Page 239 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

Akut Bakteriyel Menenjit 219

Listeria monocytogenes intrasellüler yerle- bağlı olarak absorpsiyon azalır, BOS akım diren-
şimli gram-negatif bakteridir ve yaşla birlikte cindeki artış ve serebral BOS akımın tıkanması
görülme insidansı artmaktadır. Yenidoğan ve sonucu interstisiyel ödem oluşur. Bakteriyel me-
50 yaş üstü hastalarda görülme sıklığı yüksek- nenjit sırasında meydana gelen serebral ödem
tir. Alkolizm, malignite, DM, kronik karaciğer intrakranial basınç artışına neden olmaktadır.
ve böbrek yetmezliği, transplant alıcıları, steroid
yada tümör nekroz edici faktör (TNF) kullanma Klinik
öyküsü bulunan immün sistemi zayıfl amış kişi- ABM gelişmesini kolaylaştıran bazı risk fak-
lerde menenjit geliştirme riski fazladır. törleri vardır ve bu riskler Tablo 52.1’de göste-
Streptococcus agalactiae yenidoğanlarda, rilmiştir. Risk faktörlerin dikkatli sorgulanması
gram-negatif basiller ise yaşlı, immün sistemi ampirik antibiyotik seçiminde oldukça önemlidir.
zayıf ve nozokomiyal menenjit etkeni olarak Menenjit kliniğinde ateş, ense sertliği ve
karşımıza çıkabilmektedir. Beyin cerrahi girişim mental durumda değişikliği klasik triad olarak
yada kafa travma öyküsü olan hastalarda nozo- adlandırılmaktadır. Fakat erişkinlerde yapılan
komiyal menenjit gelişme riski yüksektir.
toplum kaynaklı bakteriyel menenjit ile ilgili
Patogenez çalışmalarda olguların sadece % 50’sinde klasik
triada sahip oldukları gözlenmiştir. Olguların %
Menenjit etkenleri meninkslere başlıca hema- 95’de başağrısı, ateş, mental durum değişiklik-
tojen yolla yayılmaktadır. Otitis media, mastoi- leri ve ense sertliği bulgularından en az iki ta-
dit, sinüzit veya osteomiyelit gibi komşu organ nesi saptanmıştır. En sık gözlenen klinik bulgu
ve dokuların enfeksiyonları sonucu komşuluk ise ateştir. Kafa içi basınç artması (KIBAS) veya

yoluyla, kafa kemiği kırıkları, delici travmalar, serebellar enflamasyona bağlı ortaya çıkan diğer
nöroşirürji operasyonları ve lomber ponksiyon semptomlar ise bulantı- kusma, fotofobi, fokal
sonrası inokülasyon yoluyla da bulaşabilir. nörolojik semptomlar ve konvüzyondur.
Nazofarenks mukozada kolonize olan bak-
teri mukozal invazyon sonucu bakteriyemi Tablo 52.1. Bakteriyel menenjit gelişmesinde rol oynayan risk
oluşturur. Kan beyin bariyerini geçen mikro- faktörleri.
organizmalar subaraknoid boşluğa gelir. Konak 1. Yaş (< 5 yaş, > 60 yaş)
savunma mekanizmaları subaraknoid boşluk- 2. Erkek cinsiyet
ta enfeksiyonu önlemede yetersiz kalmasından 3. Düşük sosyoekonomik durum
dolayı bakteriler hızlı çoğalmaya başlar. BOS’ta 4. Kalabalık ortamlar (örn:Kreş, okul, askeri birlik)
kompleman ve immünglobülin düzeyi düşük ve 5. İmmünsüpresyon
opsonizasyon azdır bundan dolayı bakteri fago- * DM
sitozu yeterli değildir. * Alkolizm
* Aspleni veya splenektomi
Bakterilerden açığa çıkan lipopolisakkarit, te- * Malignite
ikoik asid ve peptidoglikan yapısındaki maddeler * Siroz
başta makrofajlar olmak üzere astrositler, mik- * HIV
* Hematolojik bozukluklar (örn: Orak hücreli anemi, talasemi
roglial hücreler, beyin mikrovasküler endotel majör)
ve epandimal hücrelerini uyarır. Tümör nekroz * İmmünolojik bozukluklar (örn: Kompleman, immünglobülin
yetmezliği)
edici faktör, IL1 ve prostaglandin salınımı neden * İmmün sistemi baskılayan ilaçlar
olur. Bu sitokinler subaraknoid alanda enfl amas- 6. Patojene maruz kalma riski
yonu artırarak BOS akım direncini ve vasküler * Kolonizasyon varlığı
permeabilite artışına neden olur. Kan beyin ba- * Komşu bölge enfeksiyonları (örn: sinüzit, otitis media,
mastoiditis)
riyerinin geçirgenliğinin artması ve serum pro- * Enfektif endokardit
teinlerin BOS’a geçişi vazojenik ödeme sebep * Dura hasarı (örn: konjenital defekt, SSS travma,
olur. Bakteri ve nötrofillerden salınan toksinler nöroşirujik cerrahi girişim)

ise endotel hasarı yaparak sitotoksik ödem mey- * Ventriküloperitoneyal şant, epidural katater, eksternal
drenaj varlığı
dana getirir. Araknoid villuslarda eksüdasyona * Koklear implant