Page 227 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

Hepatosplenomegali ve Lenfadenopatili Hastaya Yaklaşım 207

Tanı en uygun yaklaşım aspirasyon olabilir. Servikal
lenfadenopatide eksizyonel biyopsi baş ve bo-
Lenf bezinin büyüklüğü çoğunlukla palpe yun bölgesi kanseri araştırılan hastada bir süre
edilerek saptanır ancak görüntüleme yöntem- ertelenebilir.
leri lenfadenopatinin karakterini ve yaygınlığını İki-üç cm’den büyük olmayan, sistemik bul-
göstermede yardımcıdır. Görüntüleme yöntem- guların olmadığı ve yumuşak kıvamlı LAP’de

lerinden radyografi , ultrasonografi (USG), bil- kısa bir dönem izlemek çoğu olguda en uygun

gisayarlı tomografi (BT) kullanılabilir. Medias- yaklaşımdır. Mononükleoz sendromları gibi

tinal lokalizasyonda akciğer grafisi en kolay ve enfeksiyöz etkenler için bazı testler yapılabilir.
ekonomik yöntem olmakla birlikte, BT kadar yol Bu hastalara genellikle antibiyotik tedavisi veri-
gösterici olmaz. Abdominal ve retroperitoneyal lip bir kaç hafta izlenebilir. Ancak gerilemeyen
LAP tespitinde USG ve komputerize tomografi veya büyüklüğü artan olgularda biyopsi yapıl-
(CT) en faydalı yöntemlerdir. Magnetik reso- malıdır.
nans görüntüleme ve pozitron emisyon tomag-

rafi (PET)’de sıra başvurulacak yöntemlerden-
dir. PET, özellikle Hodgin hastalığında ve non-
Hodgin lenfomada sıklıkla pozitifdir. Hepatosplenomegali
Lenf nodu aspirasyonu veya biyopsisi doğru
tanı için çoğunlukla gerekli olur. İnce iğne as- Karaciğerin ve dalağın birlikte büyümesidir.
pirasyonu enfeksiyon veya karsinomlarda fayda Dalak en büyük lenfatik organdır. Bazen büyük
sağlayabilmesine karşın, lenfomalarda nadiren bir lenf bezi olarak da kabul edilir. Ayrıca dalak
faydalıdır. Bunlarda tanıda büyük oranda eksiz- kandan zengin vasküler bir organdır. Beyaz pul-
yonel biyopsi yararlıdır. Nekrotizan granüloma- pa ve kırmızı pulpa olarak iki kısımdan oluşur.
töz lenfadenit en sık tüberkülozu akla getirmekle Beyaz pulpa makrofaj, B ve T lenfeositlerden
birlikte, tularemi ve kedi tırmığı hastalığında da oluşup lenf nodu gibi fonksiyonu vardır. Kırmızı
görülebilir. Yersinia enfeksiyonuna bağlı mezen- pulpa ise, başlıca kan damarları ve makrofajlar-
terik nekrotizan lenfadenit görülebilir. Servikal, dan oluşup beyaz pulpayı çevreler. Mikroorga-
aksiller veya kasık bölgesinde yeni saptanmış bir nizma veya yabancı cisimlere karşı primer im-
lenfadenopatide büyüklük, kıvam, lenf nodu sa- mün yanıtta rolünün yanısıra dalağın yaşlanan
yısı ve hastanın klinik sistemik bulgularına göre eritrositleri dolaşımdan uzaklaştırmak gibi bir
bir yaklaşım belirlenmelidir. Çoğu olguda büyük çok fonksiyonu daha vardır. Primer immün ya-
veya sıkı lenf nodları açıklanamayan ateş, ter- nıttaki rolünden dolayı dalağın olmaması pnö-
leme, kilo kaybı gibi semptomlarla birlikteyse mokok gibi kapsüllü bakterilerle enfeksiyon ve
lenf nodu biyopsisi alınması gerekir. Daha önce sepsis riskini arttırır.
bilinen bir malignitenin drenaj bölgesinde ise
Etiyoloji
Hepatosplenomegalinin bir çok sebebi olup,
Tablo 48.2. Lenfadenopati bölgesine göre beklenen enfeksiyonlar.
çocuklarda daha sık raslanan bir bulgudur. Eriş-
Enfeksiyöz mononükleoz, HIV, sekonder
Sistemik bulgularla sifiliz, leptospiroz, akut toksoplazmoz, miliyer kin yaşta karaciğerin kendi hastalığının yanısıra
birlikte jeneralize
tüberküloz, sistemik bir çok hastalığın bulgusu olabilir. Lö-
Faranjit, diğer boş-boyun enfeksiyonları, semi, lenfoma, myeloproliferatif hastalıklar, tala-
Servikal mononükleoz sendromları, toksoplazmoz,
tüberküloz, semi gibi hematolojik hastalıklar, Niemann Pick
Kedi tırmığı hastalığı, distal enfeksiyonlar, hastalığı, Gaucher hastalığı gibi metabolik depo
Aksillar
veba, hastalıkları, kronik karaciğere, portal hipertan-
Distal veya genital enfeksiyonlar, veba, cinsel
İngüinal siyona ve konjestif kalp yetmezliğine bağlı HSM
yolla bulaşan hastalıklar
Mediastinal Tüberküloz, mantar enfeksiyonları, şarbon gelişebilir. Tablo 48.3’de hepatosplenomegalinin
Retroperitoneyal Tüberküloz enfeksiyöz nedenleri gösterilmiştir.
Apendisit, kolesistit, divertikülit, Whipple
Mezenterik
hastalığı