Page 182 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı
P. 182

162  Enfeksiyon Hastalıkları



                       Tablo 38.2.  EBV Spesifik Serolojik Yanıtlar ve EBV EM Enfeksiyon Evresi.
                                                                 EBV spesifik seroloji
                                                                   EBV spesifik antikor cevapları
                       EBV EM evresi              Heterofil
                                                   Antikor   Anti-VCA   Anti-EBNA     Anti-EA
                                                            IgM   IgG               EA-D   EAR
                       Akut EBV EM                  + /-     +     +       -        +       -
                       Geçirilmiş EBV EM             -       -     +       +         -      -
                       Kronik veya persistan EBV EM  -       -   +++       +        +       +

              EBV EM’nin değişik klinik varyantları olabi-  antikor” olarak adlandırılır. HA araştırmak için
           lir. Bazı olgular farenjit olmaksızın ateş ve lenfa-  en sık “Monospot” test (duyarlılık %85, özgüllük
           denopati ile kendini gösterir (“tifoidal form”). Bu   %100) kullanılır.
           olguların çoğu HA negatif olup “heterofi l-nega-
           tif EM” olarak adlandırılır. EBV EM’li olguların    EBV-Özgül Antikorlar
           %30’unda group A streptokokkal orofarenks           EBV’nin değişik antijen komplekslerine vi-
           taşıyıcılığı vardır. Yanlışlıkla streptokok farenji-  ral capsid antigen (VCA), EBV nuclear anti-
           ti tanısı ile ampisilin veya amoksisilin verilmesi   gen (EBNA), early antigen (EA) [early antigen
           durumunda makülopapüler döküntü gelişebilir      retricted (EA-R), early antigen diff use (EA-D)]
           (%40-95 olguda).                                 karşı antikor yanıtı gelişir. Klinik amaçlar için en
                                                            yararlı olan, VCA ve EBNA antikorlarıdır. “Mo-
              Tanı                                          nospot” testin negatif olduğu durumlarda EBV

              Klinik Tanı                                   serolojik testleri için optimal kombinasyon şu 4
                                                            antikor titrelerinin bakılması ile sağlanır; VCA
              Özellikle adölesan ve genç erişkinlerde olmak   IgM/IgG, IgM EA, IgG EBNA. Söz konusu bu
           üzere ateş, boğaz ağrısı, halsizlik, lenfadenopati   antikor tireleri ile EBV EM’nin enfeksiyon evresi
           ve farenjitin eşlik ettiği yakınması olan bir olgu-  yorumlanabilir (Tablo 38.2).
           da EM düşünülmelidir. Yumuşak damakta pete-
           şi, splenomegali ve arka servikal lenfadenopati,    Diğer Testler
           EBV, EM için oldukça belirleyicidir.
                                                               EBV EM tanısında EBV DNA bakılması öne-
              Atipik Lenfositoz                             rilmemektedir. EM’li hastaların % 30’unda gro-
                                                            up A streptokok taşıyıcılığı vardır. Böyle has-
              EBV EM’de periferik kanda atipik lenfosit-    talarda orofarinksten gram boyama yapılarak
           lerlerin belirlenmesi gerekir. Akut EBV EM’de,          kolonizasyon enfeksiyon ayırımı yapılmalıdır.
           % 10’u atipik lenfosit (% 95 T lenfositleri, % 5 B   Streptokok farenjitinde Gram boyamada akut
           lenfosit veya Downey hücreleri) olmak üzere      enfeksiyonu gösteren bol PMNL, hücre artık-
           periferik kanda lenfosit oranı toplam lökositle-  ları (debris) ve fibröz fragmanlar görülür. EBV

           rin  % 50-60’ını oluşturur. EM’de lökositoz he-  EM ön tanılı olgularda periferik kan sayımı (ge-
           men daima kuraldır.
                                                            nellikle lökositoz) ve lökosit formülü (% 50-60
              Heterofil Antikor                             lenfosit, %10’nu atipik), eritrosit sedimentasyon
                                                            hızı (ESR) (çoğunda ESR yüksektir), hemoglo-
              EBV B lenfosit mitojendir. İndüklenen bazı    bin (nadiren anemi), trombosit (trombositopeni
           plazma hücreleri immünoglobülin M (IgM)          eşlik edebilir) ve karaciğer enzimleri (ALT, AST
           üretir. Söz konusu Ig’ler EBV spesifi k  antijen-  genellikle normalin 2-3 katı) bakılmalıdır.
           lerle reaksiyona girmez. Ancak, koyun (klasik       Enfeksiyöz mononükleoz öne tanılı bir olgu-
           Paul-Bunnell test), at (“Monospot” test) ve sığır   ya klinik ve laboratuvar yaklaşımı Tablo 38.3’de
           eritrosit antijenleri ile reaksiyona girer. Bu IgM   özetlenmiştir.
           antikorları, EBV viral proteinleri dışında başka
           bir şeyle reksiyona girmeleri nedeniyle “heterofi l
   177   178   179   180   181   182   183   184   185   186   187