Page 86 - EKMUD Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

temsilci ürünler:
zf2001 (anhui zhifei longcom, çin): Semptomatik enfeksiyonlara karşı koru-
ma %90.

nvX-cov2373 (novavax, aBD): Semptomatik enfeksiyonlara karşı koruma
%82.

Klinik çalışmalarda subunit aşıların genel koruması, inaktive aşılardan daha yük-
sektir. Şu anda 50’den fazla protein alt ünit aşısı geliştirilme aşamasındadır.
3.14.2.3. viral veKtÖr aşıları

Viral vektör aşıları, antijeni kodlayan genlerin replikasyon yeteneği ortadan kal-
dırılmış bir virüse eklenmesi yolu ile geliştirilen aşılardır. Viral vektör olarak en çok
kullanılan virüsler adenovirüslerdir (Adenovirüs tip-5 AD-5). Yapılan çalışmalarda grip
benzeri hastalık yapan adenovirüsler genetik müdahale sonrası SARS-CoV-2 spike
protein geni eklenerek insanda bağışıklık oluşturması amaçlanmıştır.
Gamaleya Araştırma Enstitüsü tarafından geliştirilen Sputnik-V, Oxford Üniversi-
tesi-AstraZeneca tarafından geliştirilen Oxford/AstraZeneca (AZA1222) ve CanSino
Biologics tarafından geliştirilen ticari adı Convidecia olan AD5-nCOV aşıları viral vek-
tör (adenovirüs) aşılarıdır. Adenovirüs aşılarının içindeki mikroorganizmalar canlı ol-
makla birlikte, güçsüzleştirildiklerinden dolayı insanlarda ciddi bir hastalık yapamaz-
lar. Saklama koşulları 2-8°C arasında olduğu için ayrı bir altyapı gerektirmez. Sadece
hümoral bağışıklık kazandıran subunit aşıların aksine, güçlü bir sitotoksik T hücresi
yanıtını indükleyebilir.
Dezavantajı, birçok insanın, önceden adenovirüslerle karşılaşmış olması nedeni
ile bağışıklığa sahip olmasıdır. İnsan adenovirüs serotip 5, yüksek titrelerde kolaylıkla
üretilebildiği için sıklıkla kullanılır.
temsilci ürünler:
ad26.cov2.S [Janssen (Johnson & Johnson), aBD]: Şiddetli hastalıklara karşı
%85 koruma ve ciddi hastalığa karşı %100 koruma sağlar.
azD1222 (Oxford/AstraZeneca, Birleşik Krallık): Yabani tip virüs ve Alpha mutant
suşlarına karşı yaklaşık %81 koruma.
ad5 -ncov (CanSino Biologics, Çin): %66 koruma ve ciddi hastalığa karşı %91
koruma.

Gamaleya Sputnik-v (Rusya): %90 etkinlik.
Üç viral vektör aşısı, Ad26.COV2.S (Johnson & Johnson), AZD1222 (Oxford/Astra-
Zeneca) ve Covishield (Oxford/AstraZeneca formülasyonu), WHO tarafından onaylan-
mıştır. Dünya çapında 30’dan fazla viral vektör aşısının klinik denemeleri halen devam
etmektedir.

3.14.2.4. nüKleiK aSit aşıları (Dna Bazlı ve rna Bazlı aşılar)
Nükleik asit aşıları, spesifik bir antijen kodlayan DNA ve mRNA sekanslarının hücre 65
içine girerek immün cevap oluşturmasını sağlayan aşılardır. mRNA aşılarının temel ça-