Page 178 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı
P. 178
37 VARİSELLA-ZOSTER VİRÜS ve
HUMAN HERPESVİRÜS 6-7-8
ENFEKSİYONLARI
Deniz AKDUMAN
Varicella zoster virüs (VZV), varisella virüs, 2 yılında zona gelişebilir. Herpes zosterle temas
zoster virüs ve human herpesvirüs tip 3 (HHV- eden duyarlı kişilerde suçiçeği gelişebilir.
3) olarak da bilinmektedir. iki farklı klinik tab-
loya yol açar. Primer enfeksiyon “suçiçeği” olup Klinik
jeneralize ekzantematöz döküntü ile karakteri- Suçiçeği ateş, halsizlik ile başlar. 1-2 günde
zedir. Primer enfeksiyon sonrasında arka kök
gövde ve yüzden başlayıp sentripedal yayılan,
duysal sinir gangliyonlarında latent kalan virü- kaşıntılı, veziküler döküntü gelişir. Lezyonlar
sün tekrar reaktive olmasıyla daha çok yaşlılarda papül, vezikül, püstül, kabuklanma tarzında ge-
görülen “zona” ya da “herpes zoster” adıyla bili- çiş gösterir. Her yaştan döküntü bir aradadır.
nen klinik tablo oluşur. Orofarinks ve vajende de lezyonlara rastlanır.
Lezyonlar 5 gün süresince oluşur sonrasında ka-
Etiyoloji buklanır. Kabuklar 2 haftada düşer, hafif iz kalır.
VZV, alfaherpesvirüs’tür. DNA’sı, nükleokap- İmmünsupreselerde lezyonlar daha uzun sürer,
sid ve glikoprotein çıkıntılar içeren lipid zarfı organ komplikasyonları daha sıktır (%30-50),
bulunur. Viral glikoproteinlere karşı gelişen an- ölüm oranı %15 civarındadır.
tikorlar nötralizandır. Önemli komplikasyonlardan biri cilt lez-
yonlarının gram-pozitif bakteriler ile sekonder
Epidemiyoloji enfeksiyonudur. Cilt dışında en sık santral si-
nir sistemi (SSS) tutulur, akut serebellar ataksi,
Tek rezervuarı insandır. Suçiçeği, ilkbahar ensefalit, menenjit, transvers miyelit, aspirin
ve kış aylarında salgınlar yapan çocukluk çağı kullananlarda Reye Sendromu gelişebilir. Yaşa-
hastalığıdır. Hastayla 5 dakika yüz yüze konuş- mı tehdit eden bir diğer komplikasyon varisella
mak, 1 saat süreyle aynı odada kalmak, aynı evi pnömonisidir. Hastalığın 3-5. günlerinde, daha
paylaşmak bulaş açısından yeterlidir. Bulaş, res- çok erişkinlerde ve immünsupresifl erde gelişir.
piratuvar sekresyonların hava yoluyla alınması Gebelerde varisella pnömonisi olasılığı (%10-
ve temas sonrasında mukoza ve konjonktivaya 20) normal popülasyondan yüksektir. İkinci,
direkt inokülasyon ile olur. İnkubasyon süresi 14 üçüncü trimestrde geliştiğinde ölümcül olabi-
gündür (10-20 gün). Varicella zoster immünglo- lir. Diğer komplikasyonlar myokardit, nefrit,
bülin (VZIG) uygulananlarda 28 güne uzayabi- kanama diyatezi ve hepatitir. Gebelikte suçi-
lir. Döküntü 48 saat öncesinden tüm lezyonlar çeği bebekte ekstremite hipoplazisi, oküler ve
kabuklanana dek bulaşıcıdır. nörolojik anomaliler, dermatomal deri skarları
Herpes zoster (Zona), VZV için seropozitif- ile karakterize konjenital varisella sendromu-
lerde gelişir. En yüksek insidans 60 yaş üzerin- na (KVS) neden olabilir. KVS olasılığı gebelik
dedir (5-10 olgu/1000 kişi). Gebelik sırasında 2-12. haftaları için %0,4-%0,6, 13-28. haftalar
suçiçeği geçiren anne bebeklerinde yaşamın ilk için %1,4-%2, 28. haftadan sonrası için ise sıfır-
158

