Page 210 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

44 AKUT ROMATİZMAL ATEŞ

Şükran KÖSE

Akut romatizmal ateş (ARA) A grubu β he- 1. Streptolizin O ve S gibi streptokok kaynaklı
molitik streptokok (AGBHS) enfeksiyonları maddelerin toksik etkileri
sonrasında gelişen süpüratif olmayan, enfl ama- 2. Antijen-antikor kompleksleri ve/veya strep-
tuvar, sistemik bir hastalıktır. ARA, üst solunum tokokkal süperantijenleri ile oluşan enfl amas-
yolu enfeksiyonunu takiben genellikle ilk üç haf- yon
ta içinde oluşur. Ciltteki streptokok enfeksiyonu 3. Bazı streptokok türleri ile insan dokuları ara-
sonucunda ise poststreptokokkal glomerülonef- sında oluşan otoimmün olay.
rit görülebilirken, ARA asla gelişmez.
ARA’da doku hasarında kişinin kendi im-
Epidemiyoloji mün yanıtının da rolü olduğu bildirilmektedir.
Bu teoride kalp, beyin ve bazal gangliyonlar gibi
ARA dünyanın hemen her yerinde görülebi-
dokularla AGBHS’ın antijenik benzerliği nede-
lirken, gelişmekte olan ülkelerde görülme sıklı-
ğı daha fazladır. ARA en sık kış ve sonbaharda niyle olduğu açıklanmaktadır. Özellikle hücre
duvarındaki M proteini ile kalp hücresinde bu-
gelişir. Özellikle yaşam koşullarının kötü olduğu
lunan tropomiyozin arasında benzerlikler bu-
ve kalabalık yaşanılan yerlerde (askeri birlikler,
lunmuştur. M proteininin pepsin fragmanına
kalabalık bakım evleri vb.) ARA daha sık görül-
karşı oluşan antikorların kas dokusu sarkolem-
mektedir. En sık 5-15 yaşları arasında görülür. ması ile çapraz reaksiyon verdiği gösterilmiştir.
Dört yaşından küçüklerde görülmesi nadirdir.
Yine hücre duvarında yer alan N-asetil glukoz ve
İleri yaşlarda geçirildiğinde ise hastalığın geç
glukuronik asid özellikle eklemlerde bulunan hi-
komplikasyonları daha sık gözlenmektedir.
yaluronik asidle benzer yapıda olduğundan geç
ARA öyküsü olan olgularda AGBHS enfeksi-
immünolojik yanıt neden olur.
yonu sonrası tekrarlayan ataklar olabilmektedir.
Çeşitli çalışmalarda konağın spesifi k genetik
Önceden gelişen romatizmal kapak hastaların-
yapısının ARA gelişimini kolaylaştırdığı göste-
da rekürrens riski daha fazladır. Rekürrens riski, rilmiştir:
yaş ilerlemesiyle ve en son atak sonrası dönemin
1. Ailede birden fazla bireyde romatizmal ateşe
uzamasıyla azalmaktadır. Ancak yaşam boyu
yatkınlık olması
atak riski bulunmaktadır.
2. Romatik bireylerde birden fazla atakların ol-
Patoloji ması
3. Streptokokkal antijenlere aşırı immünolojik
AGBHS ‘ın konnektif dokuda enfl amatuvar yanıt oluşması
yanıtında ve ARA bulgularının gelişmesindeki
mekanizmalar tam bilinmemektedir. Bu konuda ARA özellikle kalp, eklem ve cilt altı doku-
aşağıdaki mekanizmalar öne sürülmektedir: ların bağ dokusunu ilgilendiren, konnektif do-

kunun eksüdatif ve enflamatuvar lezyonları ile
190