Page 190 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı
P. 190
170 Enfeksiyon Hastalıkları
malıdır. Vital bulguların kontrol altına alınma- üstünlükleri gösterilememiş olmakla birlikte en
sını takiben akciğer filmi ve arteriyel kan gazları sık kullanılan ajan norepinefrindir.
istenmelidir. İnotropik tedavi: Sıvı replasmanı ve vazop-
Perfüzyon desteği: Solunumun stabilize ressör tedaviye rağmen santral venöz oksihe-
edilmesi ile birlikte perfüzyon değerlendirilme- moglobin satürasyonu (ScvO ) <%70 olan has-
2
lidir. Perfüzyonun yetersiz olmasına ait ilk klinik talarda inotropik tedavi veya eritrosit transfüz-
veri hipotansiyondur, bu nedenle kan basıncı yonu uygulanabilir. Bu amaçla en sık kullanılan
düzenli aralıklar ile takip edilmelidir. Sepsisin ilaç dobutamin’dir. Dobutamin, düşük dozlarda
erken evrelerinde hipotansiyon gelişmeden cid- sistemik arteriyel dilatasyona yol açacağından,
di hipoperfüzyon olabilir. Bu yüzden hipoper- kan basıncının düşürürken, doz arttırıldığında
füzyona ait diğer bulguların iyi bilinmesi gerekir kardiyak outputun artışına bağlı olarak kan ba-
(soğuk, terli cilt, huzursuzluk, oligüri, anüri, lak- sıncı yükselir.
tik asidoz, vb.), ancak altta yatan hastalıkların,
kullanılan ilaçların kliniği değiştirebileceği de Tanı ve Septik Odağın Kontrolü
bilinmelidir, örneğin yaşlı hastalarda, diyabetik- Primer enfeksiyon odağının tespiti ve kontro-
lerde ve beta bloker alanlarda kan basıncı düşse lü, diğer destek tedavilerin aksine, hedefe yöne-
bile taşikardi olmayabilir. lik, mortaliteyi direkt azaltan bir girişimdir. Dik-
İntravenöz tedavi: İlk değerlendirmeyi ta- katli alınan klinik hikaye ve fizik muayene, odağa
kiben, sepsis ve septik şok tanısı alan bir hasta- ait değerli bilgiler içerir. Örneğin travma ya da
da öncelikle santral venöz kateter (SVK) takıl- ameliyatı takiben gelişen sepsis de odak genellik-
malıdır. Bu kateter, kan alma veya sıvı, ilaç, kan le cerrahi alan veya doku hasarının olduğu böl-
replasmanı için de kullanılabilir. Aynı kateter, gedir. İdrar ve vasküler kateterler de bakteriyemi
santral venöz basıncın (SVB) monitörizasyonu ve sepsis riskini arttıran faktörlerdir. Enfeksiyon
için de kullanılabilir. Hipotansiyonun derinli- olan bölgeden alınacak Gram boya ve kültürler
ğine göre ilk altı saatte beş litreye yakın sıvı in- ile etken patojenin tespiti yapılabilir. Bu amaçla
füzyonu gerekebilir. Diğer bir değişle ağır sepsis idrar, balgam, steril vücut sıvıları veya apse ma-
ve septik şokda yüksek volümlü infüzyonların teryali kullanılabilir. Kan kültürü her hastadan,
süratle verilmesi gerekir. Sıvı tedavisinden önce, en az iki venden iki ayrı set olarak alınmalıdır.
bu tedavi sırasında kan basıncı, doku perfüzyo- Sepsis tanısını direk destekleyecek bir labora-
nu ve pulmoner ödemin varlığı her serum bit- tuvar testi henüz bulunmamakla birlikte, tanıda
tiğinde kontrol edilmelidir. Sıvı replasmanı, kan kullanılan bazı testler mevcuttur. Bunlardan ilki
basıncı kabul edilebilir seviyeye geldiğinde, ya- sepsis ve bakteriyel enfeksiyonlarda arttığı tespit
vaşlatılarak sonlandırılır. Bu amaçla kullanılması edilen serum prokalsitonin ve plazma TREM-1
gereken kristaloid solüsyonlar, %0.9 sodyum klo- (triggering receptor expressed on myeloid cells)
rid solüsyonu (normal salin) ile Ringer laktat’tır. değerleridir. Her iki testinde rutinde kullanıla-
Kolloid solüsyonlar da (albumin, nişasta, deks- bilmesi için hem ucuzlaması hem de daha fazla
tran, vb.) intravasküler boşlukta uzun süre ka- hasta içeren çalışmalara ihtiyaç vardır. Labora-
labildiklerinden (albuminin yarılanma ömrü 16 tuvar bulgularından laktat, doku hipoksisinin
saat), kristaloidlere göre daha az miktarda veri- göstergelerinden biridir. Akut faz reaktanların-
lerek aynı etkinliği sağlarlar. İlk altı saatten son- dan C reaktif protein (CRP), sedimentasyon, ve
ra sıvı replasman tedavi stratejisi tekrar gözden lökosit yüksekliği de tanıyı destekleyen diğer la-
geçirilmelidir. boratuvar testlerindendir.
Vazopresör tedavi: İntravenöz sıvı teda-
visinden sonra ikinci sırada kabul gören ajan- Antimikrobiyal Tedavi
lardır. Genellikle yeterli sıvı tedavisine rağmen Enfeksiyon odağının kontrolü için etkin an-
hipotansiyonun düzelmediği veya kardiyojenik tibiyotik tedavisi şarttır. Bu antibiyotik tedavisi
pulmoner ödemin geliştiği olgularda endikedir- gerekli hallerde cerrahi müdahaleyi de içermeli-
ler. Ağır şok olgularında bu ilaçların birbirlerine dir (yabancı cisimlerin, kateterlerin çıkartılması,

