Page 183 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı
P. 183

Enfeksiyöz Mononükleoz  163



            Tablo 38.3.  Enfeksiyöz mononükleoz olasılığı olan bir olgu için   Tedavi
           özet tanısal yaklaşım.
                                                               Özgül tedavisi yoktur. Tedavi semptomatik
            Öykü ve fizik muayene ile EM şüphe edilen olgularda lökosit   olup istirahat ve bol sıvı önerilir (Tablo 38.5).
            sayısı ve formülü ile HA testi (“Monospot” test) yaptırılmalıdır.
            HA pozitif ve klinik senaryo tipik EBV EM ile uyumlu ise
            başka bir teste gerek yoktur. HA antikor negatif ve halen   Tablo 38.5.   EBV EM’de tedavi önerileri.
            EBV EM ile ilgili güçlü bir öngörü varsa “Monospot” test
            tekrarlanabilir. Hastalık süresi uzar veya hastada klasik EBV    İstirahat; mutlak yatak istirahati önerilmez; olgular 3 hafta
            EM kliniği yoksa EBV spesifik testlerden IgM ve IgG VCA ile   süreyle fizik aktiviteden kaçınmalı


            IgG EBNA bakılmalıdır. Semptomların başlangıcından sonraki     Spora başlama süresi; dalak rüptürü riski nedeniyle te-
            4 hafta içerisinde IgG EBNA pozitif ise akut primer EBV EM   mas sporları için 3, sternal kontakt olabilecek sporlar için
            tanısı dışlanır. Böyle durumlarda EBV negatif mononükleoz   minimum 4 hafta spor yasaklanmalı
            nedenleri araştırılmalıdır (bkz. etiyoloji). Benzer bir yaklaşım     Analjezik ve antipiretik; parasetamol, asetaminofen,
            olarak;  6 hafta süreyle HA ve EBV spesifik testleri negatif   tuzlu su ile gargara önerilir


            olan olgular “heterofil negatif EM” nedeni enfeksiyöz ajanlar    Antiviral; spesifik antiviral tedavisi yok; asiklovirin etkisi

            yönünden araştırılmalıdır.                          doğrulanamamıştır
                                                              Steroid;  steroid tedavisi ile ilgili yeterli kanıt yok; kısa
              Komplikasyonlar                                   süreli kortikosteroid kullanımı hemolitik anemi, santral
                                                                sinir sistemi tutulumu, trombositopeni veya aşırı tonsiler
                                                                büyüklükte yararlı; hava yolu obstrüksiyonu beklentisi olan
              EBV EM genellikle kendiliğinden iyileşir.         olgularda kortikosteroid (örneğin dexamethasone  0.25
           Komplike olmayan primer olgularda mortalite          mg/kg 6 saatte bir) kullanılmalıdır.
                                                              Antibiyotik; Boğaz kültürü grup A streptokok pozitifl iği,
           ve morbidite oranı düşüktür. Kas-iskelet, böb-       yüksek olasılıkla kolonizasyondur; antibiyotikle tedavi
           rek, sinir sistemi, gastrointestinal sistem, solu-   edilmemeli (deri döküntüleri)
                                                              Hospitalizasyon; parental sıvı gereksinimi, hava yolu
           num sistemi, kalp, göz, hemopoetik sistem ile
                                                                obstrüksiyonu beklentisi olanlar
           ilişkili komplikasyonlar gelişebilir (Tablo 38.4).    Cerrahi  girişim; genellikle spontan dalak rüptürü için
           Komplikasyonlar hatalığın ilk belirtisi olabilir.    önerilebilir; ancak non-operatif tedavi uygun olabilir
                                                               Korunma ve Kontrol
            Tablo 38.4.   EBV EM’de gelişen komplikasyonlar.
             Solunum sistemi; hava yolu obstrüksiyonu (tonsiller hi-  Akut olguların izolasyonu gerekli değildir.

              pertrofi, damak ödemine bağlı), alveolar/interstisyel pnö-  CDC’ye göre insan- insana yayılımı hemen ne-
              moni (genellikle çocuklarda), plevral efüzyon,
             Kalp; miyokardit, ileti bozuklukları, perikardit  redeyse önlenemez. Günümüzde, kullanımda
             Dalak; rüptür (1-2/1000 olguda), ölümcül olabilir, ½   olan ticari aşısı yoktur.
              olguda spontan gelişir, sıklıkla 4-21. gününlerde olur; dalak
              infarktı bildirilmiştir
             Hemopoetik  sistem; %25 olguda, hafif sayirli; hemolitik

              anemi, trombositopeni, nötropeni (geçici ve hafif, %50
              olguda)
             Böbrekler; akut böbrek yetmezliği, glomerulonefrit,
              interstisiyel nefrit, tek veya iki tarafl ı orşit
             Sinir sistemi; EBV EM’li hastakların %1-5’inde, genellikle
              2-4 veya daha sonra ortaya çıkma eğiliminde; Bell’s
              paralizisi, transvers miyelit, Guillain-Barré sendromu,
              aseptik menenjit, ensefalit/optik nörit, ensefalomiyelit,
              nöbet, pisikoz
             Kas-iskelet  sistemi; tek veya daha fazla eklemde artrit,
              miyozit
             Gastrointestinal  sistem; hepatit, akalküloz kolesistit,
              pankreatit, mezenterik adenit, gastrik pseudolemfoma ve
              yaygın ülserasyon, asit, fatal hepatit (çok nadir)
             Göz; keratit, üveit, konjonktivit, retinit
              Kronik yorgunluk sendromu (nadır bir durum olup 6
              aydan uzun süren olgularda düşünülebilir),  depresyon
             Ölüm; genellikle komplikasyonlardan (ensefalit, dalak
              rüptürü, hava yolu obstrüksiyonu) kaynaklanır; ölüm
              oranı % 1’in altında
              Ağır klinik seyir; HIV/AIDS veya transplant sonrası
              immün sistemi baskılanmış kişilerde ciddi klinik seyir
             Malignensi;  EBV ile bazı maligniteler arasında ilişki
              olduğu gösterilmiştir; lenfoma
             Gebelik; gebelikteki aktif enfeksiyonlarda fetal teratojenik
              risk bilinmiyor
   178   179   180   181   182   183   184   185   186   187   188