Page 218 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

198 Enfeksiyon Hastalıkları

sağlamak amacı ile benzodiazepin uygu- Tablo 45.2. Yaralanmaları takiben uygulanacak tetanoz proflak-
laması sürdürülür. İstenileni sağlamakta sisi.
yetersiz kalırsa, tedaviye vecuronyum (6-8 Tetanoz aşılaması Temiz, minör Diğer bütün
mg/saat) eklenir. uygulamaları yaralanma yaralanmalar
 Sempatik hiperaktiviteyi kontrol amacı ile (dozlar) Td * TIG § Td * TIG §
kısa etkili “esmolol” gibi b-blokerler veril- Bilinmiyor / <3 doz Evet Hayır Evet Evet
meye başlanır. ≥3 doz • Hayır † Hayır Hayır ‡ Hayır
3. Orta vadeli takip (2-3 hafta): *: <7 yaş çocuklarda, DBT (difteri, boğmaca, tetanoz) veya eğer boğmaca
 Sempatik hiperaktiviteye karşı labetalol aşısı kontrendike ise DT (difteri, tetanoz)
§: Pasif immünizasyon: Hastanın yaşına bakmaksızın HTIG, ≥250 IU/İM (HTIG
(0,25-1,0 mg/ml/dak, kan basıncı kontrolü bulunamazsa 1.500-5.000 IU hayvan kökenli konvansiyonel antitoksin), önce-
den aşılanmamışsa, bilinmiyorsa ya da ≤3 doz aşı yapılmışsa, temiz ve küçük
ile) veya morfin (0,5-1,0 mg/kg/saat/de- olmayan yaralanmalarda endikedir

vamlı infüzyon şeklinde) verilir. Gereğin- †: Evet (eğer son dozdan sonra >10 yıl geçmişse)
‡: Evet (eğer son dozdan sonra >5 yıl geçmişse)
de epidural anestezi uygulaması gündeme •: Eğer 3 doz aşı yapılmışsa, dördüncü doz da uygulanmalıdır
alınır. Tansiyon regülasyonu amacı ile di-
yüretik kullanmaktan kaçınılır (otonomik sıvı toksoid olmak üzere iki tipi mevcuttur. Se-
instabilitenin ağırlaşması riski nedeniyle). rokonversiyon oranları benzer olsa da, sıvı tok-
 Hipotansiyon gelişirse, salin infüzyonuna soide göre daha uzun süre ve daha yüksek titre-
başlanır. de antitoksin cevabı oluşturma özelliğine sahip
 Bradikardi gelişirse, pacemaker endikas- olan adsorbe toksoid tercih edilir. Pediatrik DT
yonu doğar. veya yetişkin Td şeklinde difteri ile ve pediatrik

 Profilaktik heparinizasyona başlanır. DTaB veya yetişkin Tdab şeklinde hem difteri
 Rehabilitasyon planlanır. toksoidi hem de aselüler boğmaca aşısı ile kom-
bine edilmiş preparatları bulunmaktadır.
4. İyileşme evresi (2-6 hafta): Spazmlar hafi f-
Ülkemizde 2008 yılından beri, çocuklarda
leyip kesilmeye yüz tutunca, rehabilitasyon
“DaBT-IPA-Hib beşli aşısı” (Difteri, aselüler-
programlarına başlanır. Birçok hastanın, dü-
Boğmaca, Tetanoz, inaktif-Polio, Hemophi-
zenli psikoterapi desteğine gereksinim duya-
lus infl uenzae-tip B) uygulamaya girmiştir. Bu
cağı açık bir gerçektir.
programa göre, 2, 4 ve 6. aylarda birer doz, 18-
Korunma ve Kontrol 24 ay döneminde bir rapel olmak üzere 4 doz-
luk bir aşı takvimi uygulanır. İlköğretim 1. ve 8.
Tetanoz, aşı ile önlenebilen bir enfeksiyon sınıflarda Td rapelleri yapılır. Hamile kadınlara

hastalığıdır. Tamamlanmış bir tetanoz toksoid hamilelikleri sırasında 2 doz ve erkeklere asker-
aşılamasının etkinliği, %100 klinik başarıdır. Te- lik döneminde bir doz aşı uygulanmaktadır. Aşı
tanoz toksoidi, tetanoz toksininin (tetanospaz- programına uygun yapılan aşılamadan (≥7 yaş
min) formaldehit ile muamelesiyle elde edilir. kişilerde 3 doz tetanoz toksoid primer serisin-
Adsorbe toksoid (presipite alüminyum tuzu) ve den ve ≤7 yaş çocuklarda 4 dozdan) sonra tüm
aşılananlarda 0,01 IU/ml’lik minimal koruyucu
Tablo 45.1. Tetanoza yatkın yaralanmalar. düzeyin üstünde antitoksin cevabı oluşmaktadır.
• Süresi: >6 saat Ancak, ilerleyen yaşla birlikte antitoksin düzey-
• Derinliği: >1 cm leri azalmakta ve bazı kişiler ömür boyu koru-
• Geniş doku hasarlı (majör yanık) nabilirken, çoğu kişinin antitoksin düzeyleri son
• Düz hatta olmayan, şekilsiz, bir kısmı kopmuş dozu takiben 10. yılsonunda minimal koruyucu
• Ezilme, ateşli silah, yanık, donma, vb. etkilerle oluşan düzeye gerilemektedir. Bu nedenle, koruyucu
• Aseptik delici-kesici işlemler sonrası (non-steril enjeksiyonlar, antitoksin titrelerini idame ettirmek amacıyla,
vb.)
• Piyojenik enfeksiyon ve nekrotik doku varlığı her 10 yılda bir doz yapılacak olan Td rapeline
• Toprak, pislik, dışkı, vb. ile kontaminasyon gerek vardır.
• Parçalı kırıklı ve yabancı cisim içeren Hümoral immun yetmezlikli bazı hastalar
• Devitalize ve iskemik doku / sinir denervasyonu toksoid uygulamasına yeterli cevap vermeyebi-