Page 197 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

Aspergilloz ve İnvazif Kandidiyaz 177

ya da normal fl ora ekolojisini bozacak antibiyo- hastalarda, özellikle kemoterapi sonrası bağırsak
tik kullanımı gibi dışsal faktörler olmadığı süre- mukozası hasarı gelişenlerde, invazif Candida
ce Candida türleri enfeksiyona neden olmazlar. enfeksiyonu gelişme riski sıktır. Biyopsilerde to-
İnsanlar en sık C. albicans ile kolonize olur. C. murcuklanma gösteren maya, pseudohif veya
glabrata ikinci en yaygın türdür ve C. tropicalis, hif görünümünde olan mantar hücreleri ile nöt-

C. parapsilosis ve diğerleri daha az sıklıkta görü- rofillerin oluşturduğu mikroapseler görülür. T
lür. Candida ile kolonize hastalarda antifungal hücre ilişkili bağışıklık Candida enfeksiyonları-
ajanların kullanımı Candida türleri içinde deği- na karşı önemlidir.
şikliğe neden olur. C. glabrata’da giderek artan

oranda flukonazol direnci varken, C. krusei ise Klinik Belirtileri
doğal dirençlidir. Flukonazol kullanımı ile bu di- Mukokütanöz kandidiyaz
rençli türlerin kolonizasyon sıklığı artmaktadır.
Nadir olsa da, sağlık çalışanları ya da çevre- Orofarenjeal kandidiyaz
sel kaynaklardan Candida bulaşı bildirilmiştir. Lokal mukoza ve deri lezyonları Candida en-
Candida türleri en sık kontamine sıvı ya da alet- feksiyonunun en yaygın formlarıdır. Orofaren-
lerden bulaşır. C. parapsilosis özellikle santral jeal kandidiyaz veya moniliyaz, lokal faktörlere
venöz kateteri olan hastalarda görülür. veya T-hücre fonksiyon bozukluğuna bağlı ola-
Kandidiaz, Candida türlerinin hem her yerde bilir. Lokal faktörler; geniş spektrumlu antibi-
olması ve hem de Candida enfeksiyonu için risk yotik veya inhale kortikosteroidlerin kullanımı,
faktörleri olan hastaların sayısının artmasının kserostomi, baş ve boyun radyasyon tedavisine
bir sonucu olarak en sık görülen fırsatçı mantar bağlı değişikliklerdir. Protez stomatiti, özellikle
enfeksiyonudur. Ciddi Candida enfeksiyonları tam üst damak protezi kullanıp geceleri protezi
açısından risk altında olan hastalar, sitotoksik çıkarmayan kişilerde sık görülür.
veya kortikosteroid tedavi almış hematolojik T-hücre fonksiyonun bozukluğuna bağlı ge-
maligniteli hastalar veya nötropenik hastalardır. lişen moniliaz, en sık HIV enfeksiyonu olan
Ancak, kandidiyaz yoğun bakım ünitelerinde hastalarda görülür ve AİDS hastalarında en sık
(YBÜ) giderek artan oranlarda görülmektedir. görülen fırsatçı enfeksiyondur. Moniliyaz; yanak
YBÜ hastalarında ciddi Candida enfeksiyonla- mukozası, damak, orofarinks veya dil üzerinde
rının gelişimi için risk faktörleri; santral venöz beyaz plaklar ile kendini gösterir. Protez sto-
kateterler, cerrahi öncesi prosedürler, böbrek matiti, protez kullananlarda hemen her zaman
yetmezliği, parenteral beslenme ve yüksek Akut plaklar olmaksızın damakta ağrılı eritematöz
Fizyoloji ve Kronik Sağlık Değerlendirmesi lezyonlar olarak görülür.
(APACHE) skoru, geniş spektrumlu antibiyo-
tik kullanımını içerir. Bazı YBÜ popülasyonları; Özofajit
özellikle çok düşük doğum ağırlıklı yenidoğan- Özofajite, orofarenjeal kandidiyaz eşlik ede-
lar ve yanık hastaları Candida enfeksiyonu için bilir veya sadece özofagus ile sınırlı kalabilir.
daha yüksek risk altındadır. Candida özofajiti hemen hemen her zaman im-
AİDS epidemisi Candida enfeksiyonlarında
belirgin bir artışa yol açmıştır. Hastanede ge- mün sisteminin bozulduğu durumlarda görülür.
Candida özofajiti, düşük CD4+ hücre sayısına
lişen kandidiyazın aksine, AİDS hastalarında sahip AİDS hastalarında, lösemide ve immün-
Candida enfeksiyonu tablosu başta orofarenjeal süpresif tedavi alan hastalarda görülür. Candida
kandidiyaz olmak üzere mukokütanöz enfeksi- özofajitinin klasik semptomu, substernal alana
yondur. lokalize odinofajidir.
Vücuda giriş yeri çoğunlukla gasrointestinal
sistem olmakla beraber genitoüriner veya diğer Vulvovajinit
sistemler olabilir. Konağın primer yanıtı; nötro-
fil, monosit ve makrofajlar tarafından fagozito- Candida vulvovajiniti çocuk doğurma çağın-

zun gerçekleştirilip öldürülmesidir. Nötropenik daki kadınlarda sık görülen bir enfeksiyondur.
Risk faktörleri; oral kontraseptif kullanımı veya