Page 283 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

Akciğer Tüberkülozu 263

mer odak ve drene eden komşu lenf bezlerindeki dışı enfeksiyonlar şeklindedir. HIV tedavisinde
granülomatöz enfeksiyon genişler ve radyolojik sekonder olarak TB semptomlarında artış, rad-
olarak görülür (Ranke kompleksi, parenkimal ve yolojik lezyonlarda alevlenmeler görülmektedir.
mediastinal kalsifi k odak).
Primer enfeksiyonun klinik belirtileri hastala- Tanı
rın yaşına bağlıdır. Bir yaşın altındaki çocukların Tüberkülozun kesin tanısı, hasta çıkartıla-
yarısı, daha büyüklerin %80-90’ı asemptomatik- rı ve dokularda basilin gösterilmesiyle konur.
tir. Ateş, halsizlik, nadiren eritema nodozum ve Herhangi bir immün baskılanma olmaksızın so-
keratokonjonktivit, öksürük, atelektazi, pnömo- lunum semptomları ile gelen ve öyküsü uygun
ni görülebilir.

olanlarda, akciğer grafisinde tipik üst lop kaviter
Sekonder Tüberküloz (Erişkin Tüberkülozu) lezyonlar görüldüğünde, şiddetle TB’dan kuşku-
lanılmalıdır.
Primer enfeksiyondan en az 5 yıl sonra, or- Gerekli durumlarda; ultrason, bilgisayarlı
ganizmada kalan basillerin hematojen yayılması tomografi ve manyetik rezonans görüntüleme

ile oluşan reaktivasyon TB’udur. Hastalığın baş- incelemeleri, karaciğer biyopsisi ve kemik ili-
langıç semptomları siliktir. Ateş, gece terlemesi, ği aspirasyonu yapılabilir. Akciğer grafi si tanıyı
üşüme, halsizlik, iştahsızlık, kilo kaybı, öksürük, destekleyebilir ancak kesin değildir.
göğüs ağrısı ve balgam çıkarma en sık görülen Klinik olarak kuvvetli TB kuşkusu olan bir
semptomlardır. Olguların %20’sinde semptom hastada, tüm tanısal testlerden herhangi bir
olmayabilir, ilerlemiş olguların %25’inde he- olumlu sonuç elde edilemiyorsa, o zaman sağal-
moptizi görülebilir. Fizik bakıda, ateş yüksekliği tımdan tanıya gidilmelidir. Semptomların dü-
ve kaşeksi saptanır. zelmesi, eritrosit sedimentasyon hızı, C-reaktif
Akciğer bakısı normal veya nonspesifi k olabi- protein gibi akut faz yanıtının düşmesi TB ta-
lir. Genellikle üst lopların apikal veya posterior nısını destekler. Latent tüberküloz enfeksiyonu
segmentleri veya alt lobların üst segmentleri tu- (LTBE) tanısı için TDT yanı sıra Qantiferon-TB
tulur. Akciğer radyografisinde, tipik olarak art- ve ELİSPOT gibi testler bulunmaktadır.

mış lineer dansiteli yama ya da yaygın konsalide
alanlar gözlenir. Kalın duvarlı sıvı-hava seviyesi Mikrobiyolojik Tanı
olmayan kaviteler görülebilir. Kronik olgularda Balgam incelemesi son derece önemli basit

kalsifikasyon ve fi bröz görülür. ve ucuz bir tekniktir. Balgam örnekleri üç gün
Laboratuvar bulgusu olarak, normokrom üst üste sabahları alınmalıdır. Bronkoskopi ile

normositer anemi, normal veya hafif artmış be- alınan bronko alveolar lavaj en iyi materyaldir.
yaz küre ve olguların %20’sinde monositoz bulu- Klinik örneklerde standart boyama yöntemi Zi-
nur. Artmış serum globülin değerleri görülebilir. ehl-Neelsen boyamadır. Bir başka yöntem Au-
Komplikasyon olarak ampiyem görülebilir. romine boyamadır. Mikroskopik inceleme ile

Plevral fibrözü akciğerin esnekliğini azaltabilir. akciğer TB’u olgularının %40-80’inde basil pozi-
İlerlemiş bir kavite ile bir pulmoner arterin eroz- tifliği saptanır. Yaygın hastalığı veya kaviteli lez-

yonuna sekonder ortaya çıkan masif hemoptizi yonları bulunanlarda daha başarılı sonuçlar elde
(Rasmussen anevrizması) nadir görülür, ancak edilir. Histolojik bakıda, granülom yapılarının
fatal olabilir.
görülmesi tanıyı kuvetle destekler.
HIV Enfeksiyonu ve Tüberküloz Kültür klasik olarak yumurtalı ve agarlı katı
besi yerlerinde yapılır. Löwenstein-jensen be-
Hemen hemen tüm HIV enfeksiyonlu ve siyerinde basil 18-24 günde, Middlebrook
TDT pozitif kişilerde, aktif TB gelişme riski çok 7H10/11 besiyerinde 10-12 günde ürer. Hızlı
yüksektir. HIV enfekte kişilerde sadece reakti- kültür yöntemleride kullanılmaktadır. Bunlar-
vasyon değil, yeni enfeksiyonların hızlı ilerleme- dan BACTEC 460 TB sistemi DSÖ tarafından
side önemli bir sorundur. HIV pozitifl erde TB altın standart olarak kabul edilmiş yarı otoma-
daha fazla atipik özellikte ve daha çok akciğer tize bir sistemdir.