Page 207 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

HIV Enfeksiyonu ve AIDS 187

duğu primer HIV enfeksiyonu sırasında bulaş Hastaların çoğunda temastan 4-10 hafta son-
olasılığı oldukça sıktır. Kandaki viral yüke yakın ra, ≥ % 95’de de 6. ayda serokonversiyon gelişir.
seviyelerde viral yük barındıran semen de bulaş-
tırma olasılığı yüksek vücut sıvısıdır. Özellikle Klinik Latent Dönem
enfeksiyondan 20 gün sonra veya akut antiretro- Erken donem serokonversiyondan HIV bu-
viral sendrom semptomlarının başlangıcından 6 laşını takiben 6 aya kadar uzanır. Asemptoma-
gün sonraya kadar ki dönem semenin en fazla tik dönemde bazı hastalarda sadece PGL ola-
bulaşıcı olduğu dönemlerdir. bilir; ekstraingüinal bölge dışında  2 bölgede
Primer HIV enfeksiyonu sırasında bulaş ko- 3 aydan fazla süren, başka nedenle açıklana-
runmasız anal ilişki, cinsel ilişiki sayısı ve ho- mayan LAP olması olarak tanımlanır. En sık
moseksüel erkeklerde yüksek oranda akut cinsel posterior ve anterior servikal, submandibular,
yolla bulaşan hastalık olması daha sıktır. oksipital ve aksiller bölgede olur. Lenfatik böl-
HIV bulaşını arttıran bazı durumlar var- geler HIV için en önemli kaynaklardır. Perife-
dır. Bunlar yüksek viral yük, sünnet olmaması, rik kanda mononükleer hücrelere rölatif olarak
seksüel risk (çok partner, korunmasız anal ilişki düşük viral yük ileri dönemde lenf bezlerinin
gibi), cinsel yolla bulaşan ülseratif bulaşıcı has- yapısının bozulması ile artar. Asemptomatik
talık olması, konak ve genetik bazı faktörler ola- dönemde HIV replikasyonu yüksek oranda de-
rak sıralanabilir. Tükürükte çok az titrede viral vam ederken 10 CD hücresi/gün destrükte olur.
yük saptanmıştır.
Bu dönemde yeni hücrelerin oluşumu ile den-
HIV Şu Yollar ile Bulaşmaz ge sağlanmaya çalışılır. Viral yük ve CD4 sayı-
sındaki “set point” - ayar noktası – prognoz ile
Özellikle sağlam deriden bulaşmaz. Yara, kesi koreledir. Erken dönemde HIV viral yükü geç
olmadan virüs normal deriyi geçemez. Dokun- döenmde ise CD4 sayısı en önemli prognostik
mak, tokalaşmak, sosyal sarılma, öpüşme, ortak faktörlerdir. Viral yük ilk 6 ayda stabil hale ge-
giysi, tabak kullanımı, aynı havuza girmek, göz- lir ve sıklıkla aynı seviyede kalır veya yavaşça
yaşı, idrar, dışkı, tükürük teması, hava yolu, si- artar. CD4 sayısı tedavi edilmeyen olgularda
nek, sivrisinek, böcekler, ortak tuvalet kullanımı özellikle bir yıl sonra ortalama 40-80/mm /yıl
3
ile geçmez. azalır. CD4 hüceresinde azalma viral yük ile ko-
reledir (her log10 kopya/mL/yıl viral yük CD4
Primer HIV Enfeksiyonu sayısında %4 azalma).

Bulaşma oluştuktan 1-6 hafta sonra hastala- Erken Semptomatik HIV Enfeksiyonu
rın %50-90’da semptomatik hastalık oluşur. Bu
dönem ortalama 2-4 hafta sürer. Semptomların 1993’de CDC sınıflamasında “klas B” olarak

olması ve uzamış hastalık ( > 14 gün) daha hızlı tanımlanan bu evrede görülen tablolar AIDS
AIDS’e gidişe gösterir. Primer HIV enfeksiyonu göstergesi durumlar olarak tanımlanmaz. CDC’e
sonrası plazmada saptanabilir HIV RNA seviye- göre klas B moniliyaz, vajinal kandidiyaz (sık,
si olması AIDS gelişimi için güçlü bir gösterge- tekrar eden, ısrarcı ve yönetimi zor), oral hairy
dir. Kadınlar ve bu dönemi asemptomatik geçi- lökoplaki, herpes zoster (bir dermatomda iki ve
renlerde saptanılabilir HIV RNA seviyesi daha daha fazla epizot), periferal nöropati, basiller an-
azdır. Enfeksiyondan yaklaşık 6 ay sonra plazma jiyomatöz, servikal displazi, servikal in situ, bir
viremi seviyesi sabit kalır. aydan uzun süren ateş, terleme gibi konstitus-
Olguların yaklaşık %50’sinde mononükleoz yonel semptomlar, idiyopatik trombositopenik

benzeri tablo gelişir. Klinik olarak %80 ateş %40- purpura, pelvik enflamatuvar hastalık (özellikle
80 lenfadenopati, farenjit, döküntü, miyalji/art- komplike tubo-ovarian apse ile komplike), liste-
ralji, baş ağrısı %10-40’da oral ülser, genital ülser, riyoz olarak tanımlanmıştır.
bulantı/kusma, diyare görülür. Ayrıca > %50 ol-
guda lökopeni, trombositopeni, ALT-AST anor-
malliği görülür.