Page 199 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı
P. 199

Aspergilloz ve İnvazif Kandidiyaz   179


           türleri ile üriner sistem enfeksiyonu iki meka-  yonun bir parçası olarak görülür. Kandidiyazın
           nizma ile ortaya çıkabilir. Kandidemisi olan has-  nadir görülen bir formu olan kronik menenjit,
           talarda, böbrekte hematojen yayılmaya sekonder   klinik belirtiler ve beyin omurilik sıvısı bulguları
           mikroapse gelişebilir yada daha önce sayılan risk   ile kriptokok veya tüberküloz menenjit bulgula-
           faktörlerini taşıyan hastalarda, asendan yol ile   rına benzerdir.
           sistit veya piyelonefrit gelişir. Sistit ya da piyelo-
           nefrit olan hastalar bakteriyel enfeksiyonlardan    Tanı
           klinik olarak ayırt edilemez. Fungal hifl erden      Mukokütanöz kandidiaz tanısı genellikle
           oluşan bir mantar topu, üriner sisteminin her-   klinik olarak konur. Kültür nadiren gereklidir.
           hangi bir düzeyinde tıkanıklığa yol açabilir.
                                                            Doğrulama; lezyonlardan kazıma ile elde edi-
              Osteoartiküler Enfeksiyonlar                  len örneklerin ya potasyum hidroksit preparatı
                                                            ya da Gram boyama yapılarak tomurcuklanan
              Osteoartiküler enfeksiyonlar, cerrahi veya    mayalar ve pseudohifin gösterilmesi ile yapı-

           travma sırasında eklem içine eksojen inokülas-   lır. Pseudohif  C. glabrata enfeksiyonunda gö-
           yon veya hematojen yayılıma sekonder ortaya      rülmez. Hastalığın tekrarladığı veya standart
           çıkar. Vertebral osteomiyelit osteoartiküler kan-  tedaviye cevabın olmadığı durumlarda, lez-
           didiazın en sık görülen formudur. Sırt ağrısı ve   yonlardan  C. glabrata ve  C. krusei gibi daha
           ateş belirtileri, fungemiden sonra haftalarca gö-  dirençli türlerin etken olup olmadığının belir-
           rülebilir.                                       lenmesi için kültür yapılmalıdır. Şüpheli özo-
                                                            fajit durumunda, endoskopi yapılmalı ve plak
              Endoftalmi
                                                            benzeri lezyon veya ülserlerden alınan biyopsi
              Eksojen endoftalmi, travma veya oftalmik      ile tomurcuklanan mayalar veya pseudohif ile
           cerrahi sonrası oluşur. Çoğu zaman, mercek       mukozal invazyon gösterilmedir.
           implantasyonu, katarakt operasyonları sonra-        İnvazif veya dissemine kandidiyaz tanısı daha
           sında gelişir ve sıklıkla etken C. Parapsilosis’dir.   zordur. Disseminasyonun kanıtı olarak kan veya
           Birincil enfeksiyon ön kamarada oluşur, ama      diğer steril vücut alanlarında kültür yapılır. Çoğu
           arka kamaraya da yayılır. Endojen Candida en-    hastaneler tarafından kullanılan otomatize kan
           doftalmisi hematojen yayılım sonucu koroid ve    kültür sistemleri, kandan Candida üretmek için
           retinanın tutulumu ile olur ve kandidemilerde    lizis-santrifüj sistemi kadar duyarlıdır. Ancak,
           en ciddi komplikasyonlarından biridir. Karakte-  üremenin 1 ile 4 gün kadar zaman alması duru-
           ristik beyaz lezyonlar retinada görülebilir ve en-  mu ciddi hastalarda önemlidir.
           feksiyonun ilerlemesi ile vitritis oluşur. Görme    Enfeksiyon şüphesi ile çekilen intravenöz
           kaybı riski oldukça yüksektir.                   kateterler kültür için gönderilmelidir. Ancak,
                                                            osteomiyelit ve diğer lokal kandidiyaz formları
              Peritonit                                     genellikle bakteriyel enfeksiyondan klinik olarak

              Candida peritoniti bağırsak cerrahisi veya    farksız olduğundan, biyopsi yapılarak histopato-
           perforasyonu takip edebilir. Semptomlar bakte-   lojik inceleme ve kültür çalışmaları yapılmalıdır.
           riyel peritonit belirtileri ile aynıdır. Genellikle,   Kandidiyaz olduğundan şüphelenilen ağır bir
           bu tür enfeksiyonlar polimikrobiyaldir ve apse   hastada püstüler deri lezyonları veya tipik reti-
           oluşumu sıktır. Sürekli ayaktan periton diyalizi   nal lezyonların olması tanıya yardımcı olabilir.
           uygulanan hastalarda  Candida peritoniti, ge-    Görüntüleme yöntemleri, kandidiyazın belirli
           nellikle bakteriyel peritonitten sonra geç enfek-  formlarında, özellikle kronik dissemine kandidi-
           siyon olarak gelişir. Genellikle bulanık diyalizat,   yaz ve endokardit tablolarında önemlidir.
           karın ağrısı ve ateş görülür.                       Serum β-D-glukan testi, β-D-glukan birçok
                                                            mantar hücre duvarının bir bileşeni olduğun-
              Menenjit                                      dan, kandidiyaz dahil invazif fungal enfeksiyon-
                                                            ların tanısında yararlı olabilir.
              Akut Candida menenjiti özellikle düşük do-
           ğum ağırlıklı yeni doğanlarda, yaygın enfeksi-
   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204