Page 157 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

33

İMMÜN YETMEZLİKLİ

HASTALARDA GELİŞEN

ENFEKSİYONLAR

Hande ARSLAN

Bu bölümde immün yetmezlikli hastalarda lık oluşturma potansiyeli kazandırmıştır. Bugün
gelişen enfeksiyonlar ve bu enfeksiyonlara yakla- öğrendiğimiz bir gerçek mikroorganizmaların
şım irdelenecektir. Bu hasta grubu aslında günü- enfeksiyon oluşturma potansiyelini belirleyen
müzde çok geniş bir hasta kitlesini içermektedir etmenlerin yalnızca virülans faktörleriyle ilgili
(konjenital immün yetmezlikler, yanık hastaları, olmadığı aynı zamanda konağın bağışıklık du-
kronik böbrek yetmezlikli hastalar, HIV ile en- rumundaki yetmezliğin ve/veya konak savunma
fekte hastalar vb.). Bu bölümde yalnızca hema- bariyerlerindeki bozulmanın bu tabloda önemli
tolojik maligniteler, transplantasyon hastaları ve rol oynadığıdır. Bu bağlamda kanser hastalarına
otoimmün hastalıklar gibi medikal tedavi sonra- yönelik geliştirilen her yeni kemoteropötik ajan
sı immün yetmezlik gelişmiş hastalar üzerinde bu iki parametre üzerine etkili olacağından farklı
yoğunlaşılacaktır. patojenlerle gelişebilecek enfeksiyonlar anlamı-
Günümüzde tedavi amaçlı kullanılan im- na gelmektedir. Örneğin son yıllarda transplan-
münsüpresif ajanlar immün sisteminin farklı pa- tasyon ve bağ dokusu hastalıklarının yanı sıra
rametrelerine etki ederler ve bu nedenle tedavi lenfoma ve lösemi tedavilerinde geniş bir kulla-
sonrası gelişen immün yetmezlik tabloları ve bu nım alanı bulan ve doğrudan T ve B lenfositlerin

hastalarda gelişen enfeksiyonların etiyolojisi ve prekürsörlerini hedefleyen monoklonal anti-
korların kullanımı, atipik mantar enfeksiyonları
şiddeti farklılık gösterebilir. Bu nedenle bu grup
gibi, bu hastalarda daha önceki tedavilerde çok
hastalarda gelişen immün yetmezlik tiplerinin
ve mekanizmalarının bilinmesi enfeksiyon has- da fazla görülmeyen farklı enfeksiyonların daha
sık ortaya çıkmasına neden olmaktadır.
talıklarına yaklaşımda çok büyük bir önem taşır.
Bu mekanizmalar Tablo 33.1’de özetlenmiştir.
Nötropenik Ateş
Nötropeni, mukozal bariyerlerdeki hasarlan-
Kanserli Hastalarda Gelişen ma ile birlikte kanser tedavisi alan hastalarda
Enfeksiyonlar gelişen en ciddi immün yetmezlik tablosudur.
3
Mutlak nötrofil sayısının <500 hücre/mm olması

nötropeni olarak isimlendirilir. Bu hastalarda ateş
Kanserli hastalarda immün sistemi çok çeşitli
geliştiğinde ateşin nedeninin bakteri veya mantar
faktörlere bağlı olarak hasarlanır. Bu hasarlan-
enfeksiyonu olma riski çok yüksektir. Bu risk nöt-
mada rol alan en önemli faktörler hastanın alt- ropeninin derinliği ve süresi ile de ilişkilidir.
ta yatan hastalığı ve bu hastalığın tedavisi için
kullanılan tedavilerdir. Aslında bugün hastalık- Nötropenik Hastalarda Gelişen
ların tedavisi amacıyla modern tıpta kullandı- Enfeksiyonların Etkenleri
ğımız birçok farmakolojik ajan ya da teknolojik
girişim bir zamanlar nonpatojen veye saprofi tik Önceleri nötropenik hastalarda görülen ate-
olarak adlandırılan mikroorganizmalara hasta- şin en sık nedeninin gastrointestinal sistemden

137