Page 158 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı
P. 158

138  Enfeksiyon Hastalıkları



            Tablo 33.1.  İmmün yetmezliğe neden olan mekanizmalar.
            Altta yatan hastalık     Tedavi yaklaşımı                      İmmün defekt tipi
            Neoplastik hastalık tedavisi   Sitotoksik kemoterapi           Kemik iliği süpresyonu
            (özellikle hematolojik maligniteler)                           Primer ve sekonder hümoral ve hücresel
                                                                           immünitede hasarlanma
                                                                           Mukosal bariyerlerin bozulması
                                                                           Mukosiliyer klerensin bozulması
                                                                           Diğer organ foksiyonlarının bozulması
                                                                           (karaciğer böbrek vb. )
            Hematopoetik kök hücre   1 ) Altta yatan hastalık              Primer ve sekonder hümoral ve hücresel
            transplantasyonu                                               immünitede hasarlanma
                                                                           Fagositer hücre sayı ve fonksiyonlarında
                                                                           bozulma
                                     2)Sitotoksik tedavi (±total vücut ışınlaması)  Kemik iliği süpresyonu
                                                                           Primer ve sekonder hümoral ve hücresel
                                                                           immünitede hasarlanma
                                                                           Mukozal bariyerlerin bozulması
                                                                           Diğer organ foksiyonlarının bozulması
                                     3)Kök hücre manüplasyonu (örn. T hücre deplesyonu) Hücresel engrafmanda gecikme
                                     4) Graft versus host hastalığının önlenmesi veya   Fagositik hücrelerde hasarlanma
                                     tedavisi için kullanılan ajanlar (örn: kortikosteroidler,   Primer ve sekonder hümoral ve hücresel
                                     calsineürin inhibitörleri, antimetabolitler, TNFa   immünitede hasarlanma
                                     antagonistleri)
            Solid organ transplantasyonu  Altta yatan hastalık (diyabet, son dönem karaciğer   Organ yetmezliği ve immün fonksiyonlarda
                                     yetmezliği vb. )                      bozulma
                                     İndüksiyon tedavisi (kortikosteroidler, antilenfosit   Primer ve sekonder hümoral ve hücresel
                                     globülin, splenektomi, anti-İL-2 Ab, anti-CD52Ab,   immünitede hasarlanma ve baskılanma
                                     kalsineürin inhibitörleri)
                                     Cerrahi girişimler ve değişen anatomi  Mukozal bariyerlerin bozulması, organ
                                                                           fonksiyonlarında bozulma
                                     Akut ve kronik rejeksiyonu önlemeye veya tedavi   Fagozitik hücrelerde bozulma
                                     etmeye yönelik stratejiler (steroidler, kalsineürin   Primer ve sekonder hümoral ve hücresel
                                     inhibitörleri, antimetabolitler, alkilleyici ajanlar,   immünitede hasarlanma
                                     plazmaferez, antitimosit globülin, monoklonal
                                     antikorlar vb. )
            Kollajen vasküler ve otoimmün   Antienflamatuvar ve immünosüpresif ajanlar   Fagozitik hücrelerde bozulma
            hastalıkların tedavisi   (kortikosteroidler, nonsteroid antienflamatuvar ilaçlar   Primer ve sekonder hümoral ve hücresel
                                     kalsineürin inhibitörleri, sirolimus mikofonelat mofetit) immünitede hasarlanma
                                     Antimetabolit ve alkilleyici ajanlar  Kemik iliği süpresyonu,
                                                                           Primer ve sekonder hümoral ve hücresel
                                                                           immünitede hasarlanma
                                     Biyolojik immünyanıt düzenleyiciler (e. g: Antitimosit   Primer ve sekonder hümoral ve hücresel
                                     globülin, T ve B lenfositlerine karşı monoklonal   immünitede hasarlanma
                                     antikorlar, antisitokin tedavileri vb)

           kaynak alan gram-negatif bakteriler olduğu       yeniden artış trendine girmiştir. Kemoterapiye
           gözlenmiştir ve bu nedenle kemoterapi sonrası    bağlı nötropenik hastalarda geniş spektrumlu
           nötropeni gelişen hastalar ateşlendiğinde, bu    antibiyotik uygulamalarına rağmen ateşin yük-
           bakterilere yönelik ampirik antibiyotikler öne-  sek kaldığı durumlarda invazif fungal enfeksi-
           rilmiştir. Ancak 1990’lı yıllarda bu ampirik veya   yonların da bu hastalar için risk oluşturduğu
           profilaktik tedavilerin uygulanması sonrasında    belirlenmiştir. Tablo 33.2’de nötropenik hasta-

           gram-negatif bakterilerin yerini gram-pozitif    larda sık izole edilen bakteriler özetlenmiştir.
           bakteriler almıştır. Gram-pozitif bakteri en-       Immün sistemi bu denli baskılanmış bu hasta
           feksiyonlarındaki bu artışın bir diğer nedeni de   grubunda gelişen enfeksiyonlar çok ağır seyirli
           intravasküler kateter uygulamalarında her ge-    olabilir ve erken ve uygun tedavi başlanmadığı
           çen yıl artış olmasıdır. Son yıllarda bu etiyolojik   durumlarda mortalitesi çok yüksektir. Sitotoksik
           patern yine değişmiş bu sefer de özellikle di-   kemoterapi tedavi yönteminin ilk uygulanmaya
           rençli suşlarla gelişen gram-negatif bakteriyemi   başlandığı yıllarda gram-negatif sepsise bağlı
   153   154   155   156   157   158   159   160   161   162   163