Page 174 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

36 HERPES SİMPLEKS

VİRÜS ENFEKSİYONLARI

Kutbeddin DEMİRDAĞ, Affan DENK

Herpes simpleks virüsler (HSV) mukoküta- lüğü, en çok 6 ay-3 yaş arası çocuklarda olurken
nöz yüzeyler, santral sinir sistemi (SSS) ve özel 6 aydan küçük bebekler ve 15 yaş üstü kişilerde
durumda viseral organları tutan birçok enfeksi- enderdir. Sero-epidemiyolojik çalışmalar, HSV
yondan sorumlu virüslerdir. HSV’nin en önemli antikor prevalansının direkt olarak çalışılan po-
özellikleri latent, onkojenik ve nöro-virülan ol- pülasyonun yaşı ve sosyoekonomik durumu ile
malarıdır. değiştiğini göstermektedir. Gelişmemiş ülkelerin
çoğunda, 30 yaşına kadar popülasyonun %90’ında
Etiyoloji HSV-1 antikoru pozitifl eşmektedir. HSV-2 an-
tikorunun puberteden önce saptanması olağan
HSV; Herpesvirüs ailesinin alfa herpesvirüs
değildir. HSV-2, cinsel aktivite ile birlikte görü-
alt grubunda yer alan, büyük (120-200 nm ça-
lür. Endüstrileşmiş batı toplumlarında cinsel aktif
pında), zarflı, çift sarmallı, lineer DNA virüsleri-

erişkinlerin yaklaşık %15-30’unda HSV-2 anti-
dir. HSV’nin 1968 yılında, HSV tip 1 (HSV-1) ve
korları saptanır. Bu kişilerin çoğu asemptoma-
HSV tip 2 (HSV-2) adında antijenik ve biyolojik tiktir veya penis ya da vulva cildinde küçük, fark
olarak farklı iki tipi tanımlanmıştır. HSV-1 ve edilmeyen lezyonları vardır.
HSV-2 DNA’ları, yaklaşık %50 homoloji göste-
rir. Klinik Özellikler

Epidemiyoloji HSV’ye bağlı enfeksiyonlar, primer (birincil)
ya da rekürren (yineleyen) olabilirler. Primer
HSV enfeksiyonları, tüm dünyada yaygın HSV enfeksiyonları, virüsle ilk kez karşılaşan
olarak görülmektedir. HSV’nin bulaşmasında (seronegatif) bireylerde görülür. Olguların çoğu
herhangi bir hayvan vektör veya rezervuar rol asemptomatiktir. Hastalık sonrası antikorlar
oynamamaktadır ve tek doğal kaynağı insandır. oluşur ve duyusal gangliyonlarda latent enfeksi-
HSV’nin bulaş yolları; enfekte sekresyonlarla yon gelişir.
direkt temas, cinsel temas ve perinatal yoldur.
HSV-1 başlıca oral, HSV-2 ise cinsel temas yoluy- Gingivostomatit
la bulaşır. İnsan vücudunda uzun süre kalabilen Genelikle HSV-1 neden olur ve çoğunlukla
virüslerin başında HSV-1 gelir. Anneden geçen 1-5 yaş arası çocuklarda görülür. Ateş, boğaz
antikorların kaybolmasıyla, yaşamın ilk yıllarında ağrısı, diş etleri ve damakta kanamalar, ağız mu-
primer enfeksiyonlar başlar. İyileşmeden sonra kozası, dil, damak ve farenkste küçük vezikül ya
antikorların oluşmasına karşın virüs organizma- da ülseratif lezyonlarla karakterizedir. Lezyon-
dan ayrılmaz ve yaşam boyu süren bir portörlük lar oldukça ağrılıdır ve hastalık 5-12 gün sürer,
ortaya çıkar. Bu kişilerde çeşitli faktörlerin etki- sekel bırakmadan iyileşir. İmmünosüpresif ilaç
siyle zaman zaman reaktivasyonlar görülür. Sağ- kullanan hastalarda nadir de olsa özofagus ve
lıklı insanların ağız boşluğunda HSV-1 portör- akciğerlere yayılarak ölümcül seyredebilir. Bu ilk

154