Page 223 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

KAN VE VÜCUT SIVILARI İLE 47

BULAŞAN ENFEKSİYONLAR

İsmail Yaşar AVCI

Kan ve vücut sıvıları ile bulaşan enfeksiyon- Sorun olma açısından değerlendirildiğinde;
lar, sağlık çalışanları için önemli bir meslek HBV, HCV ve HIV bulaşını bazı coğrafi k bölge-
hastalığı riski oluşturduğu gibi enfekte olmayan lerde önem taşıyan kanamalı ateş virüsleri [Kırım
diğer hastalara bulaşma ihtimali ile de önem- Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) virüsü ve Hanta
li bir halk sağlığı sorunu oluşturmaktadır. Bu virüs gibi] ve T-lenfotrofi k virüsler (HTLV-1/2)
enfeksiyonların sağlık çalışanlarına en önemli izlemektedir. Daha az sıklıkla bulaşan virüs-
bulaş yolu, sağlık personelinin kanla veya kanla ler; hepatit A virüsü (HAV), hepatit D virüsü
kontamine olmuş vücut sıvıları ile kontrolsüz (HDV), hepatit G virüsü (HGV), transfusion
temasıdır. Bu temas sıklıkla meslek kazası ile; transmitted virüs (TTV), Parvovirüs B19, cyto-
en sık da ele iğne batması ile olmaktadır. Yıl- megalovirüs (CMV), Epstein-Barr virüs (EBV),
da üç milyondan fazla sağlık personelinin tıbbi human herpes virüs (HHV)’dür. Ayrıca multiple
kesici-delici aletler ile yaralandığı sanılmak- sclerosis-associated retrovirüs (MSRV), SEN-V,
tadır. Öğrencilikte ve mesleğe yeni başlandığı West Nile Virüs ve enterovirüs’un da bulaşabi-
dönemlerde kazalar daha da sık görülmektedir. leceği bildirilmektedir.
Bu nedenle tüm sağlık personeli enfeksiyon bu-
laşı açısından riskli olaylar konusunda bilinçli
olmalı, perkütan yaralanma (iğne batması, veya Hepatit B Virüsü
kesici-delici bir aletle yaralanma), ter dışında
diğer vücut sıvıları ile kanın mukoza ve/veya Cansız yüzeylerde, oda sıcaklığında bir
bütünlüğü bozulmuş deri ile teması durumun- haftaya kadar canlılığını koruyabilmektedir.
da kendisine tehlikeli bir enfeksiyon etkenini HBsAg ve HBeAg pozitif bir hastanın kanı ile
bulaştırabileceğini unutmamalıdır. enfekte tek bir iğne batması ile HBV bulaşma
Kan ve vücut sıvıları ile bir çok (60’dan fazla) riski %37 - %62 oranında iken HBsAg pozitif
etkenin bulaşma ihtimali bulunmaktadır. Ancak fakat HBeAg negatif bir hasta kanı ile bulaşma
bu etkenler arasında virüsler en önemli grubu riski ise %23 - %37 oranındadır. Kronikleşmesi,
oluşturmaktadır. Kan ve vücut sıvıları ile bula- siroz ve karaciğer kanserine neden olması ne-
şı en fazla sorun olan virüsler; hepatit B virüsü deni ile önemlidir.
(HBV), hepatit C virüsü (HCV) ve insan immün Transfüzyon ile bulaşması özenli kan ba-
yetmezlik virüsü (Human Immunodefi ciency ğışçısı seçimi ve HBsAg tarama testlerindeki
Virus=HIV)’dür. Bu virüsler serolojik gösterge- gelişmelere paralel olarak giderek (%0.3-%1.7)
ler negatif iken dahi bulaşabilmeleri, bazıların- azalmıştır. Ancak pencere döneminde sadece
dan aşı ile korunma imkânı bulunmaması ve HBsAg bakılması ile akut anikterik olgular at-
bulaştan uzun süreler sonrasında ölümle sonuç- lanabilmektedir. HBsAg (-), anti-HBc total (+)
lanabilen klinik tabloların oluşmasına neden ol- saptanan hastalarda %19’lara varan oranlarda
maları nedeni ile ayrı bir önem kazanmaktadır. HBV genomunun saptanması, banka kanlarında

203