Page 154 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

134 Enfeksiyon Hastalıkları

2. Ense sertliğinin olup olmadığının hemen ba- Ateş Paterninin Önemi
kılması,
3. Sepsis tablosu içinde olup olmadığının sap- Yatırılan hastada ateş paterni belirlenmeye
tanması olmalıdır. Hastada akut pürülan me- çalışılmalıdır. Genellikle ateş tipi ile hastalık iliş-
nenjit veya ciddi sepsis kliniği varsa ampirik kisi kurulamasa da ondülan ateş, örneklik sıtma
antibiyotik tedavisine kan kültürleri alınır nöbeti ateşi ve hektik intermitan ateş paternleri
alınmaz başlanmalıdır (maksimum 1 saat etiyolojik tanıya götürebilir.
içinde). Ondülan ateş: Ateşli ve ateşsiz dönemlerin
birbirini izlediği ateş paternidir. Ateşli ve ateş-
siz dönem süreleri birbirine eşit olabilir veya ol-
Nedeni Bilinmeyen Ateşte Enfeksiyon mayabilir. Bu süreler birkaç gün ile birkaç hafta
Hastalıklarının Önemi arasında değişebilir. Ateşli dönemde remittan,
intermitan ve hektik intermitan ateş paterni ile
Nedeni bilinmeyen ateş (NBA); tüm dünyada karşılaşılabilinir. Ondülan ateş paterni iki has-
klinisyenlerin sık karşılaştığı ve etiyolojik tanıya talık için patognomoniktir. İlki bruselloz, diğeri
gidişte hem ciddi bilgi birikimine hem de yeterli ise Hodgkin hastalığı (HH)’dır. HH’daki ondü-
deneyime gereksinim duyulan bir klinik tablodur. lan ateş Pel-Ebstein ateşi olarak isimlendiril-
NBA ilk kez 1961’de Petersdorf ve Beeson tara- mektedir. Bu ateş paterni karşısında öncelikle
fından tanımlanmıştır. Bu tanımlamada aranan bruselloz dışlanmalıdır. Çünkü brusellozun hem
ölçütler; 1) ateşin 3 haftadan uzun sürmesi, 2) ateş insidansı HH’dan fazladır hem de tanısı HH’dan
yüksekliğinin çeşitli ölçümlerde 38.3 C ‘den yük- çok daha kolaydır. Brusellozda tarama testi ola-
sek bulunması ve 3) hastanede yatırılarak yapılan rak Rose-Bengal testi kullanılmaktadır. İyi stan-
bir haftalık incelemede tanı konulamamasıdır. dardize edilmiş güvenilir antijenler kullanıldı-
En az 3 haftalık ateşi nedeniyle polikliniğe ğında duyarlılığı ve özgüllüğü %100 denebilir.
başvuran bir olgu NBA ön tanısıyla hastaneye Ondülan ateşi olan bir olguda Rose-Bengal testi
yatırılmalıdır. Bu tip hastaların genel durumları negatif ise HH tanısı için lenf nodu kapsülü ile
iyi olsa da ülkemiz koşullarında incelemeler po- birlikte çıkartılmalı ve patolojik incelemesi yap-
liklinikten sürdürülmemelidir. Çünkü bu durum tırılmalıdır.
hastayı, hasta yakınlarını ve hekimi yoracaktır.
Poliklinik koşullarında hastaya yeterince zaman Anamnez ve Fizik Muayene
ayrılamayacak ve verilere yoğunlaşılamıyacaktır. Öyküde seyahatin ayrıntılı sorgulanması öne-
Tüm bunların sonucunda akılcı olmayan zaman rilmektedir. Sıtmanın endemik olduğu bölgelere
kaybı, yorgunluklar, harcamalar, tanıda gecik- (sahra-altı Afrika ve Güneydoğu Asya ülkeleri
meler ve ölümler bile oluşabilecektir. gibi) seyahat eden ve ateş yakınmasıyla kliniği-
Bir olgu NBA ön tanısyla hastaneye yatırıldı- mize başvuran olguların tümünde sıtma saptan-
ğı gün mutlaka yapılması gerekenler şu alt baş- mıştır.
lıkları içermelidir: NBA’li bir olguda sorgulama ile bütünleşti-
1. Epidemiyolojik özellikleri de içeren ayrıntılı rilen bir fizik muayene tepeden tırnağa doğru

bir anemnez alınmalıdır. yapılmalıdır (Şekil 32.1 ve 32.2). Saç dökülme-
2. Ateş öyküsü ayrı bir başlık altında titizlikle sinden ayak tırnaklarındaki splinter hemoraji-
sorgulanmalıdır. lere kadar bütün bulgular ayrıntılı bir biçimde

3. Ayrıntılı bir fizik muayene yapılmalıdır. -Tifo değerlendirilmelidir. Bu değerlendirmeler tanı

4. Akciğer grafisi (arka ön ve yan) çektirilmelidir. konulana kadar genel durumu iyi olan hastalar-
5. Lökosit sayısı saydırılmalıdır ve periferik for- da haftada en az iki kezden, genel durumu kötü
mül mutlaka hekim tarafından görülüp de- olan hastalarda günde iki keze kadar değişebilir.
ğerlendirilmelidir. Öykü ve fizik muayeneden elde edilen verilere

6. Bruselloz tarama testi olan lam aglütinasyon göre olası etiyolojiler sıklık sırasına göre dizilir.
testi (Rose Bengal) yapılmalıdır.