ile rutin kullanılmazlar. langıçta INH, RIF, PZA ve SM veya ETM 2 ay
ve daha sonra INH ve RIF 4 ay süre ile verilir
Serolojik Tanı
(Tablo 64.2). Tablo 64.3’de aralıklı TB tedavisi
Çeşitli mikobakteriyel proteinler kullanıla- gösterilmiştir. İkinci seçenek ilaçlar; sikloserin,
rak antikorların aranmasına yönelik Enzyme- ethionamid, kanamisin, kapreomisin, siprofl ok-
Linked Immünosorbent Assays (ELİSA) testleri sasin, ofl oksasin, levofloksasin’dir. Bu ilaçlar az

geliştirilmiştir. Ancak duyarlılıkları yeteri kadar etkilidir, dirençli hastalarda kullanılırlar.
yüksek değildir. ELİSA yöntemiyle antijen aran- TB hastaları tedavileri süresince her ay kli-
masıda tanıda kullanılmaktadır. nik ve bakteriyolojik yönden kontrol edilmeli,
balgam incelemeleri yapılmalı, gerekirse akciğer
Tüberkülin Deri Testi grafileri çekilmelidir. İkinci ayın sonunda bal-

M. tuberculosis ile enfeksiyonun taranmasında gam incelemesi hala pozitif olanlarda, başlangıç
sık kullanılan bir testtir. Duyarlılık ve özgüllüğü tedavisi 1 ay daha uzatılır. Üçüncü ayın sonunda
düşük olduğu için aktif hastalık tanısındaki yeri balgam yayması negatif olursa idame tedavisi-
sınırlıdır. Pozitif reaksiyonlar M. tuberculosis ile ne geçilir, pozitif ise antibiyotik duyarlılık testi
karşılaşılmış olduğunu ya da BCG aşısı yapılmış yapılır. Tedavinin tamamlanması zamandan ba-
olduğunu gösterir. BCG aşısı yapılmamış kişi- ğımsız olup, verilen toplam doz sayısına bağlıdır.
Tablo 64.2. Tüberküloz tedavisinde kullanılan birinci kuşak ilaçlar ve tedavi süreleri.

İlaç Toksisite Doz Süre
İzoniazid Hepatotoksik, nörotoksik 5 mg/kg/gün, max 300 mg 6 ay
Rifampisin Hepatotoksik 10 mg/kg/gün, max 600 mg 6 ay
Pirazinamid Ürik asid, döküntü 15-35 mg/kg/gün, max 2 gr 2 ay
Etambutol Nöropati, optik nörit 15-25 mg/kg/gün, max 2.5 gr 2 ay
veya Streptomisin Nefrotoksik, ototoksik 15 mg/kg/gün, max 1 gr 2 ay

Tablo 64.3. Tüberküloz tedavisinde aralıklı tedavi.
İlaç Doz (3 kez/hafta) Doz (2 kez/hafta) Süre
İzoniazid 15 mg/kg/gün, max 900 mg 15 mg/kg/gün, max 900 mg 6 ay
Rifampisin 10 mg/kg/gün, max 900 mg 10 mg/kg/gün, max 900 mg 6 ay
Pirazinamid 50 mg/kg/gün, max 3 g 70 mg/kg/gün, max 4 g 2 ay
Etambutol 30 mg/kg 50 mg/kg 2 ay
veya Streptomisin 25 mg/kg, max 1.5 g 30 mg/kg, max 1.5 g 2 ay