Page 102 - Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı

16 MONOBAKTAMLAR

Meliha MERİÇ KOÇ

Monobaktamlar Direnç Mekanizması
Aztreonam pek çok A grubu plazmidin, B
Monobaktam grubu antibiyotikler tek hal- sınıfı enzimin ve kromozomal -laktamazın
kadan oluşan -laktam antibiyotiklerdir. Peni- hidrolizine dayanıklıdır. Bunun yanında A sı-
silinlerin aksine monobaktamlar toprakta ya- nıfı karbapenemazlar, genişlemiş spektrumlu
şayan bakteriler tarafından doğal yolla sentez- -laktamazlar ve pek çok C sınıfı -laktamaz
lenirler. Zayıf antimikrobiyal etkisi olan bu do- aztreonamı inaktive edilebilmektedir.
ğal bileşiklerin yan zincirleri modifi ye edilerek
-laktamazlara daha dayanıklı sentetik türevler Farmokokinetik Özellikleri
üretilmiştir. Klinik kullanıma giren ilk ve tek
monobaktam olan Aztreonam sentetik bir mo- Aztreonam oral yolla alındığında gastroin-
testinal sistemden emilmeden atılır. Bu nedenle
nobaktamdır.
intramüsküler (İM), intravenöz (İV) ya da ult-
Etki Mekanizması rasonik nebulizatör kullanılarak inhaler yolla
uygulanır. Aztreonam İM yolla uygulandığın-
Aztreonam diğer -laktam antibiyotikler gibi da tamamen emilir ve birinci saatte serum pik
penisilin bağlayan proteinlere (PBP) bağlanarak konsantrasyonuna ulaşır. İlacın İM yolla uygu-
hücre duvar sentezini engelleyen bakterisidal bir
lanmasından bir saat sonra ulaşılan serum kon-
antibiyotiktir. Sadece gram-negatif aerop bakte-
santrasyonu, İV yolla uygumayı takiben ulaşılan
rilere etkilidir. Gram-pozitif ve anaerop bakteri- serum konsantrasyonuna eşittir. Aztreonamın
lerin penisilin bağlayan proteinlerine (PBP) zayıf
inhalasyon yoluyla uygulanması, kistik fi brözlü
bağlandığı için bu bakterilere karşı etkisizdir.
hastalarda P. aeruginosa’ ya bağlı akciğer enfek-
Etki spektrumu siyonlarının tedavisi için 2010 yılında FDA ta-
rafından onaylanmıştır. Aztreonam inhaler yolla
Aztreonam, Enterobacteriaceae ailesinden uygulandığında akciğer sekresyonlarında yüksek
pek çok türe, Neisseria gonorrhoeae, Haemophi- konsantrasyona ulaşılırken, sistemik olarak emi-
lus infl uenzae, Salmonella, Shigella ve Aeromo- limi sınırlı kalır.
nas türleri ile Pseudomonas aeruginosa suşlarına Aztreonamın vücut sıvılarına ve dokulara
karşılı etkilidir. Bununla birlikte, bazı Pseudomo- geçişi oldukça iyidir. Balgam, sinoviyal sıvı, ke-
nas türleri ile Citrobacter freundii ve Enterobac- mik, prostat gibi pek çok dokuda yüksek kon-
ter cloacae suşları aztreonama dirençlidir. Ayrıca santrasyonlara ulaşır. Kan-beyin bariyerinden
Burkholderia cepacia, Strenotrophomonas mal- geçerek beyin omurilik sıvısına (BOS) terapö-
tophilia ve pek çok asinetobakter türü ile gram- tik konsantrasyonda ulaşır. BOS konsantras-

pozitif ve anaerop patojenlere aztreonam etkisiz- yonları meninks enflamasyonu varlığında 8 ila
dir. 40 kat artmaktadır. Aztreonam yüksek dozda
82