Page 209 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı
P. 209

HIV Enfeksiyonu ve AIDS  189


              Elit kontrolörler (Elite controllers)          Tablo 43.2.  HIV bulaşından korunma yolları.

              HIV seropozitif olup viremi kanıtı olmayan     Geçiş yolu      Korunma yolları
           (< 50 veya < 70 kopya/ml) ve yüksek CD4 hücre     Cinsel yol      Kondom kullanımı (özellikle erkekler),
                                                                             sadakat, tek eşlilik, cinsel yolla bulaşan
           sayısına sahip olan kişilerdir. HIV pozitif olanla-               diğer hastalıkların tedavi edilmesi, penetran
           rın 1/300 içeren bu grup kişilere ait mekanizma                   olmayan cinsel ilişki, anal ilişki olmamalı
                                                                             veya dayanıklı kondom kullanılmalı, ağıza
           tam aydınlatılmamıştır.                                           ejakülasyon olmamalı, spermisid kremler
                                                                             kullanılmamalı
              Tanı                                           Perinatal geçiş   Doğruganlık çağındaki kadınlara test
                                                             (anneden bebeğe   yapılmalı, anneye antiretroviral tedavi
              En sık kullanılan test HIV antikorların sap-   geçiş)          başlanması (almıyorsa), sezaryen ile doğum
                                                                             tercih edilmelidir, bebeğe doğar doğmaz
           tanmasıdır. HIV ile temastan sonra spesifi k
                                                                             antiretroviral profilaksi verilmeli, bebek
           antikorlar 2 hafta – 6 ay arasında (çoğunda ilk                   emzirilmemelidir.
           4-10 haftada, % 97’sinde ilk 3 ayda) ortaya çıkar.   Kan ve kan ürünlerinin  Riskli kişilerden kan ve ürünleri
                                                             transfüzyonu,   kullanılmamalı, kan ve ürünleri taranmalı,
           Çok az hastada (< %5) > 6 ay olabilir. Bu neden-
                                                             damariçi uyuşturucu  damariçi uyuşturucu kullananlar ortak
           le negatif çıkarsa 3 aydan sonra testlere devam   kullanımı,      enjektör kullanmamalı, berber, kuaför ve
           edilmesi önerilir. Antikorların görülmediği ve                    piercing, dövme işlemleri sırasında
                                                             Sağlık personeli  Standart önlemlere uyulmalı (hastaneye
           pencere dönemi de denilen bu dönemde viral
                                                                             yatan her hasta HIV, HBV veya HCV pozitif
           yük ve bulaştırıcılık çok yüksektir. Konvansi-                    gibi davranmalı), kan alırken mutlaka eldiven
           yonel testlerin sonuçlarının alınması bir hafta                   giyilmeli, kesici delici alet yaralanmalarına
                                                                             dikkat edilmeli (özellikle acil işlerde), enjektör
           veya daha uzun sürebilir. Hızlı testler denilen                   iğneleri kullanımdan sonra kapatılmadan sarı
           testler ise 20 dk.’da yanıt verir ve pozitif olması               kutulara atılmalı, temas olursa hemen bol su-
                                                                             sabun ve antiseptikler ile yıkanmalı ve 24 saat
           anlamlıdır. Konvansiyonel ve hızlı test sonuçları
                                                                             içinde enfeksiyon kliniğine başvurulmalı
           mutlaka doğrulama testleri (Western blot veya

           “indirekt immünofloresan test”) onaylanmalıdır.      Antiretroviral Tedavinin Hedefi
           Şekil 43.1’de primer (akut) HIV enfeksiyonu si-
           rasında viral göstergelerin kinetiği gösterilmiştir.    Plazma HIV-RNA dü zeyini uzun sü reli bas-
                                                               kılamak
              Korunma                                         HIV ile ilişkili morbiditeyi azaltmak
                                                              Yaşam sü resini uzatmak ve kalitesini arttır-
              Bulaş yolları dikkate alındığında korunma
                                                               mak
           yolları da kendiliğinden ortaya çıkmaktadır
                                                              İmmü nolojik fonksiyonları iyileştirmek ve
           (Tablo 43.2).
                                                               korumak
              Yukardaki temaslar gerçekleştiğinde hemen
                                                              HIV bulaşını önlemek
           enfeksiyon hastalıkları uzmanına başvurulma-
           lıdır. İlk 24 saat idealidir. Bir haftaya kadar da
                                                               HIV tedavisi ne zaman ve kimlere göre baş-
           başvuru önemli oranda HIV gelişimini önleye-
                                                            lanır konusunda kılavuzlar oldukça açıktır. Ön-

           bilir. Antiretroviral profilkasi alması gerekenler
                                                            celeri CD4 hücre sayısı esas alınırken şimdilerde

           değerlendirilmelidir. Profilaksi bulaşın niteliğine
                                                            hastanın sosyal durumu ve altta yatan hastalık-
           ve elde bulunan ilaçlara göre iki veya üç ilaç ile
                                                            larının da değerlendirilmesini önceleyen tedavi-
           yapılır. Vaktinde yapılan profi laksinin koruyucu-
                                                            ye başlama kriterleri vardır.
           luğu %70 ve üzerinde olabilir.
                                                               Tedavi kadar önemli olan bir diğer konu te-
              Tedavi                                        daviye uyumdur. Tedaviye uyulmayacak ise hiç
                                                            başlanmaması daha iyidir. Ancak hastanın uyu-
              Bugün antiretroviral tedavi kür sağlamasa da   munu arttıran en önemli noktalardan biri has-
           oldukça gelişmiştir. Hastanın yaşam kalitesini ve   tanın yakın çevresinin (aile ve arkadaşlarının)
           süresini artıran ilaçlara yenileri eklenmektedir.   desteğidir.
   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214