Page 238 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

52 AKUT BAKTERİYEL MENENJİT

Fatma YILMAZ KARADAĞ, Haluk VAHABOĞLU

Beyin ve spinal kordu saran pia ve araknoid nenjit olgularında azalma olacağı tahmin edil-

zarın enflamasyonuna ‘menenjit’ denir. Menen- mektedir ve dünya sağlık örgütü bu aşının ulusal
jit gelişmesinde rol oynayan mikroorganizma- aşı programlarında yer almasını önermektedir.
lar bakteri, virüs, mantar ve parazitlerdir. Akut S. pneumoniae yeni doğan dönemi hariç özellik-
menenjit saatler veya günler içinde gelişmekte- le erişkin yaş olmak üzere tüm yaş gruplarında
dir. Akut bakteriyel menenjit (ABM) mortalite menenjite neden olmaktadır. Kış mevsiminde
ve morbiditesi yüksek olan erken tanı ve tedavi daha sık görülmektedir. Splenektomi, multple
edilmesi gereken yaşamı tehdit eden acil enfek- myeloma, hipogamaglobülinemi, malnütrisyon,
siyon hastalıklarından biridir. diabetes mellitus (DM), malignite, kronik karaci-
ğer ve böbrek yetmezliği, alkolizm ve HIV öykü-
Etiyoloji-Epidemiyoloji sü olan hastalarda yatkınlık vardır. Beyin omuri-

Bakteriyel menenjit dünyada yaygındır. lik sıvı (BOS) sızıntısı ve kafa kaide kırığında ilk
ABD’de bakteriyel menenjit insidansı yılda akla gelmesi gereken etken S. pneumoniae’dır.

2-10/100.000’dur. En sık çocuklarda görülmek- Neisseria meningitidis’in coğrafi bölge, ik-
tedir. Atak hızı yeni doğanlarda 400/100.000 lim, mevsim, sosyoekonomik durumu, yaş ve
iken 2 yaş altı çocuklarda 20/100.000 ve erişkin- ve meningokok serogrubuna göre insidansı de-
lerde ise 1-2/100.000’dir. ğişmektedir. İnsandan insana damlacık yolu, ya-
Akut bakteriyel menenjit etkenleri yaş, altta kın temasla geçmesinden dolayı askeri birlikler,
yatan hastalık ve coğrafi bölgelere göre farklılık okul, kreş gibi kalabalık ortamlarda salgın yapa-

göstermektedir. Etiyolojide en sık Streptococcus bilmektedir. Epidemik menenjit olarakta bilinen
pneumoniae, Neisseria meningitidis ve Haemop- meningokoksik menenjit çocuk ve genç eriş-
hilus infl uenzae gibi kapsüllü bakteriler rol oynar. kinlerde sık gözlenir. Kış ve ilkbahar aylarında
Son 20 yılda yaygın aşılama sonucu menenjit görülme sıklığı artar. Gelişmekte olan ülkelerde
epidemiyolojisinde belirgin değişiklikler olmuş- önemli bir sorundur. Özellikle Sahra altı Afrika
tur. ABD’de 1986 yıllarında H. infl uenzae tüm meningokok menenjit kuşağı olarak bilinmekte-
akut bakteriyel menenjit olgularının % 45’inde dir. Gelişmekte olan ülkelerde en sık serogrup A
saptanırken konjuge tip b (Hib) aşı uygulama- ve daha az oranda serogrup C menenjit yapmak-
sından sonra olguların % 7’sinde saptanmıştır. H. tadır. Geçtiğimiz yüzyılda serogrup A, Afrika’da
infl uenzae sıklıkla 6 yaş altı çocuklarda hastalık büyük epidemiler yapmıştır. Sahra altı Afrika’da
yapar ve 6-12 aylık bebeklerde görülme sıklığı son yıllarda serogrup C bağlı menenjit olguları
daha yüksektir. artmıştır. 2000 yılından sonra ise Afrika ve Hac’a
Günümüzde ABD ve Avrupa’da en sık izo- gidenlerde W135 bağlı salgınlar görülmüştür.
le edilen akut bakteriyel menenjit etkeni S. Kompleman ve properdin yetmezliği olan has-
pneumoniae’dir. 2000 yılından itibaren konjuge talarda hem klinik tablo ağırdır hemde menenjit
pnömokok aşı uygulaması ile pnömokoksik me- tekrarlama riski yüksektir.

218