Page 205 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

Nokardiyoz ve Aktinomikoz 185

dül gözlenir. Eritem lenf trasesi boyunca yayı- yon süresine gidilmelidir. 16S Ribozomal RNA
larak bölgesel lenfadenit oluşturabilir. Hastalık, gen sekans analizi genusun hızlı tanımlanmasını
kedi tırmığı hastalığı, tularemi, Mycobacterium sağlar. Nokardialarda artan sulfonamit direnci
marinum enfeksiyonlarını ya da sporotrikozu’i nedeniyle, antibiyotik duyarlılık testlerinin ya-
taklit eder. pılması önerilmektedir.

Tanı Tedavi

Radyolojik tanı Sulfonamitler, akciğer ve deri nokardiyo-
zunun tedavisinde seçilecek antibiyotiklerdir.
Pulmoner lezyonlar en sık direkt grafi de no-
düler lezyonlar olarak görülür. Daha nadir ola- Trimethoprim-sulfometaksazol’un 160/800 mg
rak konsolidasyon, hava-sıvı seviyesi veren ka- tabletinden günde 3 kez verilmesi, erişkinlerde-
viter lezyonlara da rastlanmaktadır. Bilgisayarlı ki tedavi protokolünü oluşturur. Ancak etken N.

tomografide, toraksta genişleme ve nodüller farcinica ise, sulfonamid direnci söz konusu ola-
dikkati çeker. AIDS gibi immün yetmezliği olan bilmektedir. Santral sinir sistemi ya da dissemi-
bireylerde, multiple kaviter lezyonlara ve infi lt- ne nokardiyozda tek başına trimethoprim-sul-
rasyonlara daha sık rastlanır. Normal bireylerde fometaksazol verilenlerde mortalite %50 olarak
radyolojik bulgular daha hızlı çözülürken, im- bildirilmektedir. Bu nedenle, antibiyotik duyar-
mün yetmezlikli ve santral sinir sistemi tutu- lılığı da dikkate alınarak trimethoprim-sulfome-
lumu eşlik edenlerde bulgular uzun süre sebat taksazol tedavisinin yanına amikasin (10 mg/
edebilmektedir. Santral tutulumlarda manyetik kg/gün ikiye bölünmüş olarak) ve seftriakson
rezonans görüntüleme, beyin apselerinin loka- (4 gr/gün) veya imipenem (4x500 mg/gün) ek-
lizasyonu ve natürü konusunda bilgi verir. Ap- lenerek kombinasyon yapılmalıdır. Son yıllarda
selerin özellikle tümorlerden ayırıcı tanısında santral sinir sistemi enfeksiyonlarının tedavisin-
pozisyon emisyon tomografi sinden yararlanılır. de trimethoprim-sulfometaksazol ile linezolid
(2x600 mg/gün) kombinasyonları ile başarılı
Histopatolojik Tanı sonuçlar alındığı bildirilmektedir. Ancak uzun
süreli kombinasyonlarda kemik iliği toksisitesi
Pulmoner lezyonlarda bronkoskopi sırasın- açısından yakın takip önerilmektedir. Moksif-
da ince iğne aspirasyon örneği alınması öneri- loksasin ve gatifloksasinin de nokardialara kar-

lir. Histopatolojide nötrofil hakimiyetinde akut şı etkinlikleri iyidir ve özellikle trimethoprim-
enflamatuvar yanıta rastlanır. Gram ve Brown- sulfometaksazol’ü tolere edemeyen hastalarda

Brenn boyama ile gram-pozitif, dallanmış mor- kullanımı önerilmektedir. Minosiklin ve amok-
folojideki mikroorganizmalar görülür. Morfoloji sisilin-klavulonik asid diğer alternatif tedavi se-
aktinomikozlarla ortaktır ancak, nokardiaların çeneklerini oluştururlar. İntraselüler bir patojen
hücre duvarının yüksek lipit içerikli olması ve olan nokardiyaların uzun süreli tedavileri gerek-
bu nedenle asid-fast pozitif, aktinomikozların lidir. Normal konakta 6-12 ay, immün yetmez-
ise asid-fast negatif olması ile bu iki grup mikro- liklilerde ise 12-18 ay süre ile tedavinin nüksleri
organizma birbirinden ayrılır.
önlediği gösterilmiştir. Beyin ya da subkütanöz
Kültür apselerde kürün sağlanabilmesi açısından, anti-
biyotik tedavi ile birlikte drenaj uygulanması da
Akciğer, santral sinir sistemi ya da deride gereklidir. Nokardiyozda genel mortalite %25 ci-
bulunan lezyonlardan ince iğne aspirasyonu ile varındadır, normal konakta ve pulmoner nokar-
alınan materyalin kültürü yapılır. Nokardiyalar, diyozda bu oran %15’lere düşmektedir.
%5-10 karbondioksitli ortamda, kanlı agarda 3-5
günde yavaş ürerler. Nokardiyozdan şüphelenili-
yorsa, seçici besiyeri kullanılarak uzun enkübas-