Page 82 - EKMUD Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

3.13. Polio aşıSı
Dünya Sağlık Örgütü, 1994 yılında Amerika bölgesini, 2000 yılında Batı Pasifik
bölgesini, ülkemizde son polio vakasının 1998 yılında görülmesi sonrasında da 2002
yılında Avrupa bölgesini polio eradikasyonu sağlanmış bölge olarak ilan etmiştir. 2014
yılı itibarıyla Güneydoğu Asya’nın da poliodan arınmış ilan edilmesiyle dünya nüfusu-
nun %80’i poliodan arınmış bölgelerde yaşar hale gelmiştir. Endemik yayılım halen
Afganistan, Nijerya ve Pakistan’da devam etmektedir.
3.13.1. içeriği
Polio aşısının, canlı attenüe oral (OPA, Sabin) ve inaktive parenteral (IPA, Salk)
olmak üzere iki formu bulunmaktadır. Vahşi poliovirüsü tip 2’nin 2015 yılında dünya
genelinde eradike edildiği açıklanmıştır. Dünya Sağlık Örgütü’nün önerileri doğrul-
tusunda ülkemizde de 2016 yılında trivalan OPA aşısı uygulamasından tip 1 ve 3’ü
içeren bivalan OPA uygulamasına geçilmiştir.
3.13.2. endikasyonları ve Uygulama şekli
Ulusal aşı takvimimizde çocuklara ikinci, dördüncü, altıncı, 18. aylarda DaBT-İ-
PA-Hib aşılaması içerisinde dört doz İPA ve ilköğretim birinci sınıfta rapel doz İPA
uygulanır. OPA ise altıncı ve 18. aylarda iki doz olarak uygulanır. Çocukluğunda temel
aşılamayı (üç doz) tamamlamış turistlere endemik bölgelere gitmeden önce tek doz
OPA ya da IPA yapılması yeterlidir.

Erişkin yaşta polio aşısı endikasyonları şu şekilde sıralanmaktadır:
• Polionun epidemik veya endemik olduğu bölgelere seyahat edecek olan daha
önce yeterli doz aşı yapılmamış kişiler (Geçmişte üç ya da daha fazla dozda
OPA alan kimseler için dünyadaki hastalıklı bölgelere seyahat eden yolculara
tek bir doz polio aşısı verilmesi tavsiye edilir.)
• Göçmenlere hizmet veren ve/veya doğrudan temas halinde olan ve ulusal aşı
takvimine göre OPA yapıldığı belgelenemeyen çalışanlar.

3.13.3. Kontrendikasyonlar
Daha önceden bilinen aşırı duyarlılığı ya da anafilaksi hikayesi olanlarda polio aşı-
ları kontrendikedir. Bir canlı virüs aşısı olduğu için OPA, bağışıklığı baskılanmış has-
talarda ve fekal yolla atıldığı için onlarla yakın temasta olan kişilerde kontrendikedir.
3.13.4. Yan etkileri

OPA uygulaması sonrası nadiren vahşi tip virüsle paralitik polio hastalığı görüle-
bilir. Dünya Sağlık Örgütü, OPA uygulanan ülkelerde bu riski her bir milyon doğum
kohortunda 2-4 vaka olarak tahmin etmektedir. Bu risk daha çok ilk doz OPA uygu-
lanmasından sonra söz konusudur. Bu nedenle, çocukluk aşılamasına öncelikle İPA ile
başlanarak, üçüncü İPA dozu ile beraber OPA uygulanmaktadır.

61