Page 264 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

244 Enfeksiyon Hastalıkları

Klinik lerinin duyarlılık ve özgüllüğü düşüktür. Bu ne-
denle balgam kültürü sonuçları Gram boyaması
Öksürük, balgam, dispne gibi solunum yolu sonuçları ile birlikte yorumlanmalıdır. Pnömo-
semptomları olan bir hastada klinik bulgulara nilerde kan kültür pozitiflik oranı çok yüksek

ateş ve fizik muayene bulguları (ral, ronküs) eş- olmasa da (ortalama %11) hastaneye yatırılan

lik ediyorsa pnömoni düşünülmelidir. Yaşlılarda her hastada ateşi olsun ya da olmasın, tercihan
ve immün sistemi zayıf olanlarda klinik bulgular antibiyotik tedavisi başlanmadan önce kan kül-
silik olabilir. Bu hastalarda genel durum bozuk- türü alınmalıdır. Mycoplasma, Chlamydia, Legi-
luğu, bilinç değişikliği, dehidratasyon gibi non- onella ve Coxiella gibi etkenlerin neden olduğu

spesifik semptomlar görülebilir.
atipik pnömonilerde akut dönemde spesifi k IgM
Tanı antikorlarının gösterilmesi ya da yüksek IgG tit-
resi tanıyı destekler. Legionella pnömonisinin
Uygun klinik semptom ve fi zik muayene tanısında idrarda antijen testi, tanı koydurucu
bulgularının varlığında akciğer grafi sinde infi lt- yöntemlerden biridir.
rasyon görülmesi tanı için yeterlidir. Balgamın Tam kan sayımı, serum elektrolitleri, kara-
Gram boyaması ve kültürü etkenin belirlenme- ciğer ve böbrek fonksiyon testlerinin pnömoni
sinde yardımcı olabilir. Ancak çoğu zaman et- tanısındaki katkısı sınırlı olmakla birlikte has-
kenin tespit edilmesi mümkün olmadığından talığın prognozunun tayininde, hastaneye yatış
empirik tedavide hastanın klinik ve laboratuvar kararı verilmesinde ve tedavi seçiminde yararlı-
bulguları ve risk faktörleri dikkate alınarak an- dır. Solunum sıkıntısıyla başvuran hastalarda si-
tibiyotik seçilmelidir. Arka-ön akciğer grafi si yanoz, ciddi dispne, hipotansiyon, KOAH, bilinç
pnömoniyi desteklemiyorsa, kalp ve diyafragma bulanıklığı varsa kan gazlarına mutlaka bakılma-
arkasını değerlendirmek amacıyla sol yan grafi sı gerekir.
istenmelidir. Akciğer grafisi tanıda, diğer pato-

lojilerin ayırımında, komplikasyonların saptan- Tedavi
masında ve hastalığın şiddetinin belirlenmesin-
Pnömoni tedavisi gecikmeden başlanmalıdır.
de yararlıdır. Radyolojik düzelme klinik iyileş-
Ancak hastaların yaklaşık yarısında etken tespit
meye göre daha geç olur. Tedaviye klinik yanıt
edilememektedir. Ayrıca kültürde etkenin tes-
alınıyorsa erken dönemde kontrol grafi sine ge-
piti için belli bir zaman geçmesi gerekmektedir.
rek yoktur. Klinik durumu düzelmeyen ya da
Bu nedenle pnömonilerin tedavisi çoğunlukla
kötüleşen hastalarda başka patolojileri dışlamak
ampiriktir. Tedaviyi belirlemede hastanın has-
amacıyla toraks bilgisayarlı tomografisi (BT) is-

taneye yatma ihtiyacı, olası etkenler, altta yatan
tenebilir.
hastalıklar gibi faktörlerin bilinmesi önemlidir.
Balgamın mikroskopisinde küçük büyütmeli
Hastaneye yatış kararını vermede yol göstere-
objektifle (10x) görülen epitel hücre sayısının

cek bazı objektif kriterler belirlenmiştir. Bunlar
10’dan az, polimorfonükleer lökosit (PMNL)
CURB-65 ve PSI (Pneumonia Severity Index) in-
sayısının 25’ten fazla olması bu örneğin alt so-
deksleridir (Tablo 58.1 ve 58.2). CURB-65 skoru
lunum yollarını temsil eden kaliteli bir balgam
≥2 veya PSI puanı IV ve V ile uyumlu olan has-
örneği olduğunu gösterir. Bu özellikleri taşıyan
taların (Grup II ve III) tedavisi hastaneye yatırı-
bir balgam örneğinin Gram boyamasında ha-
larak yapılmalıdır. Yoğun bakımda yatması gere-
kim bakterinin etken olma olasılığı yüksektir.
Balgam örneğinde bol PMNL olmasına karşın
Tablo 58.1. CURB-65 Skorlaması* (Türk Toraks Derneği Uzlaşı
mikroorganizma görülmemesi M. pneumoni-
Raporu, 2009).
ae, C. pneumoniae, solunum yolu virüsleri ve
1. Konfüzyon
Legionella türleri gibi Gram yöntemiyle boyan- 2. Üre >42.8 mg/dL, (BUN ölçülüyorsa >20 mg/dL
mayan patojenleri düşündürür. Solunum yolu 3. Solunum sayısı ≥30/dk.
patojenlerinin normal boğaz florasında da bulu- 4. Kan basıncı (Sistolik <90 mmHg veya Diyastolik≤60 mmHg)

5. Yaş ≥ 65 yıl
nabilmeleri nedeniyle tek başına balgam kültür-
* Her bir ölçütün varlığı 1 puan olarak hesaplanır