Page 38 - Toksoplazmoz Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu

Toksoplazmoz Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu

muş olma olasılığı vardır (9). Plasentada, T. gondii PZR tetkiki başka bulguları da saptayabilir (11). İnfantlar ve küçük ço-
çalışılabilir; bununla birlikte, pozitif plasental PZR sonucu kon- cuklar görme bozukluklarını ifade edemeyeceği için rutin
jenital toksoplazmozu düşündürmekle birlikte tek başına kon- oftalmolojik muayene yapılmalıdır. Hayatın ilk iki yılında
jenital toksoplazmoz için tanısal değildir (11,13). üç ayda bir; üçüncü yılında altı ayda bir, sonrasında yıllık
olarak oftalmolojik muayene yapılmalıdır (10).
parazitin izolasyonu:
Kraniyal Görüntüleme:
Günümüzde nadiren kullanılan bir yöntemdir. Mevcut doku ör-
neklerinin (örneğin; plasenta) histolojik ve sitolojik incelemesi; Fokal beyin lezyonlarını ve hidrosefaliyi tespit etmek için kra-
plasenta veya diğer dokularda parazitlerin (örneğin; kistlerin niyal görüntüleme yapılmalıdır. Kalsifikasyonları ve diğer yapı-
veya takizoitlerin gösterilmesi) gözlemlenmesi tanının konul- sal anomalileri (ventrikülomegali ve hidrosefali) göstermede
masına yardımcı olabilir (10). sensitivitesi yüksek olduğu için kraniyal görüntülemede bilgi-
sayarlı tomografinin (BT) tercih edilmesi önerilir. Transfontanel
Yenidoğanlarda plasentadan ya da infantın dokularından ultrasonografi ventrikülomegali ve hidrosefaliyi saptayabilir
Toxoplasma izolasyonu konjenital enfeksiyon tanısı için yeter- ancak kalsifikasyonları iyi gösteremeyebilir. MRI radyasyon
lidir. Plasentada T. gondii izolasyonunun sensitivitesi %25-67 vermediği için uygun bir alternatiftir; ancak uzun sürmesi ve
olarak değişen oranlarda bildirilmiştir. Bu geniş aralığın sebebi sedasyon gerektirmesi önemli dezavantajlarıdır (10,12).
enfeksiyonun kazanıldığı trimesterden kaynaklanmaktadır (9).
Kraniyal görüntülemede saptanabilecek anormallikler:
Histoloji: Doku örneklerinde ve vücut sıvısı yaymalarında taki-
zoitlerin (kistlerin değil) gösterilmesi akut enfeksiyonu göste- • Tek veya multipl, dağınık intrakraniyal kalsifikasyonlar
rir. Organizmanın rutin boyalarla tespiti zordur. Peoksidaz-anti- • Hidrosefali (karakteristik olarak periakuaduktal tutuluma
peroksidaz boyama tekniği bu amaçla kullanılır. Histopatolojik sekonder)
olarak, kistlerin gösterilmesi sadece plasenta, fetüs ve yenido-
ğanda toksoplazmoz için tanısaldır (9). • Kortikal atrofi
diğer testler: işitmenin değerlendirmesi:
Konjenital toksoplazmozdan şüphelenilen bebeklere aşağıda Konjenital toksoplazmozdan şüphe edilen tüm yenidoğanlar-
sıralanan testlerin yapılması önerilir: da işitme değerlendirilmelidir. Eğer tanı doğrulanmışsa, takip-
te belli aralıklarla işitme değerlendirilmeye devam edilmelidir.
• Tam kan sayımı; anemi, trombositopeni ve eozinofili, Ülkemizde her yenidoğan bebeğe rutin otoakustik emisyon
semptomatik bebeklerde sık görülen bulgulardır (10).
ile işitme taraması yapılmaktadır. Ancak “auditory brainstem
• Karaciğer fonksiyon testleri (aspartat aminotransferaz, response” (ABR) testi daha sensitif olduğu için semptomatik
alanin aminotransferaz, toplam ve direkt bilirubin); en- olgularda bu testin tercih edilmesi daha uygundur. İşitme bo-
fekte bebeklerde hem indirekt hiperbilirubinemi hem de zukluğunun erken tespiti ve işitme kaybına erken müdahele ile
kolestatik sarılık oluşabilir. Öncelikle tedaviye başlama- işitme iyileştirilebilir (10).
dan önce bazal değerleri bilmek için karaciğer fonksiyon tEdaVi
testlerine bakılması gerekir (10).
Kime tedavi verilmeli: Antiparaziter tedavi konjenital toksop-
• Diğer konjenital enfeksiyonlar için testler; sitomegalovi- lazmoz tanısı doğrulanmış veya yüksek olasılıkla olan bebekle-
rüs, toksoplazmoz ile benzer klinik belirtiler ile seyredebi- re (<12 aylık) verilmelidir (18):
lir. Bu nedenle semptomatik yenidoğanlarda rutin olarak
sitomegalovirüse yönelik testlerin de (örneğin; idrar PZR) 1. doğum öncesi teşhis edilen bebekler: Doğum öncesi
yapılması önerilir. Anne maruziyetine bağlı olarak zika vi- konjenital toksoplazmoz teşhisi konan bebekler, annenin
rüs için gerekli testler de uygun olabilir (10). hamilelik sırasında tedavi görüp görmediğine bakılmaksı-
zın doğum sonrası tedavi edilir.
• Lomber ponksiyon; SSS tutulumu, yüksek BOS proteini
(bazen >1 g/dL) veya mononükleer BOS pleositozu ile 2. Semptomatik enfeksiyon: Konjenital toksoplazmoz ile
kendini gösterebilir (10). BOS glukozu düşük olabilir ve uyumlu klinik bulguları olan bebekler için (örneğin; koryo-
eozinofili saptanabilir (14). Ayrıca klinik şüphenin kuv- retinit, intrakraniyal kalsifikasyonlar, hidrosefali), aşağıdaki
vetli olan durumlarda BOS T. gondii PZR de çalışılmalıdır. kriterlerden herhangi biri karşılanırsa tedavi endikedir:
BOS’ta T. gondii tespiti tanıyı doğrular (10).
• Tanı, bir referans laboratuvarı tarafından gerçekleştirilen
• Abdominal ultrasonografi; hepatosplenomegali ve intra- seroloji veya PZR ile doğrulanır.
hepatik kalsifikasyonları değerlendirmek amacıyla çekile- • Annenin yakın zamanda belgelenmiş T. gondii enfeksiyo-
bilir (12).
nu varsa; bu bebeklerde T. gondii enfeksiyonu doğrulan-
• Göz muayenesi; koryoretinit tek klinik bulgu olabilir (10). malıdır (anne ve bebek serolojisi ve bebek BOS PZR ile)
Oftalmolojik muayeneyle koryoretinitin yanı sıra mikrof- ve doğrulayıcı testlerin yokluğunda alternatif etiyolojiler
talmi, katarakt, maküler skar ve optik sinir atrofisi gibi dışlanmalıdır.

29