Page 146 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

126 Enfeksiyon Hastalıkları

Şekil 31.1. HIV’in yaşam döngüsü ve antiretroviral ilaçların etki yerleri (Kaynak 2’den alınmıştır). Mevcut ARV ilaçlar HIV’in
yaşam döngüsü içerisinde altı basamağa etki etmektedirler (bağlanma, füzyon, ters transkriptaz enzimine, integ-
rasyona, ve proteolitik yıkım). Hücre dışında bulunan virüs hedef hücre içerisine girişi üç basamaklıdır; 1- CD4
reseptörü ile birleşme, 2-CCR% veya CXCR4 koreseptörlerinin biri veya herikisine bağlanma, 3- Füzyon. Mara-
virok CCR5 koreseptörüne bağlanmayı, enfuvirtidin füzyonu engellemektedir. HIV ters transkriptaz enzimi viral
RNA’dan HIV DNA sentezini sağlamaktadır. Ters transkriptaz enzimi nükleozid analogları ve non-nükleozid ana-
logu ters transkriptazlar tarafından inhibe edilmektedir. HIV integraz enzimi HIV DNA’sının konakçı kromozomu-
na integrasyonunu sağlamaktadır. Raltegravir ve diğer integraz inhibitörleri bu enzimi inhibe etmektedirler. HIV
DNA’dı konakçı DNA’sına bağlandıktan sonra HIV genomunun transkripsiyon ve translasyonu olmakta ve olgun
olmayan virüsler oluşmaktadır ve hücre yüzeyinden dışarı tomurcuklanma yolu ile çıkmaktadır. HIV proteaz enzimi
bu aşamada fazla polipeptidleri temizleyerek olgun virüs haline gelişimi sağlarlar. Bu son basamakta proteaz inhibi-
törü ilaçlar tarafından engellenmektedir.

mesini yapan RNA-bağımlı DNA polimeraz ak- Zidovudin
tivitesi gösteren ters trankriptaz enzimini inhibe
Zidovudin, (3’-azido-3’-deoksitimidin [ZDV])
ederler (Şekil 31.1). Bu grupta bulunan ilaçlar
1987 yılında Amerika Birleşik Devletlerinde
doğal nükleotidlerin analoglarıdır. Riboz hal-
ART amacı ile ilk onay alan ilaçtır. O tarihten iti-
kasında 3’-OH grubunun eksik olması ile doğal
baren gerek tekli veya ikili ve gerekse de üçlü ilaç
nükleotidlerden ayrılırlar ve bu eksiklik sayesin-
kombinasyonlarında yer almaktadır. Zidovudin
de de yeni nükleotidlerin oluşan DNA zincirine
bir timidin analogu olup günlük dozu 2x300mg
eklenmesini önlerler. Bu ilaçların bir başka ortak
şeklinde oral olarak kullanılmaktadır. Son yıl-
özelliği de hücre içerisine girdiklerinde hücre içi
larda özellikle bir başka NRTI olan lamivudin-
kinaz enzimleri tarafından fosforlanarak üç fos-
le veya emtristabinle olan kombine preparatları
forlu yapıya dönerek aktive olmalarıdır. Bu grup-
kullanılmaktadır. En çok tercih edilen kombinas-
ta bulunan ilaçlar arasında zidovudin, stavudin,

yonu kombivir ticari adıyla bilinen zidovudin
didanozin, lamivudine, emtristabin ve tenofovir
ve lamivudin kombinasyonudur. ART’nin esas
sayılabilir (Tablo 31.1).
omurgasını oluşturan bu kombinasyon 2003 yı-