Page 215 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

Tetanoz 195

olan, sıcak ve nemli iklimlerde daha sık rastlansa Jeneralize tetanoz: Masseter kasılmasına
da, çeşitli coğrafyalarda tetanoz görülme sıklığı ve bağlı trismus (olguların %50-75’inde), tonik-
mortalite oranları değişiklik göstermektedir. Glo- klonik kasılmalar sonucunda opistotonus, risus
bal tetanoz insidansı yıllık bir milyon (18/100.000) sardonikus (sırıtır gibi, alaycı bir gülüş), larin-
civarındadır. Bu olguların yarıya yakını, yeni- gospazm (solunum güçlüğüne neden olur), hal-
doğan dönemindeki bebeklerden oluşmaktadır. sizlik, kas gerilmesi, kramp, yutma-çiğnemede
Hedef kitlenin aşılanmaya uyumlulukları ve 10 güçlük, abdominal rijidite gibi belirtilerin deği-
yıllık intervalle uygulanan rapellerin oranlarıy- şik derecelerde tabloya eklenmesiyle klinik be-
la hedef kitlede hastalık gelişimi ters orantılıdır. lirtiler tetanoza özgü bir hal alır. Nöromüsküler
İmmünizasyon programları tam uygulanmış ki- blokaj sonucu gelişen otonomik disfonksiyon,
şilerde hastalık gelişme riski oldukça düşüktür labil hipertansiyon, taşikardi, aritmi, periferik
6
(4/100 ). Olgular, ya hiç tetanoz aşısı yapılmamış vazokonstrüksiyon, ateş, terleme ve ilerleyen
ya da primer aşılama programını tamamlamış ol- evrelerde hipotansiyon klinik tabloyu tamamla-
salar da, ≥10 yıldan beri rapel uygulanmamış ki- yan semptomlardır. Respiratuvar tutulum tablo-
şilerdir. Halen, geriatrik kişiler hastalığın gelişimi nun hızla ağırlaşmasına neden olur. Diyafragma

için en yüksek riske sahip hasta grubu özelliğini spazmı sonucu gelişen asfiksi akut ölümün bi-
korumaktadır. Enfeksiyonun gelişmesi için, bak- rincil nedeni olabilmektedir.
Neonatal (yenidoğan) tetanoz: Özellikle
teri sporlarının organizmaya girmelerini takiben,
aşılanmamış annelerden asepsiye uyulmayan
nekrotik dokuca zengin olan anaerobik koşullarda
germinasyonu gereklidir. Enfekte açık yara ve la- koşullarda doğan bebeklerin C. tetani ile olu-
şan stump enfeksiyonu sonucu gelişen klinik
serasyon, kronik yara ve apse, uygunsuz koşullar-
tablodur. İlk dikkat çeken belirti, doğumu ta-
da intravenöz ilaç kullanımı, aşılanmamış bir an-
kiben yaklaşık bir hafta sonra bebekte görülen
neden hijyenik olmayan ortamda doğmuş bebek
olmak gibi durumlar, mikroorganizmanın gelişip yaygın bir güçsüzlük hali ve emme güçlüğüdür.
Daha sonra, nedeni açıklanamayan huzursuz-
üreyerek toksin meydana getirmesi için uygun
luk hali, uyaranlar sonucu gelişen tipik kasıl-
ortam oluşturur. “Tetanus prone-tetanoza eği-
malar ve rijidite klinik tabloya eklenir. Hastalı-
limli” lezyonlar denildiğinde, dışkı veya toprakla ğın prognozu kötüdür (mortalite oranı ≥%90).
kirlenmiş, ciltte bütünlüğü bozan yaralanma,
Tedavide gecikilirse veya tedavi edilmezse, bir
yanık, ezilme veya nekrotik doku gelişmiş olan
hafta içinde gelişen dehidratasyon, pnömoni
yaralanmalar kastedilmektedir. Bununla birlikte ve/veya pulmoner hemoraji sonucunda hasta
bir tetanoz olgusunun, dıştan temiz görünse de,
kaybedilir.
yüzeysel yaralanma, cerrahi işlemler, böcek sok-
Sefalik tetanoz: Genellikle kraniyal yaralan-
maları, diş enfeksiyonları, fraktürler, damar yo-
malar ve otit sonucu gelişen prognozu oldukça
luyla ilaç kullanım alışkanlığı gibi kronik yara ve ciddi bir tablodur. Nervus fasialisin etkilenme-
enfeksiyonlara eşlik edebileceği her zaman ayırıcı
sine bağlı gelişen “fasiyal paralizi” genellikle ilk
tanıda dikkate alınmalıdır. Enfeksiyon hastalıkları
bulgudur. Disfaji ve oftalmoplejik tetanoz bulgu-
takibinin üst düzeyde yapılmakta olduğu ABD’de
ları da tabloya eklenebilir.
bile tetanoz olgularının %10 kadarında belirgin Lokal tetanoz: Tetanospazmine karşı kısmi
bir yaralanma tespit edilemediği göz önüne alı- bağışıklığı bulunan bireylerde, yara yerine kom-
nırsa, dikkatli bir klinik değerlendirmenin önemi şu kas dokusunun tutulumuna bağlı gelişen ha-
daha iyi anlaşılacaktır. fif düzeyde rijidite ile ortaya çıkan ve çoğu kez

spontan iyileşen lokalize tutulumlu tetanoz tab-
Klinik losudur. Tetanozun lokalize olması, antitoksin

Klinik prezantasyonlarına göre, tanı, izlem ve uygulama endikasyonunu ortadan kaldırmaz.
tedavide kolaylık sağlamak amacı ile, jeneralize, Hastalığın seyrinde, her zaman için ses, ışık,
neonatal (yenidoğan), sefalik ve lokal tetanoz ol- dokunma, vb. eksternal uyaranlar tetanik kasıl-
mak üzere dört kategoride incelenir. maları tetikleyici öneme sahiptir.