Page 230 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

210 Enfeksiyon Hastalıkları

ni çizgili kas patolojileridir. Aminotransferaz yük-
Tablo 49.1. Serum aminotransferaz düzeylerinde yükseklik ya-
pan sebepler. sekliğine yol açan çizgili kas patolojileri kalıtsal
Kronik Hafif Yükseklikler, ALT>AST (<150 U/L veya 5 x normal) bazı hastalıklara bağlı olabileceği gibi polimiyozit
Hepatik sebepler gibi edinsel bir hastalığa ya da maraton koşusu
 antitripsin yetmezliği gibi ağır egzersizlere bağlı olabilir. Kas hastalıkla-
1-
Otoimmün hepatit
Kronik viral hepatitler (B, C ve D) rında da AST/ALT oranı artmıştır. Aminotrans-
Hemokromatoz feraz düzeylerindeki artış 300 IU/L’nin altındadır.
İlaçlar ve toksinler Rabdomyoliz gibi nadir olgularda akut hepato-
Steatoz ve steatohepatit
Wilson hastalığı sellüler hasar meydana gelebilir. Akut kas hasa-
Nonhepatik Sebepler rı olan durumlarda AST/ALT oranı başlangıçta
Çöliak hastalığı
Hipertiroidizm 3/1’den yüksek olabilir fakat bu oran AST’nin kısa
Ciddi, Akut Yükseklikler, ALT>AST (>1000U/L veya >20-25 x yarı ömründen dolayı hızlıca 1/1 oranına düşer.
normal) Kronik kas hastalığı olan kişilerde AST/ALT ora-
Hepatik sebepler nı 1/1 civarındadır.
Akut safra yolu obstrüksiyonu
Akut Budd-Chiari sendromu Non alkolik steatohepatit (NASH)’li hastalar-
Akut viral hepatitler da AST/ALT oranı 1/1’in altındadır veya eşittir.
Otoimmün hepatit
Hepatik arter ligasyonu Siroz geliştiği zaman bu oranın 1’in üzerine çık-
İskemik hepatit tığı görülmektedir.
İlaçlar ve toksinler Serum aminotransferaz düzeylerinde artış
Wilson hastalığı
Ciddi, Akut Yükseklikler, AST>ALT (>1000U/L veya >20-25 x saptanan hastaların büyük bir kısmının asemp-
normal) tomatik olduğu ve aminotransferaz düzeylerin-
Hepatik sebepler de rutin taramalarda saptanan hafi f yükseklik-
Altta yatan alkolik karaciğer hastalığı olan hastada ilaçlar ve lerin (≤5kat) bulunduğu görülmüştür. Amino-
toksinler
Nonhepatik Sebepler transferaz düzeyleri yüksek saptanan hastalarda
Akut rhabdomyoliz değerlendirme basamakları Şekil 49.1’de göste-
Kronik Hafif Yükseklikler, AST>ALT (<150U/L veya 5xnormal) rilmiştir.
Hepatik sebepler
Alkol ilişkili karaciğer hasarı (AST:ALT >2:1, AST hemen Karaciğer fonksiyon bozukluğu bulunan
hemen her zaman < 300 U/L) hastaların değerlendirilmesindeki ilk basamak
Siroz hastanın kullandığı ilaçlar hakkında dikkatli bir
Nonhepatik Sebepler
Hipotroidizm anamnez alınmasıdır. En sık olarak karaciğer
Myopati enzim yüksekliğine yol açan ilaçlar nonsteroid
Yorucu egzersiz
antienflamatuvar ilaçlar, antibiyotikler ve anti-

* Hemen hemen her karaciğer hastalığı aminotransferaz düzeylerinde orta dü-
zeylerde yükseklik yapabilir (5-15 x normal) epileptik ilaçlardır. İlaçlara ilave olarak bitkisel
preparatlar, suistimal amaçlı kullanılan ilaçlar ya
da maddeler de karaciğer enzim yüksekliğine yol
le de alkolik karaciğer hastalığının tanısında yar- açabilirler. Enzim yüksekliğinin ilaç kullanımına
dımcıdır. Alkolik karaciğer hastalığında AST’nin bağlı olup olmadığını ögrenmenin en kolay yolu
daha fazla artmasının nedeni alkolün mitokond- tedavinin sonlandırılması ve hastanın takip edil-
riyal AST aktivitesini artırması ve bu hastalarda mesidir. Yükseklik ilaca bağlı ise ilaç bırakıldık-
sık görülen piridoksin eksikliğinin ALT sentezi- tan sonra test sonuçları 2 hafta içinde %50’den
ni azaltmasıdır. AST düzeyi 300 IU/L’nin altında fazla azalacak ve 4 haftada normal değerlere
ve AST/ALT oranı 2’nin üzerinde ise bu durum inecektir. Şüphelenilen ilacın tekrar denenme-
alkole bağlı aminotransferaz yüksekliğini des- si ile serum aminotransferaz düzeylerindeki
tekler. AST/ALT oranının 3’ün üzerinde olması yükselmenin gösterilmesi tanıyı destekler fakat
ise alkolik karaciğer hastalığı olasılığını artır- önerilen bir yaklaşım değildir. Aminotransferaz
maktadır. yüksekliği bulunan hastalarda kas hastalıkları da
Serum aminotransferaz yüksekliği özellikle de serum kreatinin kinaz ve aldolaz tetkiklerinin is-
AST yüksekliği karaciğer dışı bazı diğer organ pa- tenmesi ile dışlanmalıdır.
tolojilerine bağlı olabilir. Bunlardan en sık görüle-